Op minstens 20 online platformen delen Belgische mannen stiekem genomen naaktfoto's van hun partner

Vorig jaar haalde Meta op vraag van de Italiaanse politie de Facebookpagina "Mia Moglie" – 'mijn vrouw' – offline. In die groep deelden duizenden mannen stiekem genomen expliciete foto’s van hun partner. Maar het zijn allerminst enkel Italiaanse mannen die zich hier schuldig aan maken. VRT NWS onderzocht het fenomeen en ontdekte een wereld van internationale websites, fora en groepchats waar (bijna uitsluitend) mannen "hun vrouw delen". 

Dit gaat over 'gewone' sociale media zoals Facebookgroepen, waar mannen afspreken om privé-foto’s van hun partner te delen. Maar evengoed om Telegramchats met duizenden leden en aparte websites waar foto's gedeeld worden.

Hoe groot het fenomeen is, valt moeilijk te zeggen: websites en groepen verdwijnen regelmatig om meteen ergens anders weer op te duiken. Wel vonden we op minstens 20 platformen stiekem genomen intieme foto’s van vrouwen waarvan we konden verifiëren dat ze Belgisch waren. Ook vonden we 32 accounts van Belgische mannen die foto's van hun partner delen. Van heel wat beelden en accounts is het moeilijk om met zekerheid een nationaliteit te achterhalen.

De mannen op deze fora spreken op extreem seksistische en objectiverende wijze over de slachtoffers. Mannen verwijzen naar hun eigen partner als 'hoeren' of 'sletten'. Ze ruilen en delen de beelden van hun partners als handelswaar.

Van een slachtoffer zijn meestal tientallen of soms zelfs honderden foto's te vinden. Op die manier proberen mannen te bewijzen dat het hier wel degelijk om hun partner gaat en niet om foto’s die ze ergens anders online gevonden hebben. Wie overtuigend kan aantonen dat het om zijn partner gaat, kan zelfs een 'officieel' certificaat  krijgen op bepaalde websites.

Veel platformen en fora gebruiken technieken die de gebruikers aansporen om foto's te blijven delen. Meestal blijven de foto's erop staan, tenzij de verspreider ze zelf verwijdert. Sommige fora verwijderen foto's zelf na enkele uren tenzij jij of iemand anders betaalt om ze er te laten staan. Andere fora laten foto's staan zolang ze worden aangeklikt en gedownload.

Er worden soms ook scores bijgehouden van hoeveel foto's iemand al gedeeld heeft en er zijn bestaande sjablonen die je kan gebruiken om foto's van alle delen van het lichaam van je partner te delen.   

Wim Huys, klinisch psycholoog en algemeen coördinator van het Universitair Forensisch Centrum, wijst op het belang van sociale status: "We zien dit evenzeer bij fora met seksueel kindermisbruik. Wie regelmatig 'nieuw materiaal' kan voorleggen, krijgt een zekere status online. Het klinkt bizar als je deze wereld niet kent en het is ook heel fout natuurlijk, maar voor sommige mensen speelt dat een belangrijke rol."

Daarnaast hebben sommigen ook de seksuele fantasie waarin ze hun partner stiekem blootstellen aan mensen buiten de relatie. Er zijn mannen die expliciet vragen dat andere mannen masturberen op de foto's van hun partner.

De foto's worden aangeprezen als 'unaware': slachtoffers zijn er zich niet van bewust dat ze gefotografeerd worden. Ze hebben bijna nooit geposeerd voor de naaktfoto’s. Het gaat om stiekem gemaakte opnames terwijl de slachtoffers in de douche staan, zich aan het omkleden zijn of liggen te slapen. Deze gluurdersblik, kijken naar iemand die het niet weet, vormt een essentieel onderdeel van de dynamiek op de fora. 

Het is niet altijd met zekerheid vast te stellen of de vrouwen in kwestie daadwerkelijk niet op de hoogte zijn van de foto’s die van hen genomen zijn. Af en toe zijn er ook naaktselfies te vinden. Maar het is niet omdat de vrouwen geposeerd hebben, dat ze ook toestemming hebben gegeven de beelden te verspreiden. 

Het stopt soms niet bij het delen van beeldmateriaal. We zien dat verschillende Belgische mannen ook de volledige naam en woonplaats van hun partner delen. Dat was ook het geval bij Valerie. Haar echtgenoot deelde haar naam en werkplaats met mannen in die online groepen, zodat ze haar "konden komen bekijken".

Valerie is allerminst het enige slachtoffer in ons land. Dat blijkt niet alleen uit de 20 platformen die we vonden. Hulplijn 1712 kreeg al verschillende vrouwen aan de lijn die erachter kwamen dat hun mannelijke partner stiekem naaktbeelden van hen maakte en verspreidde online. "Vaak gaat dit digitale misbruik gepaard met psychologisch of fysiek geweld", vertelt Vlaams coördinator Kasia Uzieblo.

