Liveblog formatie – Europa legt ons land fors besparingstraject op, De Wever (N-VA) ziet geen alternatief voor afspiegelingsregering

Politicoloog Carl Devos ziet de positiviteit rond de Vlaamse regeringsformatie geamuseerd aan. "Het is goed dat er optimisme is. Laat ons dat zo lang mogelijk koesteren, want vroeg of laat zal het realisme intreden", zegt hij in Terzake op VRT Canvas.

"Het zou een wonder zijn moest de formatie zonder incidenten of kleine crisissen tot een groot akkoord leiden." Sterker nog: sommige partijen zullen het mogelijk tot zo’n crisis laten komen. "Als ze ergens écht op moeten toegeven, kunnen ze zeggen: 'het was dat of een totale blokkering, we hebben er een crisis voor overgehad om die ultieme toegeving te doen'."

Tijdens het voorzittersdebat op VRT 1 op zondag 9 juni was Bart De Wever (N-VA) duidelijk: "Het vorige beleid was te links voor de Vlamingen: teveel schulden, teveel tekorten en te laks". Een signaal dat hij naar eigen zeggen niet langs zich neer wil leggen. Hij stuurt dan ook Matthias Diependaele als formateur het veld in. "Iemand die op de centen en de begroting moet letten. Daar komt Annick De Ridder bovenop, gisteren door Jan Peumans (N-VA) nog als zeer liberaal omschreven."

Vooruit daarentegen zal voor een zo links mogelijk beleid pleiten. "Oftewel: de vorming van de Vlaamse regering wordt geen wandeling in het park."

In Vlaanderen heeft de radicaal-linkse PVDA 8,3 procent winst geboekt bij de verkiezingen. "We hebben in de campagne onze thema's kunnen opleggen", luidt de verklaring van PVDA-voorzitter Raoul Hedebouw in De Afspraak op Vrijdag. "Ik denk dat de vermogensbelasting nooit een thema was geweest zonder de PVDA."

"We waren een kleine partij vroeger, maar nu stuurt de partij 9 verkozenen naar het Vlaams Parlement. Dat gaat daar een beetje ambiance geven."

In Wallonië heeft de PVDA minder redenen tot juichen, want daar leed de partij 1,6 procent verlies. Hedebouw minimaliseert die verliescijfers. "Met een duidelijk links profiel verliezen wij het minste bij de linkse partijen."

De PS ging inderdaad 3 procent achteruit, Ecolo 7,5 procent. "De PS heeft de hele campagne de PVDA aangevallen", zegt Hedebouw. "Als linkse partijen tegen elkaar strijd voeren, is er geen hoop meer dat er verandering kan komen. Ik vind dat Magnette een strategische fout heeft gemaakt door de PVDA zo aan te vallen."

Maar de PVDA-voorzitter kijkt ook in eigen boezem. Hij verwijst naar het aanbod dat hij meermaals heeft gedaan aan PS en Ecolo om de linkse krachten te bundelen, een aanbod dat beide partijen hebben afgewezen. "Onze fout is dat we ons radicaal kantje zijn verloren door de PS de hand te reiken."

De Europese Commissie stelt ons land 2 mogelijke trajecten voor om weer in regel te komen met de Europese begrotingsvereisten. Dat kan op een termijn van 4 of van 7 jaar.

Als België voor een traject van 4 jaar kiest, zouden we per jaar een inspanning van 0,72 procentpunt van het bbp moeten doen.

Uitgesmeerd over 7 jaar betekent dat een jaarlijkse inspanning van 0,5 procentpunt tijdens de eerste 3 jaar, een van 0,59 procentpunt het vierde jaar en telkens 0,42 procentpunt tijdens de laatste 3 jaar. Dat komt neer op een bedrag van 23 miljard euro.

Lees meer hier:

Bart De Wever (N-VA) heeft voor het eerst een interview gegeven sinds de verkiezingen. In de podcast "Het politiek salon" van journalist Wouter Verschelden zegt hij dat hij geen mogelijkheden ziet op federaal niveau buiten een coalitie van N-VA, CD&V, Vooruit, Les Engagés en MR.

"Als er een andere coalitie moet komen dan diegene die nu iedereen verwacht, ja dan vrees ik dat we zeker tot oktober gaan moeten afwachten en dat we wellicht een kerstkalkoen zullen eten voordat er een formatie is. En dan heb ik nog niet gezegd van welk jaar." 

De Wever spreekt over "een soort algemeen optimisme" en "heel groot oef-gevoel bij heel veel mensen". De informateur lijkt een rol als formateur te ambiëren: "er is een onvermijdelijkheid rond een federale formule die nu minstens geprobeerd moet worden." Over de slaagkansen van de regering die hij beoogt, is hij voorzichtig: "We zullen nog zien. Dat is een verhaal van de pudding, the proof is in the eating.”

Door de uitslag in Franstalig België denkt de N-VA-voorzitter dat het veel makkelijker zal zijn om socio-economische hervormingen door te voeren. Tegelijkertijd beseft De Wever dat de voor hem cruciale staatshervorming nu verder af is. "Moest je nu een heel linkse uitslag gehad hebben in Wallonië, dan zou het wellicht veel moeilijker geweest zijn om te besturen. Maar dan zou het ironisch genoeg wellicht gemakkelijker zijn geweest om institutioneel vooruitgang te boeken, want "wij zijn elkaar beu."

Aan de Bolivarplaats in Antwerpen is een muurschildering opgedoken van burgemeester Bart De Wever (N-VA) die kust met Georges-Louis Bouchez (MR). 

Na minder dan twee uur was de eerste bijeenkomst op het Martelaarsplein alweer afgelopen. De onderhandelaars van CD&V, N-VA en Vooruit kregen er een uiteenzetting over de financiële toestand van Vlaanderen. Over standpunten en mogelijk nieuw beleid werd dus nog niet gesproken. 

