Waarom mama's (en contentmakers) Winnie en Elke de gezichten van hun kinderen op sociale media verbergen

Met de handjes voor het gezicht, weggedraaid van de camera of bedekt met een muts: Winnie Bogaerts (ooit nog deelneemster van tv-programma 'Blind Getrouwd') heeft 67.700 volgers op Instagram en brengt haar 2 dochters al sinds hun geboorte niet herkenbaar in beeld.

Bogaerts wil zo de privacy van haar kinderen beschermen. "Ik zou het een enge gedachte vinden dat zij op straat herkend worden zonder dat wij erbij zijn", vertelt ze. Maar ze ligt ook wakker van wat er tegenwoordig mogelijk is met artificiële intelligentie.

"Ik zou bijvoorbeeld ook nooit een video delen waarin hun stemmetjes te horen zijn. Stel je voor dat je een telefoontje krijgt van iemand die de stem van je kind heeft nagemaakt met AI en die vraagt om geld te storten", legt ze uit. "We willen ons gezin en onze kinderen hier zo goed mogelijk tegen beschermen."

Het delen van informatie en beelden van je kinderen op sociale media, wordt ook wel 'sharenting' genoemd. 'Sharenting' is een samentrekking van de Engelse woorden 'sharing' (delen) en 'parenting' (ouderschap).

Experten waarschuwen al jaren dat je beter oppast met wat je op internet deelt. Zo bracht VRT NWS in 2024 nog het verhaal van Joni die een babyfoto van haar dochter als advertentie op een webwinkel terugvond. 

Ook Elke Vanhouche besliste om haar twee zoontjes en plusdochter niet herkenbaar te plaatsen op Instagram. Op haar profiel 'Sunkissed' deelt Vanhouche tips over uitstapjes en reizen met het gezin.

"Ik anonimiseer hen om meerdere redenen", vertelt ze ons. "Ik wil niet dat ze erover worden aangesproken aan de schoolpoort, maar ik heb vooral schrik dat hun beelden misbruikt zullen worden door mensen met slechte bedoelingen. Ik wil bijvoorbeeld niet dat hun hoofdjes met AI op naakte lichamen worden geplaatst."

En die angst voor de gevaren van AI is terecht, klinkt het bij experten.

"Veel beelden die circuleren in pedofiele netwerken zijn geplukt van sociale media", vertelt Michel Walrave, professor digitale media en privacy en expert sharenting (UAntwerpen). "Enerzijds zijn dat echte beelden die ouders hebben gedeeld, bijvoorbeeld van een kind in zwemkledij. Anderzijds gaat het om deepnudes. Dat zijn dan valse naaktbeelden die via AI-tools gefabriceerd zijn op basis van echte foto’s van kinderen."

Vorige week nog raakte bekend dat elke week minstens 1 minderjarige in ons land slachtoffer wordt van deepnudes.

Elisabeth Van den Abeele, onderzoeker en expert sharenting (UGent), waarschuwt dat AI kan ingezet worden om zoveel mogelijk informatie over je kind te weten te komen.

"Er bestaan AI-tools die alle gegevens die je als ouder of grootouder online hebt gedeeld, kunnen verzamelen. Deel je informatie over hobby's, school, karaktereigenschappen, gewoontes... dan kan die jammer genoeg makkelijk bij de foute mensen terechtkomen. In Nederland maakte een onbekende man aan de schoolpoort foto’s en geluidsopnames van de dochter van een van de mama’s die ik interviewde, nadat zij de naam van de school op sociale media had gedeeld."

Maar niet enkel AI maakt het gevaarlijk om informatie en herkenbare beelden te delen. "Wat op het internet verschijnt, blijft er voor altijd op", zegt Van den Abeele.

"Je verliest er de controle over. Tegelijk bouw je een digitale identiteit voor je kind op, zonder dat je kind daarvoor toestemming gaf. Een foto van je kind op het potje of al huilend aan de schoolpoort: dat zijn foto's die je waarschijnlijk ook niet van jezelf zou willen zien op het internet. Eens het kind ouder wordt, worden die berichten ook soms gebruikt door pesters op school."

Ook wanneer je een privéprofiel hebt, let je best op.

"Je voegt door de jaren heen mensen toe, die je niet allemaal evengoed kent", zegt Walrave. "Maar ook in een heel dichte omgeving kan sharenting soms tot problemen leiden. Bijvoorbeeld bij echtscheidingen. De ex-partner wordt verweten riskante activiteiten te doen met de kinderen. De andere partij haalde die informatie van de sociale media van de ex-partner."

Heel wat mensen, ook influencers, delen momenteel hun kinderen wel volledig herkenbaar op sociale media. De meeste volgers van Elke Vanhouche en Winnie Bogaerts begrijpen waarom zij dat niet doen, al stoten ze ook soms op onbegrip. "Sommige mensen vinden dat mijn bekendheid betekent dat mijn kinderen ook herkenbaar in beeld moeten komen", vertelt Bogaerts.

Vanhouche merkt ook dat bedrijven soms niet met haar willen samenwerken, omdat ze de gezichten van haar kinderen afschermt. "Sommige bedrijven willen enkel dat je reclame maakt voor hun product met het gezicht van je kinderen in beeld. Ik weiger zulke opdrachten uit principe. Je kan even goede reclame maken zonder je kinderen actief te betrekken. Je kan op een herkenbare manier je ervaring als moeder en gezin delen op sociale media, zonder dat je kinderen volledig in beeld moeten komen."

Vanhouche en Bogaerts hopen dan ook dat er nog meer bewustzijn komt rond sharenting. "Ik denk dat de meeste ouders absoluut geen kwade bedoelingen hebben wanneer ze foto's van hun kinderen online zetten. Ik heb zelf ook veel foto's die ik trots zou willen delen, omdat ze er bijvoorbeeld schattig op staan. Maar je moet wel stilstaan bij waar die beelden kunnen terechtkomen. Daarom is het belangrijk om je erover te informeren", zegt Bogaerts.

Expert Elisabeth Van den Abeele benadrukt dat het zeker niet enkel aan ouders en grootouders is om op te letten. "Ook de overheid en de socialemediaplatformen dragen een grote verantwoordelijkheid. De platformen moeten echt meer ondernemen om die risico's te vermijden en dat gebeurt nu veel te weinig."