De ouders van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky zouden onder een onderzoek van het Oekraïense anticorruptiebureau NABU zijn uitgekomen door één telefoontje van diens stafchef. Dat verhaal gaat nu online rond. Als bron wordt Euronews genoemd, maar dat klopt niet. Het is typische Russische propaganda: al 4 jaar lang lanceren nepnieuwsnetwerken op dezelfde manier desinformatie over Oekraïne en de Oekraïense president.
Hebben de ouders van Zelensky 11 miljoen dollar verstopt? Hoe Russische propaganda opnieuw westerse nieuwsmerken kaapt
Daan Nicolay
Gepubliceerd:
In het kort:
Het Oekraïnse anticorruptiebureau zou een onderzoek naar de ouders van president Zelensky hebben stopgezet na een telefoontje van diens stafchef.
Die bewering gaat vooral rond op X. In de posts staan afbeeldingen van artikels van Euronews en Ukrainska Pravda, maar die media hebben nooit zulke artikels gepubliceerd.
Bekende nieuwsmerken misbruiken om president Zelensky te associëren met corruptie is een typische Russische propagandatechniek.
De ouders van Zelensky werden zogezegd gearresteerd en weer vrijgelaten nadat 11 miljoen dollar was gevonden die ze niet bij de belastingsdienst zouden hebben aangegeven.
Het onderzoek tegen hen zou dan zijn stilgelegd nadat Zelensky's stafchef, Kyrylo Boedanov, naar het anti-corruptiebureau NABU zou hebben gebeld.
Dat verhaal wordt op 2 en 3 juli plots door verschillende X-accounts met groot bereik gedeeld. Verschillende posts , ook in het Nederlands , werden al honderdduizenden keren bekeken.
Ze hebben allemaal dezelfde bron: een reportage van de nieuwszender Euronews. Daarin wordt gezegd dat het verhaal gebracht is door Oekraïense media en op beeld is een afbeelding te zien van een artikel van 'Ukrainska Pravda' over de zaak.
Maar als we gaan kijken, vinden we noch bij Euronews , noch bij Ukrainska Pravda iets terug over deze zaak. We contacteren hen en zowel Euronews als Ukrainska Pravda laat aan VRT NWS weten dat ze dat verhaal niet gebracht hebben. Het gaat dan ook om nepnieuws.
In de screenshot van Ukrainska Pravda staat 'Anastassia Protz' als auteur. Zij werkt wel degelijk bij Ukrainska Pravda, maar laat VRT NWS ook weten dat ze zo'n artikel nooit geschreven heeft. En, zegt ze: "In het screenshot staat een spelfout in mijn familienaam. Mijn familienaam is Prots, niet Protz."
Zelf verwijst ze ook nog naar een statement van het Center for Countering Disinformation van de Oekraïense overheid. Daarin wordt ook gezegd dat dit verhaal nep is.
Typische Russiche methode
Het is een handelswijze die Russische desinformatienetwerken regelmatig toepassen: op sociale media verschijnt plots berichtgeving van bekende nieuwsmerken over een onderwerp waar Rusland belang bij heeft. Maar telkens blijkt dat de nieuwsmerken zelf het nieuws nooit gebracht hebben.
Bij de Franse presidentsverkiezingen in 2024 verschenen kopieën van nieuwswebsites als Le Parisien en Le Point online. De vervalste sites verspreidden dan nepartikels over de Franse politiek. Bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2024 circuleerden dan weer nepvideo’s van de Wall Street Journal, Fox News of zelfs de FBI online.
In februari 2025 verschenen video’s over USAID en Oekraïne online die zogezegd van E! News afkomstig waren en bij de Olympische Winterspelen van dit jaar werden nepvideo’s van tientallen nieuwsmerken over het gedrag van Oekraïense atleten online verspreid.
Herhaling werkt, nog altijd
Niet alleen de methode is herkenbaar als Russische propaganda, ook de inhoud is dat. Sinds de Russische invasie in 2022 laten desinformatienetwerken het ene na het andere nepverhaal op de wereld los, dat president Zelensky en de Oekraïense elite moet linken aan fraude en corruptie.
Met dit soort verhalen, die in het Engels verschijnen en dus op een westers publiek gericht zijn, probeert Rusland twijfel te zaaien over de westerse steun aan Oekraïne. Komt dat geld wel goed terecht?
De meeste verhalen zijn snel ontkracht, maar door de niet-aflatende stroom proberen de propagandanetwerken ervoor te zorgen dat mensen onbewust de link tussen Zelensky en corruptie toch gaan leggen.
Al een jaar geleden schreef VRT NWS een artikel om te waarschuwen voor dit soort nepnieuws over de rijkdom van Zelenksy. Toen kwamen we tot de conclusie dat er ongeveer maandelijks een nepverhaal over de rijkdom van de president naar buiten werd gebracht. En nu een jaar later, gebeurt het nog steeds.
Zelfs specifiek over de moeder van Zelensky werden al nepverhalen de wereld ingestuurd. Een jaar geleden ging de roddel rond dat Zelensky een appartement in de Dubai voor haar had gekocht. Ook hier bleek niets van aan.
Conclusie:
Op X circuleert een nieuwsreportage van Euronews waarin beweerd wordt dat de ouders van president Zelensky gearresteerd werden voor fraude. Het onderzoek zou zijn stopgezet na een telefoontje van de stafchef van Zelensky. Ook de Oekraïense nieuwswebsite Ukrainska Pravda wordt geciteerd.
Zowel Euronews als Ukrainska Pravda bevestigen dat het bericht nep is. Ze hebben nooit een dergelijk bericht gepubliceerd. We beoordelen de posts op X daarom als niet waar.
Zowel het gebruik van bekende nieuwsmerken als het onderwerp corruptie door de naaste kring van president Zelensky, zijn typisch voor desinformatie van Russische propagandanetwerken.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Deze factcheck werd geschreven op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van publicatie. Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).