Wel op het programma: een portie stoofvlees-friet. Met die lunch wordt een oude begrotingstraditie onder voormalige Vlaamse ministers als Dirk Van Mechelen (Open VLD) en Philippe Muyters (N-VA) verder gezet. 

In de loop van volgende week starten de echte onderhandelingen op in verschillende werkgroepen.

Bij gebouwen van de Vlaamse regering aan het Martelaarsplein zijn de onderhandelaars van de drie partijen - CD&V, N-VA en Vooruit - aangekomen. Formateur Matthias Diependaele (N-VA) arriveerde met de fiets. 

Vandaag zullen ze het vooral hebben over de Vlaamse overheidsfinanciën. Ze maken een stand van zaken op om een kader vast te leggen waarbinnen ze het beleid voor de komende vijf jaar kunnen uittekenen. 

Nu de formatie in Vlaanderen is opgestart, kan De Wever zich opnieuw focussen op zijn taak als federaal informateur. Maandag staan alvast afzonderlijke gesprekken gepland met MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez en Maxime Prévot, de voorzitter van Les Engagés. 

Die twee onderhandelen ondertussen ook over een Waalse regering. Ze stellen gesprekken daarover uit om met De Wever samen te zitten. 

Volgens De Standaard ziet De Wever deze namiddag al CD&V-voorzitter Sammy Mahdi. 

Tom Meeuws (Vooruit), die eerder dit jaar stopte als schepen in Antwerpen en zelfs met politiek in het algemeen, keert niet terug om deel te kunnen nemen aan de gemeenteraadsverkiezingen. Dat schrijft De Morgen en bevestigt persagentschap Belga.

Meeuws stelde in februari dat hij "hét moe" was, verwijzend naar zijn moeilijke rol als socialist met het meest linkse profiel in het stadsbestuur met N-VA. Met collega-schepen en partijgenote Jinnih Beels, kwam het regelmatig tot discussies. Na zijn afscheid lekte echter uit dat Meeuws werd beschuldigd van racistische uitlatingen.

Een belangrijk deel van de Vooruit-achterban bleef desondanks achter Meeuws staan en beschuldigde Beels er van hem te hebben geofferd. De interne crisis bij Vooruit werd besproken op een ledenvergadering, waar Beels op haar beurt aankondigde na deze legislatuur uit de Antwerpse politiek te stappen en zich te concentreren op haar nationale carrière.

Vooruit zit sindsdien zonder duidelijk kopstuk voor de gemeenteraadsverkiezingen in oktober. Na de aankondiging van Beels hoopten sommigen nog op de terugkeer van Meeuws, maar die heeft nu dus definitief bedankt. Nu blijven namen als Karim Bachar, schepen voor Gelijke Kansen, en Tatjana Scheck, de opvolgster van Meeuws, over, maar er wordt ook gespeculeerd over een samenwerking met Groen.

Kopstuk voor Groen Celia Groothedde zegt dat er binnen haar partij te weinig ruimte is voor dialoog met de partijtop. "Overal is de particratie versterkt", zegt ze in De Ochtend op Radio 1. "Ook bij ons verloopt het heel wat meer 'top-down' en kritiek wordt gesmoord."

"De personencultus doet niet veel goeds aan de politiek", gaat Groothedde verder. "Ik vind dat het deze campagne in het algemeen minder over inhoud ging." Ze klaagt daarom ook over de "holle praat en waspoederslogans" van Groen. "Daarmee komen we er niet. Wij hebben zeer veel inhoud. Wij hebben zeer veel talent. Dat moet naar voren geschoven worden."

De politica vindt daarom ook dat de partij soms hardere standpunten moet innemen. "Mensenrechten moeten niet alleen verdedigd, maar ook in de feiten afgedwongen worden", zegt ze. "Toen Nicole de Moor (staatssecretaris voor Asiel en Migratie voor CD&V) zei dat ze de asielwetgeving niet zou respecteren, vind ik dat wij als partij daar harder tegen hadden moeten optreden."

In Brussel is Groothedde erin geslaagd om vanuit de lijstduwersplaats verkozen te raken in het Brusselse Parlement. Tot nu toe zat ze in het Vlaams Parlement, waar ze een vurig verdedigster van de welzijnssector was, maar op de Brusselse lijst voor het Vlaams Parlement moest ze plaats maken voor covoorzitter Nadia Naji. Dat ze nu voor het Brusselse Parlement verkozen is, is een vorm van eerherstel voor haar. 

Gisteravond hield Open VLD een partijraad, waar afspraken werden gemaakt over de komende voorzittersverkiezingen en de vernieuwing van de partij. We kennen nu al 1 kandidaat-voorzitter: de relatief onbekende Tineke Van hooland. Ze is gemeenteraadslid in Oudenaarde.

Journalist Willem Van Mullem had het in De Ochtend op Radio 1 over andere mogelijke kandidaten. "Intern wordt er gekeken naar iemand als oud-voorzitter Egbert Lachaert", zegt hij. "Maar ook naar oud-jongerenvoorzitter Bert Schelfthout bijvoorbeeld, die vorig jaar kandidaat-voorzitter was toen Tom Ongena het haalde."

"Andere namen die genoemd worden: voormalig staatssecretaris van Begroting Eva De Bleeker, ondervoorzitter Jasper Pillen, Vlaams Parlementslid Maurits Vande Reyde, voorzitter van de Vrijdaggroep Thibault Viaene en Vincent Verbeecke, die woordvoerder van Gwendolyn Rutten was." 

"Veel namen dus", gaat hij verder. "Maar het kan ook dat een duo zich aanbiedt of dat 3 mensen zeggen: 'We doen het samen'. Ik hoor bij de leden van Open VLD dat ze vooral hopen dat het iemand wordt die los staat van het establishment en de clans binnen die partij. 'Weg met de mannen met stropdas', zei ook iemand tegen mij."

