3 jaar na de start van de oorlog en 1 jaar na het staakt-het-vuren blijft de situatie in Gaza schrijnend. "Ondanks het bestand zijn er 1.500 mensen gedood en blijft geweld deel van de dagelijkse realiteit", zegt Caroline Willemen (Artsen Zonder Grenzen). "Wat wij zien in Gaza blijft onbeschrijflijk."
Geen herstel in Gaza een jaar na het bestand: geen bouwmaterialen, nauwelijks medicatie en dagelijks geweld
Lina El Bakkali
Gepubliceerd:
Gisteren was het 3 jaar geleden dat Hamas en andere gewapende groepen meer dan 1.100 mensen in Israël doodden. 251 mensen werden als gijzelaars meegenomen naar de Gazastrook. De aanval schokte de natie. Israël reageerde met een grootschalig militair offensief in Gaza.
De oorlog heeft intussen een enorme tol geëist onder de Palestijnse bevolking. Tienduizenden Gazanen zijn gedood, grote delen van Gaza zijn verwoest, miljoenen mensen zijn geraakt en de toegang tot voedsel, water, gezondheidszorg en andere basisvoorzieningen is zwaar onder druk komen te staan.
"Onbeschrijflijke situatie"
Ook vandaag nog, zegt Caroline Willemen. Zij coördineert de Palestijnse gebieden voor , al doet ze dat nu vanuit Amman, in buurland Jordanië. "Sinds februari zijn Artsen Zonder Grenzen en tientallen andere gederegistreerd door de Israëlische autoriteiten", legt ze uit in VRT NWS De Ochtend.
Daardoor kan de organisatie internationale medewerkers niet meer inzetten in Gaza. "Het werk op het terrein gaat wel door dankzij onze Palestijnse collega's. Wij proberen hen te ondersteunen vanop afstand. Maar wat wij zien in Gaza blijft onbeschrijflijk."
Drie jaar na 7 oktober: "Het blijft onbeschrijfelijk wat wij zien in Gaza"
Artsen Zonder Grenzen runt een veldhospitaal in Gaza met 110 bedden, onder meer om brandwonden te verzorgen. Dat gaat dan niet alleen over oorlogsverwondingen. Ook het dagelijkse leven in de vluchtelingenkampen veroorzaakt nieuwe slachtoffers.
"Door de ontheemding moeten mensen koken op open vuur en zich verwarmen in tenten. En dat kan natuurlijk heel snel heel fataal fout lopen", zegt Willemen.
Groot gebrek aan medicatie
Daarnaast zijn er 5 basisgezondheidscentra verspreid over de Gazastrook. "Dat is het gevolg van de totale verwoesting van het hele gezondheidssysteem. Afgezien van oorlogstrauma zijn er natuurlijk ook alle gewoonlijke medische problemen waar mensen mee te kampen krijgen. Mensen hebben nog altijd diabetes. Mensen hebben nog altijd een hoge bloeddruk."
Mensen wonen in een appartement met 3 in de plaats van 4 muren omdat dat beter is dan een tent
Caroline Willemen, Artsen Zonder Grenzen
Maar volgens Willemen is er een gebrek aan medicatie en zelfs eenvoudige medische materialen. "We hebben een enorm tekort, bijvoorbeeld aan compressen, terwijl dat basismateriaal is voor wondverzorgingen."
"Die restricties die Israël oplegt op materiaal dat kan binnenkomen, blijven een enorme impact hebben, ook op ons werk. We zouden anders zoveel meer kunnen doen."
"De grootste uitdaging is het koud houden van medicatie", zegt kankerpatiënt Rami Ayyad. "Ik heb geen koelkast in mijn tent."
Tegelijkertijd staat van de huizen en appartementsgebouwen in Gaza nog maar weinig overeind. En wie nog een deel van zijn woning heeft, kan die vaak niet herstellen. Bouwmaterialen zoals cement en metaal komen niet of nauwelijks binnen. Door het vele puin kunnen op veel plaatsen geen herstelwerken beginnen.
Toch proberen sommige mensen terug te keren naar hun beschadigde woning. "Enkele van mijn eigen collega's zijn letterlijk zelf op zoek gegaan naar wat bouwmateriaal. Maar ook dat is bijna onmogelijk", vertelt Willemen.
Er bestaan geen mentalegezondheidsoplossingen voor leven onder een genocide
Caroline Willemen, Artsen Zonder Grenzen
Sommigen wonen dus opnieuw in een appartement dat nog maar gedeeltelijk overeind staat. "Mensen gaan in een appartement wonen met bij wijze van spreken 3 in de plaats van 4 muren omdat het toch beter is dan een tent."
Dat is niet zonder gevaar. "Een aantal weken geleden is er nog een gebouw ingestort waar 21 doden zijn gevallen. Want heel veel van die beschadigde gebouwen zijn natuurlijk ook structureel niet meer veilig. Maar mensen kunnen nergens naartoe. Weet ook dat de winter eraan komt en mensen zich totaal niet zullen kunnen beschermen tegen het slechte weer."
1 jaar staakt-het-vuren
"En dat is bijna een jaar na dat zogenaamde ", voegt Willemen toe. "Ik zeg zogenaamd, want er zijn 1.500 mensen gedood sinds het begin van het . Ik denk dat dat heel veel zegt. Geweld blijft absoluut deel van het dagelijkse leven."
"Bijna dagelijks moeten wij locaties overslaan wanneer we water uitdelen met onze vrachtwagens, omdat er een aanval of bombardement is geweest. Het is misschien niet meer op de schaal van voor het staakt-het-vuren, maar het blijft de dagelijkse realiteit."
Pure overlevingsstrijd
Voor veel inwoners van Gaza is er dus nauwelijks ruimte om verder vooruit te kijken. Eerst moeten basisbehoeften worden vervuld. Dat geldt ook voor de psychologische gevolgen van de oorlog. Artsen Zonder Grenzen heeft psychologen in Gaza, maar de omvang van het trauma is enorm. "Er bestaan geen mentalegezondheidsoplossingen voor leven onder een genocide", zegt Willemen.
Hoe verwerk je trauma als iedereen erdoor geraakt is?
Caroline Willemen, Artsen Zonder Grenzen
Ze ziet hoe diep de oorlog bij mensen heeft ingegrepen. "Mensen hebben de lichaamsdelen van hun familieleden in emmers moeten verzamelen. Dat is de realiteit voor heel, heel, heel veel mensen in Gaza."
Tegelijk is er nauwelijks tijd of ruimte om dat trauma te verwerken. "Voor heel veel mensen blijft dagelijks eten vinden en drinkbaar water een pure overlevingsstrijd. Dag na dag. En dan heb je geen tijd of geen mentale ruimte om te proberen om dat trauma te verwerken. En sowieso, hoe doe je dat als iedereen daardoor geraakt is?"