Digitaal seksueel geweld in het algemeen komt meer en meer voor, weerklinkt het bij hulporganisaties die we spreken. "Ik hoor van onze praatgroepbegeleiders regelmatig dat digitaal geweld tout court in opmars is", zegt stafmedewerker Ann-Frédérique Lorquet van Punt vzw. "De mensen die wij spreken, zijn slechts het tipje van de ijsberg. Het merendeel van de slachtoffers zoekt nooit hulp en wie hulp zoekt, doet dat meestal gemiddeld pas na vele maanden of jaren."

Ook het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen ziet een toename. In 2025 ontvingen ze 65 meldingen van seksueel geweld tussen (ex-)partners.  De meeste van die dossiers gingen over verspreiding zonder toestemming. In 2024 waren dat er 47 en in 2023 20.

Het maken en verspreiden van intieme beelden zonder iemands medeweten en toestemming is strafbaar. "Het is absoluut verboden", zegt Liesbet Stevens, adjunct-directeur van het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen.

"Zelfs als iemand wist dat een bepaald intiem beeld gemaakt wordt, heb je nog altijd de toestemming nodig van die persoon om dat beeld te verspreiden. Dat geldt niet alleen voor degene die het beeld als eerste verspreid heeft, maar ook voor diegene die de beelden verder verspreidt. Dat is allemaal strafbaar."

Desondanks voelen veel slachtoffers zich in de steek gelaten door justitie. Uit een recente studie  van het Instituut blijkt dat veel slachtoffers het gevoel hebben niet ernstig te worden genomen. Verschillende geïnterviewde slachtoffers geven aan dat de digitale dimensie van het geweld vaak wordt geminimaliseerd of onvoldoende begrepen wordt door sommige betrokken actoren als politieagenten.

"Ongeveer de helft van de aangiftes van seksueel geweld in het algemeen wordt geseponeerd", zegt Ann-Frédérique Lorquet van Punt vzw.

"Slechts 13,5 procent van de aangiften leiden tot een veroordeling. Dat is bitter weinig, wetende dat slechts 4 procent aangifte doet", zegt ze, verwijzend naar deze Belgische studie  uit 2021. "Dat wil ook zeggen dat minder dan 1 procent van de plegers van seksueel geweld veroordeeld wordt. Bovendien zijn er grote lacunes over digitaal geweld in de wetgeving, omdat de evolutie de wetgeving inhaalt. Daar moet dringend verandering in komen."

Daarbij komt dat slachtoffers vaak jarenlang moeten wachten op een proces, als er al een komt. "Het ontbreekt soms aan mensen, middelen en kennis bij justitie en politie om dit snel en goed te behandelen”" aldus Liesbet Stevens.

"Maar we zien vandaag ook positieve stappen. De recente richtlijn  over cybergeweld van het College van de procureurs-generaal legt nadruk op snelle interventie, en die is cruciaal om slachtoffers beter te beschermen." Daar verwijst het Openbaar Ministerie ook zelf naar bij onze collega's van RTBF, die meezochten naar Franstalige slachtoffers. "Onze magistraten krijgen ook een opleiding." 

"Maar ik denk dat we ons ook zeer bewust moeten zijn dat justitie dit niet alleen zal kunnen", zegt Stevens. "De grote internetspelers hebben een belangrijke verantwoordelijkheid. We moeten evolueren naar een systeem waarbij er preventief kan worden vermeden dat dit soort beelden verspreid wordt zonder de toestemming van de personen op die beelden."

Een extra groot nadeel voor slachtoffers is dat eens beelden online staan, het bijna onmogelijk is ze allemaal weer offline te halen. Ze duiken telkens weer ergens op. Wie een slachtoffer wordt, blijft dat dus vaak ook. 

Want de foto’s worden dan wel meestal eerst door de partner online gezet, ze worden snel gedownload en weer op andere fora gepubliceerd door andere gebruikers.

De fora en de mensen erachter zijn volgens de wet medeplichtig aan die verspreiding, maar worden net zoals de verspreiders voorlopig amper vervolgd. Ook dat is ontmoedigend voor slachtoffers, getuigt Valerie bij VRT NWS.

Onlangs was er in die zin wel een belangrijk precedent bij de Brusselse rechtbank. Die veroordeelde het socialemediabedrijf Twitter (intussen X) tot een geldboete van 24.000 euro, omdat het bedrijf maandenlang weigerde om beelden van een vermoedelijke verkrachting van een Vlaamse vrouw offline te halen. 

"Digitaal misbruik kan evengrote trauma's veroorzaken als fysiek misbruik", zegt Liesbet Stevens. "Het is heel belangrijk dat we zo doortastend mogelijk optreden tegen dit soort feiten, omdat dit de betrokkenen, maar ook het menselijk vertrouwen kapotmaakt."