Brussels Open VLD-minister Sven Gatz ziet een meerderheid met Team Fouad Ahidar niet zitten. Dat stelt hij in zijn wekelijkse blog "Thank Gatz It's friday!". Gisteren verklaarde Ahidar aan persagentschap Belga informeel van Open VLD gehoord te hebben dat de partij niet met hem in een regering wilde. In zijn blog bevestigt Gatz dit nu.

Gatz stond in 1999 samen met Fouad Ahidar samen op een lijst, maar die is "doorheen de jaren wat meer naar links opgeschoven en een stuk meer richting religie". "Dat is zijn goed recht, maar mijn meug is het niet. Een meerderheid vormen met zijn 'Team' staat dus niet op mijn lijstje".

In zijn blog stelt Gatz de vraag of Team Fouad Ahidar "ingebroken" heeft bij de Brusselse Vlamingen door Franstalige stemmen te hebben geronseld. Voor de Open VLD'er zijn er in de geschiedenis 3 momenten geweest waarop de Nederlandse taalgroep in Brussel dooreengeschud werd:

• In 1971 zorgden de FDF-Vlamingen (Franstaligen die zich bewust een Nederlandstalige identiteitskaart aanschaften om taalverwarring te zaaien) in de Brusselse Agglomeratieraad voor ophef

• Rond de eeuwwisseling probeerde gewezen politiecommissaris Johan De Mol met een massa Franstalige stemmen het Vlaams Belang zo sterk mogelijk te maken in Brussel.

• "En nu schudt Fouad de boel op. Eigenlijk weerspiegelen die schokken telkens het pijnpunt van dat moment in de Brusselse maatschappij: eerst de taalstrijd, daarna de ruk naar rechts en nu de terugkeer van God (in al zijn gedaantes) in de politiek", analyseert Sven Gatz.

Hij ziet 2 oplossingen: taalgemengde lijsten met een gegarandeerde vertegenwoordiging van Nederlandstaligen, "maar dan ben je voor de lijstvorming afhankelijk van de Franstalige partijen"; of een Brusselstem met een tweede stem voor elke Brusselaar voor een kandidaat van een andere taalgroep. In beide gevallen kan het aantal Brusselse parlementsleden verminderd worden tot 60 of 50, besluit hij.

Annick De Ridder (N-VA) heeft vandaag gereageerd op de uitspraken van partijgenoot Jan Peumans. Peumans vindt dat zijn partij in de Vlaamse regering te weinig aandacht had voor sociale zaken. Peumans, 73 jaar, zal ook niet zetelen in het Vlaams Parlement. Onder meer omdat hij het "neo-liberaal" beleid van kandidaat-minister Annick De Ridder niet wil verdedigen. Dat zei hij gisteren.

Vandaag reageert De Ridder zelf op de uitspraken van Peumans. "Ik heb steeds waardering voor Jan gehad als voorzitter (van het Vlaams Parlement, red.) en wens hem oprecht veel werkplezier toe aan zijn doctoraat", zegt ze in een schriftelijke reactie aan VRT NWS.

Bij de nieuw-verkozenen in het Europees Parlement zitten een aantal opvallende figuren. Een ambitieuze jonge twintiger die niet loyaal blijkt te zijn aan haar partij bijvoorbeeld. Of een leerkracht die het parlement gebruikt om uit de gevangenis te raken. En dan is er nog een YouTuber zonder politieke ervaring. We zetten een aantal opvallende kersverse parlementsleden op een rijtje.

Lees meer hier:

Ook vandaag volgen we het nieuws in de nasleep van de verkiezingen op de voet. Wat er alvast aankomt:

• Bij Open VLD starten de inschrijvingen voor de voorzittersverkiezingen. Voorlopig hebben we weet van één kandidaat. Tineke Van hooland uit Oudenaarde liet gisteren al weten dat ze zich kandidaat zal stellen. Ongetwijfeld zullen er nog namen volgen.

• Op de verschillende niveaus gaan de onderhandelingen verder om een regering te vormen.

• Op het Vlaamse niveau starten de gesprekken voor een budgettaire startpositie.

In Terzake op VRT Canvas gaf Jan Peumans meer uitleg over zijn afscheid van de politiek en gaf hij ook zijn mening over de Vlaamse formatiegesprekken. “Ik denk dat de sociale zaken nu meer aandacht zullen krijgen, dankzij Vooruit.”

Er was te weinig aandacht voor het sociale beleid in de vorige Vlaamse regering, vindt Peumans. “Op gebied van sociale woningbouw, bijvoorbeeld. Als ik daar de kritieken over lees, is er te weinig gebeurd.” Een opvallende sneer naar N-VA-collega, ontslagnemend Vlaams minister van Wonen en huidig Vlaams formateur, Matthias Diependaele.

Peumans is dus opvallend hard voor zijn eigen partij, die mee in de coalitie zat van de vorige Vlaamse regering. “Ook op gebied van gezondheidszorg zijn er maatregelen nodig. Dat zal geld kosten, maar je moet keuzes maken."

Partijvoorzitters Georges-Louis Bouchez (MR) en Maxime Prévot (Les Engagés) hebben vandaag in het kader van de Waalse formatiegesprekken met de gezondheidssector gesproken. Over die sector hebben de 2 partijen een uiteenlopende visie.

“Wij willen de sector herfinancieren en aan de zijde staan van het medische personeel en het zorgpersoneel", verklaart Prévot. Bouchez wil dan weer een beter preventiebeleid. "Met een betere preventie zullen de mensen in betere gezondheid verkeren en zo kunnen we besparen."

François Perl, voorzitter van het Intermutualistisch College, sprak over een sereen gesprek. Over het nut van een beter preventiebeleid heerst er volgens hem unanimiteit binnen de sector. Perl wees er echter op dat dit slechts op middellange en langere termijn vruchten afwerpt. Elke besparing in de sector op korte termijn is volgens hem niet mogelijk.

Ontslagnemend Vlaams minister Zuhal Demir bedankt op het sociale mediaplatform X haar provinciegenoot Jan Peumans. De 2 politici kwamen duidelijk goed overeen. "Je zal altijd mijn klankbord blijven. Ik bel je voor raad en daad."

