Oekraïne heeft een nieuw wapen ontwikkeld dat Rusland moeilijk kan stoppen: een eigen ballistische raket. Die kan met hoge snelheid en over grote afstand Russische doelen treffen. Voor Oekraïne is het een belangrijke nieuwe troef, want het land kan daarmee Russische militaire installaties op eigen houtje onder vuur nemen, zegt defensie-expert Patrick Bolder.
Nieuwe dreiging voor Rusland: Oekraïne lanceert voor het eerst eigen ballistische raket
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Op 1 oktober maakte president Zelensky bekend dat Oekraïne zijn zelfontwikkelde FP-7 voor het eerst operationeel had gebruikt. Hij toonde beelden van een lancering en zei dat de volgende stap de productie is. Oekraïne heeft niet bekendgemaakt wat het doelwit van de raket was, waar de inslag plaatsvond of wat het resultaat was.
President Zelensky deelde beelden van de lancering
Wat is een ballistische raket?
Een ballistische raket wordt bijna verticaal gelanceerd en stijgt tot soms 80 à 100 kilometer hoog, afhankelijk van het bereik. Zodra de motor stopt, valt de raket terug naar de aarde en versnelt ze door de zwaartekracht tot vier à vijf keer de snelheid van het geluid.
Ze komt vervolgens met hoge snelheid en vrijwel loodrecht op haar doel af. Daardoor is ze bijzonder moeilijk te onderscheppen. Slechts een beperkt aantal luchtverdedigingssystemen is daartegen opgewassen. Dat maakt ballistische raketten tot een bijzonder krachtig en gevaarlijk wapen.
De FP-7 wordt ontwikkeld door het Oekraïense defensiebedrijf Fire Point, dat eerder vooral bekend werd met drones. Het gaat om een korteafstand-ballistische raket, met volgens Oekraïense informatie een bereik van ongeveer 200 kilometer. Volgens Fire Point worden de belangrijkste onderdelen, waaronder de motor en vluchtbesturing, zelf gemaakt.
Fire Point werkt ook aan de FP-9, een veel grotere ballistische raket. Volgens Zelensky moet die dit najaar operationeel worden. De Oekraïense fabrikant spreekt over een bereik tot ongeveer 850 kilometer en een springkop tot ongeveer 800 kilo. Daarmee zouden ook doelen diep in Rusland binnen bereik komen, mogelijk zelfs de regio rond Moskou.
Grote stap voor Oekraïne
Volgens Patrick Bolder, voormalig luitenant-kolonel bij de Nederlandse luchtmacht en defensiespecialist bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, is de eigen ontwikkeling van een kruisraket een belangrijke stap in de oorlog.
"Het probleem voor Oekraïne was lange tijd dat het weinig wapens had om Russische militaire installaties ver achter het front te raken", vertelt hij. "Tijdens de nadagen van de regering-Biden kreeg Oekraïne wel de zogenaamde ATACMS-raketten, Amerikaanse korteafstand-ballistische raketten, maar lange tijd mocht Oekraïne die alleen gebruiken tegen doelen in bezet Oekraïens gebied, en niet tegen doelen op Russisch grondgebied."
Als Oekraïne die raketten zelf produceert en vanaf eigen grondgebied kan inzetten, is het niet langer afhankelijk van toestemming van andere landen om Russische doelen aan te vallen. "Dat is een belangrijke winst, niet alleen voor Oekraïne, maar ook voor Europa."
Europa is voor dergelijke wapens momenteel in belangrijke mate afhankelijk van landen als de Verenigde Staten en Israël. "Oekraïne zou dan mogelijk zelf een productiecapaciteit kunnen ontwikkelen en die technologie ook aan Europese landen kunnen leveren. Dat zou bovendien economisch interessant zijn voor Oekraïne."
Vervanger voor Patriots?
De ontwikkeling van een eigen ballistische raket heeft volgens Patrick Bolder nog andere voordelen voor Oekraïne. "Ten eerste kun je proberen te voorkomen dat Russische ballistische raketten worden afgevuurd. Ten tweede kun je Russische lanceerinstallaties aanvallen."
Maar wie een raketmotor en de technologie voor een ballistische raket kan ontwikkelen, heeft volgens Bolder ook een deel van de technologie in handen die nodig is voor een onderscheppingsraket.
Dat laatste is belangrijk, want Oekraïne heeft momenteel onvoldoende middelen om Russische ballistische raketten uit de lucht te halen. Daarvoor zijn vooral Patriot-systemen van belang, maar de Amerikaanse onderscheppingsraketten daarvoor zijn schaars (onder meer door de oorlog in Iran). Oekraïne heeft de voorbije maanden herhaaldelijk gewaarschuwd voor een tekort en vraagt zijn bondgenoten om extra Patriot-raketten.
Om zelf zo'n onderscheppingsraket te produceren, is veel geld en verdere ontwikkeling nodig, maar op termijn zou het de afhankelijkheid van Amerikaanse wapens wel kunnen verminderen.
Toch kampt Oekraïne ook met een belangrijk financieel probleem. Rusland valt steeds vaker de Oekraïense industrie, elektriciteitscentrales en infrastructuur aan. Volgens Bolder zet Moskou daarmee ook het economische van Oekraïne onder druk.
"Oekraïne heeft enorm veel geld nodig om de maatschappij draaiende te houden. De Europese Unie heeft voor Oekraïne al miljarden aan financiële steun voorzien, maar volgens Bolder blijft er daarna een nieuwe financieringsbehoefte. Daarom zijn ook de Russische die in Europa zijn geblokkeerd zo belangrijk."
Over de manier waarop die kunnen worden ingezet, wordt onder meer in België al langere tijd gediscussieerd.