Tegelijkertijd neemt Demir ook afscheid van haar kabinetschef, Andy Pieters. Hij neemt de zetel in het Vlaams Parlement over van Peumans. Pieters was bijna 7 jaar de rechterhand van de Vlaamse minister.

Jan Peumans reageert in De Wereld Vandaag op Radio 1 op zijn afscheid van de politiek. "Familie is de grootste reden. Politiek en familie gaan niet altijd samen. Ik heb veel tijd en energie opgeofferd voor de politiek. Mijn vrouw en kinderen zijn heel tevreden nu. 'Goed dat je niet gaat zetelen', zeiden ze."

Daarnaast werkt hij al enkele jaren aan een doctoraat over de geschiedenis van de Volksunie in Limburg, samen met professor en historicus Bruno De Wever. "We hebben daar samen veel energie ingestoken en dat wil ik nu graag afmaken."

Peumans, die zelf niet had verwacht dat hij verkozen zou zijn, zou ook een "neo-liberaal" beleid van minister-kandidaat Annick De Ridder niet kunnen verdedigen. "Namen noemen is altijd gevaarlijk, maar op dat vlak is zij toch de meest uitgesproken figuur. Ik zat samen met haar in het Vlaams Parlement en wat zij allemaal uitkraamt op X, dat kan voor mij niet. We delen duidelijk niet dezelfde visie."

Binnen de N-VA-fractie zou Peumans nog een tegengewicht aan het beleid van De Ridder kunnen bieden. "Maar de collega's die mijn visie volgden, zijn intussen allemaal gestopt." Dat wil niet zeggen dat hij zijn partij niet meer steunt. "Zuhal Demir heeft duidelijk wel een sociale invalshoek en haar zal ik altijd steunen."

Elke Van den Brandt - die als kopstuk van de grootste fractie, Groen, de formatie van het Nederlandstalige deel van de Brusselse regering leidt - laat weten dat ze voorlopig "met alle partijen in gesprek is". Sven Gatz (Open VLD) en Fouad Ahidar van de gelijknamige partij zijn gisteren nog langs geweest bij Van den Brandt, vandaag is het de beurt aan Ans Persoons (Vooruit.brussels) en Benjamin Dalle (CD&V).

Vooral de mogelijke toetreding van Team Fouad Ahidar blijft moeilijk liggen. Het voormalige lid van Vooruit haalde met zijn nieuwe lijst 3 zetels.

Maar andere partijen zien Ahidar liever niet in een Brusselse regering. De relatie met zijn voormalige partij Vooruit is erg verzuurd. Open VLD en N-VA hebben al laten weten dat ze niet met zijn partij willen samenwerken en Franstalig formateur David Leisterh (MR) gaf ook zijn veto voor een coalitie met Ahidar.

Nu Jan Peumans niet zal zetelen in het Vlaams Parlement gaat zijn zetel naar eerste opvolger Andy Pieters. "Ik voel me moreel verplicht om de traditie van Jan Peumans als dwarsligger en zachte anarchist hoog te houden", knipoogt Andy Pieters naar zijn lijstduwer in Limburg.

"Als kabinetschef van de rebelse Zuhal Demir zou dat wel moeten lukken. Maar bovenal gaan we strijden voor de Limburgse belangen - en die van het Maasland - in Brussel."

In tussentijd blijft hij Demir wel bijstaan als kabinetschef tijdens de regeringsonderhandelingen.

Jan Peumans (73) zal zijn plaats in het Vlaams Parlement niet opnemen. In de kieskring Limburg werd hij als lijstduwer verkozen met 22.129 stemmen. Hij geeft zijn plaats af aan Andy Pieters, kabinetschef van Zuhal Demir. Pieters was eerste opvolger en gaat dus nu in de plaats van Peumans zetelen.

"Op een leeftijd van 73 jaar is het tijd om die bladzijde om te draaien en de jongeren kansen te geven", laat Peumans weten in een persbericht. "Bovendien heb ik geen zin om in een fractie te zetelen en een 'neo-liberaal' beleid te verdedigen van een kandidaat-minister als Annick De Ridder. Dat zou echt te veel vragen van mijn kant en niet goed zijn voor mijn geestelijk welbevinden."

Jan Peumans is sinds 1981 actief in de politiek, eerst binnen de Volksunie en nadien binnen N-VA. Tussen 2009 en 2019 was hij voorzitter van het Vlaams Parlement. Peumans is straks te gast in Terzake, vanaf 20 uur op VRT Canvas.

Vlaams formateur Matthias Diependaele (N-VA) heeft een eerste gesprek gehad met partijvoorzitters Melissa Depraetere (Vooruit) en Sammy Mahdi (CD&V). Ze hebben onder meer werkafspraken gemaakt voor verdere regeringsonderhandelingen. Volgens de entourage van Diependaele was het een "constructieve ontmoeting".

"Morgen om 11 uur gaat het centrale onderhandelingsteam van start waarbij we de budgettaire startpositie overlopen", klinkt het bij de Vlaamse formateur. Het onderhandelingsteam komt samen op het Martelaarsplein.

In dat team zitten de hoofdonderhandelaars van de 3 partijen. Formateur Diependaele krijgt bij N-VA de steun van Zuhal Demir, Ben Weyts en Annick De Ridder. CD&V-voorzitter Mahdi heeft Hilde Crevits en Jo Brouns aan zijn zijde staan. Bij Vooruit krijgt voorzitter Depraetere de hulp van Conner Rousseau en Caroline Gennez.

In de loop van volgende week starten de formele onderhandelingen. "Dit weekend zullen de partijen zich intern voorbereiden op de onderhandelingen."

"Ik heet Les Engagès van harte welkom in onze fractie Renew Europe", schrijft Wilmès op het sociale mediaplatform X.

"Zij kiezen voor een positief en constructief project voor Europa. Een project dat helder is over de hervormingen die moeten worden doorgevoerd om de uitdagingen van dit moment aan te gaan."

Wilmès behaalde in Wallonië een recordaantal voorkeurstemmen (537.000) voor de Europese lijst.

Vluchtelingenwerk Vlaanderen vraagt aan de regeringsonderhandelaars om aandacht te hebben voor mensen op de vlucht. Om hun vraag kracht bij te zetten, heeft de organisatie vandaag, op Wereldvluchtelingendag, samen met Amnesty International een actie gehouden in Leuven.

De organisaties spreidden een tapijt van 70 vierkante meter groot uit op het Martelarenplein. Daarop staat de boodschap "Choose Solidarity" te lezen.

"We merken een verontrustende evolutie van vijandigheid ten aanzien van mensen op de vlucht en een dreiging van strengere maatregelen voor hen", zegt Tine Claus, directeur van Vluchtelingenwerk Vlaanderen. " We vragen daarom dat de onderhandelaars op Vlaams en federaal niveau kernwaarden van menselijkheid en solidariteit niet vergeten tijdens de onderhandelingen."    

De Brusselse PS-schepen van Huisvesting Lydia Mutyebele, die binnenkort de eed aflegt als Kamerlid, moet volgens de regelgeving dan toch vervangen worden. Eerder vandaag kondigde de Brusselse burgemeester Philippe Close (PS) nochtans aan dat niemand de plek van Mutyebele zou innemen, omdat de stad het aantal schepenen wil afbouwen.

Het kabinet van Brussels minister van Lokale Besturen Bernard Clerfayt (DéFI) zegt nu dat dat niet kan. Ze wijzen op 2 artikelen in de nieuwe gemeentewet, waarin staat dat de partij en de gemeenteraad binnen de 2 maanden na het vertrek van de schepen een nieuwe kandidaat moeten voordragen . Hij of zij kan ook vervangen worden door een lid van de gemeenteraad.

Partij Les Engagés verlaat in het Europees Parlement de christendemocratische fractie van de Europese Volkspartij (EVP). De Franstalige partij sluit zich aan bij de Europese Democratische Partij (EDP) van de Fransman François Bayrou, 1 van de 2 pijlers van de centristische en liberale fractie Renew Europe. CD&V blijft wel gewoon bij de EVP.

Het nieuws hing al langer in de lucht, maar is nu officieel bevestigd op een persconferentie waar zowel voorzitter van Les Engagés Maxime Prévot, EDP-voorzitter Bayrou als Renew-fractieleider Valérie Hayer present tekende.

"Toetreden tot de familie van de Europese Democratische Partij is een stap in de nieuwe richting van onze partij, die meer in lijn is met onze moderne waarden", verklaarde Prévot. "Elke dag voelen we de afstand groter worden tot de conservatieve ideeën van de EVP, bijvoorbeeld op het vlak van milieu en migratie."

Ecolo verloor deze verkiezingen 10 zetels in de Kamer. Covoorzitters Jean-Marc Nollet en Rajae Maouane kondigden vlak daarna hun ontslag aan. De zoektocht naar kandidaat-opvolgers moet over enkele dagen rond zijn, maar officiële kandidaten zijn er nog niet. 

Ook Sarah Schlitz (Ecolo) is geen kandidaat, zegt ze bij Bel RTL. De Luikse politica was staatssecretaris voor Gelijke Kansen in de regering-De Croo, maar moest in april vorig jaar ontslag nemen omdat ze haar persoonlijk logo gebruikte in overheidscommunicatie.

Schlitz raakte op 9 juni wel opnieuw verkozen in de Kamer, als enige Ecolo-kandidaat in Luik en 1 van de 3 overblijvende Ecolo-Kamerleden. Ze is ook van plan om haar Kamerzetel op te nemen. "Dat lijkt me normaal", zegt ze zelf.

Vooruit-voorzitster Melissa Depraetere staat ervoor open om federaal mee in een regering te stappen met N-VA, CD&V, Les Engagés en MR. Dat zegt ze in een interview met de Krant van West-Vlaanderen, hoewel kandidaat-voorzitter Conner Rousseau vorige week nog zei dat "de kans klein is dat Vooruit in een federale regering zal stappen".

"Is het een evidente samenstelling? Neen", zegt Depraetere. "De inhoudelijke verschillen tussen deze partijen zijn vrij groot, maar ik vind wel dat we het moeten proberen."

Vooruit wil echter niet toegeven op haar kernpunten, waarschuwt Depraetere nog. "De focus moet liggen op het versterken van de koopkracht én we gaan niet besparen op de gezondheidszorg. Dat moet duidelijk zijn van bij de start."

"Wij gaan enkele prioriteiten naar voren schuiven, zoals we ook binnen de Vivaldicoalitie gedaan hebben. Misschien moet elke partij dat doen: enkele punten naar voren schuiven en voor de rest elkaar iets gunnen. Dan kan het lukken, volgens mij."

De Brusselse schepen van Huisvesting Lydia Mutyebele (PS) legt volgende maand de eed af in de Kamer, maar zal niet vervangen worden in het schepencollege. Dat heeft de Brusselse burgemeester Philippe Close (PS) aangekondigd. De stad wil het goede voorbeeld geven door te "rationaliseren" in de gemeentelijke structuren, zegt hij.

Lees er meer over in dit artikel.

Martin Van Peteghem (CD&V), de vader van ontslagnemend minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V), was ooit burgemeester van De Pinte, maar ook leerkracht economie in het Don Boscocollege in Zwijnaarde. Vlaams formateur Matthias Diependaele (N-VA) was één van zijn leerlingen.

"Hij was attent en verantwoordelijk, maar dat hij politicus zou worden, en nu formateur, zoiets kan je natuurlijk niet vermoeden", zegt vader Van Peteghem. Zijn zoon zat samen met Diependaele op school,"maar echte vrienden zijn ze toen niet geworden".

Lees er meer over in dit artikel.

Open VLD greep in Brussel nipt naast een zetel voor het Vlaams Parlement en wil nu dat er een hertelling van de stemmen komt, onder andere omdat ook minderjarigen voor de Kamer en het Vlaams Parlement konden stemmen. 

Herman Matthijs, professor publieke financiën aan de UGent en VUB en voorzitter van de raad voor verkiezingsbetwistingen bij de lokale verkiezingen, vertelt in De Ochtend op Radio 1 dat je bij een hertelling wellicht exact dezelfde uitslag zal krijgen.

"In Brussel is er elektronisch gestemd, dus de kans dat er fouten gemaakt zijn bij de telling is klein, bijna onbestaande, tenzij er natuurlijk een programmatiefout in het systeem zat", zegt hij. "Je zal ook nooit weten wie precies onterecht voor het Vlaams Parlement gestemd heeft, want de stemming is anoniem."

Ook dat het tot een herverkiezing zou komen, lijkt professor Matthijs "quasi onmogelijk". "In Brussel moet je eerst kiezen of je voor de Nederlandstalige of Franstalige lijst wil stemmen. Bij een hertelling zou je dus heel het Brusselse Gewest moeten oproepen, terwijl meer dan 1 miljoen mensen voor een Franstalige lijst gestemd hebben. Die kan men er op voorhand niet uithalen, want men weet niet wie dat is."

Nu de Vlaamse regeringsonderhandelingen van start gaan, zegt John Crombez (Vooruit) in De Ochtend op Radio 1 dat de rol van een kabinetschef bij die onderhandelingen niet te onderschatten is.

Crombez is oud-voorzitter van de socialistische partij, toen nog SP.A, oud-staatssecretaris voor Fraudebestrijding en vooral zelf nog kabinetschef geweest voor Johan Van de Lanotte en Freya Van den Bossche.

Een kabinetschef is volgens hem vooral met inhoudelijke en technische discussies bezig. "Zij hebben de jaren daarvoor het beleid mee gestuurd en kennen alle domeinen, ook de begroting, zeer goed. Dat zijn dus de logische mensen om mee te nemen, want zij hebben het overzicht."

"Als de kopstukken een discussie hebben en vragen willen uitgeklaard zien, dan zijn dat echt wel de mensen die je erbij wil hebben", besluit hij.

Matthias Diependaele van N-VA is gisteren aangesteld als formateur bij de Vlaamse regeringsonderhandelingen. Straks spreekt hij al met de voorzitters van de 2 partijen waarmee N-VA de nieuwe Vlaamse regering wil vormen: Melissa Depraetere (Vooruit) en Sammy Mahdi (CD&V).

De kopstukken zullen onder meer de startnota, die Bart De Wever (N-VA) al had opgesteld, bespreken en bekijken of er een consultatieronde met het middenveld komt. Als Diependaele de onderhandelingen tot een goed einde kan brengen, is de kans groot dat hij de volgende Vlaamse minister-president wordt.

Op federaal niveau heeft informateur De Wever gisteren van de koning nog een week extra tijd gekregen om zijn taak voort te zetten. Ook de huidige Vlaamse minister-president Jan Jambon zal mee aan de federale regering werken, want hij zal de N-VA-delegatie leiden bij de onderhandelingen.

Open VLD vroeg gisteren dan weer een hertelling van de stemmen in Brussel voor het Vlaams Parlement, omdat het verschil tussen het aantal stemmen van Open VLD en Vlaams Belang er zo klein was.

Hier sluiten we deze liveblog voor vandaag af. We blijven uiteraard alle verkiezingsnieuws op de voet volgen. Bedankt, en nog een fijne avond. 

Morgen komt formateur Matthias Diependaele (N-VA) voor het eerst aan zet. Hij zal gesprekken hebben met CD&V-voorzitter Sammy Mahdi en voorzitter van Vooruit Melissa Depraetere.

De drie zullen donderdag de timing en de aanpak voor de komende dagen bespreken. Ze moeten onder meer beslissen of er een consultatieronde met het middenveld komt. De uitgebreide delegaties, met onder meer Conner Rousseau en Hilde Crevits, nemen nog niet deel.

Politiek journalist Pieterjan De Smedt schrikt er niet van dat Jan Jambon (N-VA) mee zal onderhandelen voor een nieuwe federale regering. "Als minister van Veiligheid scoorde hij beter bij de bevolking. Zijn harde taal soms, dat scoorde wel", zegt hij in Terzake.

"Als je dat vergelijkt met zijn communicatie waar hij empathie moest tonen, dat viel soms wat moeilijker. Niet onlogisch dus dat ze hem terug willen laten renderen op federaal niveau." 

Want de Vlaamse regering moet voldoende warmte afstralen, dat is voor de andere partijen ook heel belangrijk. Is Matthias Diependaele (N-VA) dan de perfecte nieuwe kandidaat? "Hij staat soms wel bekend om zijn kil imago, dat is niet ideaal. Daar wordt aan gewerkt. De sfeer is nu nog constructief." 

Dat kan te maken hebben met Diependaele die wel vertrouwen krijgt van andere partijen. "Het is iemand die in vertrouwen kan werken. N-VA wordt er soms van beschuldigd te leiden onder arrogantie, dat iets wat van Diependaele niet gezegd kan worden. Een goede basis dus om met andere partijen samen te werken", sluit De Smedt af. 

De procedure voor excessieve tekorten die de Europese Commissie tegen ons land heeft ingeleid moet ons aanzetten om onze verantwoordelijkheid te nemen en snel een regering te vormen die de nodige maatregelen kan nemen. Dat heeft David Leisterh gezegd, de kopman van de Franstalige liberalen van de MR in Brussel en de beoogde minister-president van het Brussels Gewest.

Leisterh is aan zet voor de vorming van een nieuwe Brusselse regering. Hij heeft het over "een serieuze waarschuwing". "Als de schuld te zwaar doorweegt, zullen we de nodige middelen niet kunnen vrijmaken om in de toekomst te kunnen investeren", waarschuwt hij.

In zijn jaarlijkse Brusselboek, de doorlichting van de begroting, schetst het Rekenhof een ontnuchterend beeld van de Brusselse begroting. De totale ontvangsten van 2022 volstonden niet om de helft van de opgebouwde brutoschuld af te betalen. Het internationaal ratingbureau S&P heeft de rating voor Brussel ook verlaagd van AA- naar A+.

Op 4 juli behandelt de Kamer een verzoek van Voor U om de verkiezingen nietig te laten verklaren. Dat verzoek is ingediend door Michael Verstraeten en Frank Wouters, die allebei lijsttrekker waren voor de Kamer. 

Op de avond van de verkiezingen had partijvoorzitter Els Ampe al aangekondigd dat ze overwoog om een vraag tot nietigverklaring in te dienen. Ze verwijst naar enkele onregelmatigheden: jongeren van 16 die soms ook voor de federale en regionale verkiezingen konden stemmen en sommige Belgen in het buitenland die hun stembrief te laat hebben gekregen.

Anderhalve week na de verkiezingen vragen de liberalen aan het Vlaams Parlement dan toch een hertelling van de stemmen. Dat schrijft De Standaard en het nieuws wordt bevestigd door de partijwoordvoerder van Open VLD.

"Het is duidelijk dat de stembusgang in Brussel moeilijk verlopen is", luidt het. "Er zijn zelfs verhalen dat er stemmen op een onjuiste manier zijn uitgebracht."

Omdat het verschil tussen het aantal stemmen tussen Open VLD en Vlaams Belang zo klein was, wil Open VLD een hertelling. Kwestie van er zeker van te zijn dat één zetel niet ten onrechte aan Vlaams Belang is toegekend, in plaats van aan Open VLD.

De Vlaamse liberalen benadrukken dat ze de geldigheid van de verkiezingen niet in vraag stellen.

"Ik heb altijd gezegd dat ik na de verkiezingen ter beschikking ben waar mijn partij mij nodig heeft", reageert Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) op het nieuws dat hij mee de N-VA-delegatie gaat leiden bij de onderhandelingen voor een nieuwe federale regering. "Ik ben bijzonder vereerd dat Bart mij vraagt."

Als Bart De Wever zelf formateur wordt, zal Jambon de delegatie van zijn partij bij de formatiegesprekken leiden. Dat hij daardoor het Vlaamse niveau weer achter zich laat, vindt Jambon niet erg. "Ik vind het een fantastische ervaring om minister-president van Vlaanderen te kunnen zijn, maar ik heb mij ook ongelooflijk kunnen uitleven als vicepremier en als minister van Binnenlandse Zaken." Die laatste twee functies oefende Jambon uit tijdens de vorige legislatuur, in de regering-Michel.

Hij laat zich naar eigen zeggen niet van de wijs brengen door het veto van Vooruit tegen een tweede termijn voor hem als Vlaams minister-president. "Ik ga nu werken aan een goede relatie met de verschillende coalitiepartners. We laten die dingen achter ons."

Koning Filip heeft de opdracht van federaal informateur Bart De Wever (N-VA) met een week verlengd, tot 26 juni. Dat heeft het Paleis meegedeeld.

Na zijn gesprek met de koning heeft De Wever geen verdere commentaar gegeven.

Federaal informateur Bart De Wever (N-VA) brengt verslag uit over zijn informatieopdracht bij koning Filip. Hij is om 15.00u ontvangen op het Koninklijk Paleis in Brussel.

Hoe ver hij met die opdracht staat, is onduidelijk. De Wever en zijn partij houden de lippen stijf op elkaar. 

De Wever werd een week geleden aangeduid als informateur. Hij is voorstander van een zogenoemde afspiegelingscoalitie, samengesteld uit de partijen die vertegenwoordigd zullen zijn in de Waalse gewestregering en de Vlaamse regering: N-VA, Vooruit en CD&V aan Vlaamse kant, MR en Les Engagés aan Franstalige kant.

Federaal informateur Bart De Wever (N-VA) brengt straks verslag uit bij koning Filip van zijn informatieopdracht. Die kreeg hij een week geleden.

Oppositiepartij PVDA vindt het geen goed idee dat Vlaams minister van Wonen, Financiën en Begroting Matthias Diependaele (N-VA) is aangeduid als Vlaams formateur. De radicaal-linkse partij beschouwt hem als de architect van het besparingsbeleid van de regering-Jambon en heeft ook geen goed woord over voor zijn beleid op het vlak van sociale woningen.

"De minister tégen sociaal wonen en vóór de besparingen op het kindergeld, daar valt geen sociaal beleid mee te voeren", schrijft Vlaams fractieleider Jos D'Haese op X.

Inmiddels hebben we duidelijkheid gekregen over wie over de Vlaamse regeringsvorming gaat onderhandelen:

• Formateur: Matthias Diependaele (N-VA).

• Voor N-VA: Vlaams minister Zuhal Demir, Vlaams minister Ben Weyts, Vlaams Parlementslid Annick De Ridder.

• Voor Vooruit: partijvoorzitter Melissa Depraetere, Vlaams Parlementslid Conner Rousseau, ontslagnemend minister Caroline Gennez.

• Voor CD&V: partijvoorzitter Sammy Mahdi, Vlaams minister Hilde Crevits, Vlaams minister Jo Brouns.

Sander Loones, die pas verkozen is als Vlaams Parlementslid voor de N-VA, wenst zijn partijgenoot Matthias Diependaele succes met diens formatieopdracht. 

Les Engagés houdt vast aan het behoud en zelfs de verhoging van de groeinorm van het gezondheidszorgbudget. Dat heeft Kamerlid Jean-Luc Crucke gezegd bij nieuwszender LN24.

Les Engagés heeft zich op alle niveaus vastgeklikt aan de MR, de andere winnaar van de verkiezingen in Franstalig België. Beide partijen vertonen veel gelijkenissen, maar op het vlak van gezondheidszorg zijn die er veel minder. De MR wil in de volgende legislatuur besparen op de gezondheidszorg, net als de N-VA. Een coalitie met N-VA, MR en Les Engagés aangevuld met Vooruit en CD&V lijkt momenteel de meest realistische federale optie, maar de Vlaamse socialisten staan er niet voor te springen om als enige linkse partij deel uit te maken van de regering. Als het is om te besparen in de gezondheidszorg, moet men ons zelfs niet bellen, zei kopstuk Conner Rousseau vorige week nog. 

Les Engagés-voorzitter Maxime Prévot haastte zich om te benadrukken dat ook zijn partij niet wil besparen op gezondheid. Het is aan Vooruit, CD&V en Les Engagés om op dat vlak het tegengewicht te vormen, zei hij. 

"Ik ben ook voorstander van een budgettaire sérieux, maar investeren in gezondheid is de beste besparing voor de toekomst", bevestigt Jean-Luc Crucke vandaag . "We gaan de ruggengraat van Les Engagés niet verloochenen."CD&V en Vooruit zeggen hetzelfde als wij. (...) Als drie partijen hetzelfde zeggen over gezondheid, denk ik dat dat toch gehoord moet worden."

Nu informateur Bart De Wever (N-VA) vanmiddag naar de koning trekt in zijn rol van federaal informateur en mogelijk met een nieuwe opdracht zal worden belast, komen we ook op Vlaams niveau in een stroomversnelling terecht. Achtereenvolgens hebben Vooruit, CD&V en N-VA laten weten dat ze bereid zijn om de onderhandelingen over de vorming van een nieuwe Vlaamse regering op te starten.

Op Vlaams niveau geeft De Wever het formatiestokje door aan partijgenoot Matthias Diependaele, die formateur wordt. Het Vlaamse onderhandelingsteam zal worden geleid door de Vlaamse ministers Zuhal Demir en Ben Weyts en Vlaams Parlementslid Annick De Ridder. Minister-president Jan Jambon wordt voor de formatie uitgespeeld op federaal vlak, waar hij voor de N-VA samen met De Wever de onderhandelingen gaat voeren.

"Dit is geen voorafname op de invulling van eender welke toekomstige functie", laat de N-VA nog weten.

Na Vooruit toont ook CD&V zicht bereid om aan tafel te gaan en de onderhandelingen te starten. "In de startnota zitten een aantal positieve elementen waarbij rekening wordt gehouden met de prioriteiten van onze partij", klinkt het in een mededeling.

"De startnota is een uitnodiging om aan tafel te gaan, geen bindend document", zegt voorzitter Sammy Mahdi. "Er ontbreken voor ons een aantal fundamentele zaken en er zijn een paar elementen waar wij fundamenteel anders naar kijken. De komende weken zal dat tijdens de onderhandelingen verder uitgeklaard moeten worden."

De Europese Commissie plaatst ons land samen met onder meer Frankrijk en Italië op het Europese strafbankje omdat ons begrotingstekort vorig jaar is opgelopen tot meer dan 3 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Wat houdt dat strafbankje precies in en wat betekent dit nu voor ons land? In elk geval krijgt informateur Bart De Wever (N-VA) bijval voor zijn pleidooi om onze overheidsfinanciën grondig te saneren.

Lees meer:

Vooruit is bereid om onderhandelingen op te starten met N-VA en CD&V over de vorming van een Vlaamse regering. "De kiezer heeft op 9 juni gestemd voor een warmer en socialer beleid in Vlaanderen. Wij hebben de informateur gevraagd om een duidelijk signaal te geven dat de huidige Vlaamse regeringspartijen bereid zijn hun beleid fundamenteel bij te sturen", zegt Melissa Depraetere.

Het Vlaamse onderhandelingsteam van Vooruit bestaat uit voorzitter Melissa Depraetere, aangevuld met boegbeeld Conner Rousseau en ontslagnemend minister van ontwikkelingssamenwerking Caroline Gennez.

Te vermoeid, te hard op de man gespeeld en te zeer in het defensief geduwd: dat zijn volgens Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken de redenen waarom hij zijn partij niet naar de ultieme overwinning heeft kunnen loodsen. In De Afspraak op VRT Canvas maakte hij de balans op van zijn campagne. "Ik kan mijn mening niet veranderen, maar ik moet wel opletten dat ik geen mensen kwets. Dat is mij 10 jaar lang gelukt. Ik wijt het oprecht aan mijn vermoeidheid dat ik mijn tact ben verloren."

Lees meer hier:

Om 15 uur brengt Bart De Wever (N-VA) voor het eerst verslag uit bij koning Filip. Die benoemde de N-VA-voorzitter precies een week geleden tot federaal informateur. Een discrete De Wever laat voorlopig niet in zijn kaarten kijken. Een slecht rapport over onze begroting van de Europese Commissie kan extra vaart brengen in de formatie.

Lees meer:

Hoe zien de toekomstige regeringen eruit? En is de euforie van vlak na de verkiezingen getemperd? Anne Vanrenterghem en Ivan De Vadder bekijken de politieke actualiteit, nu het stof na de verkiezingen is gaan liggen. Beluister onze podcast, Onder ons: politiek.

Vandaag wordt opnieuw een drukke dag voor de formatie op verschillende niveaus.

• Het is afwachten of de aangepaste startnota van informateur Bart De Wever (N-VA) voldoende is om CD&V en Vooruit te overtuigen om de gesprekken voor de Vlaamse regeringsvorming op te starten.

• Rond 11.30 uur maakt de Europese Commissie bekend welke landen op het strafbankje komen wegens het overtreden van de begrotingsregels. Mogelijk zit ons land daar bij. Hoe dan ook zal het rapport het belang van een snelle federale regeringsvorming in de verf zetten

• En om 15 uur wordt informateur De Wever bij de koning verwacht voor een tussentijdse stand van zaken over zijn informatieronde over de federale formatie