"De Amerikaanse ambassadeur is als diplomaat al over verschillende rode lijnen gegaan." Dat zegt minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) nadat Bill White gisteren nog eens uitgehaald heeft naar Vandenbroucke zelf. Ons land moet zich volgens de minister focussen op de manier waarop wij onze gezondheidszorg organiseren. Hij benadrukt ook dat wij in een democratie leven waarin er een scheiding der machten is.
Frank Vandenbroucke: "VS-ambassadeur Bill White is als diplomaat al over verschillende rode lijnen gegaan"
Ellen Maerevoet
Gepubliceerd:
Samenvatting:
De Amerikaanse ambassadeur heeft opnieuw uitgehaald naar minister Frank Vandenbroucke (Vooruit) en Vooruit-voorzitter Conner Rousseau, en verwijst op sociale media naar het Agusta-corruptieschandaal.
Minister Vandenbroucke benadrukt dat België een democratie is met onafhankelijke rechters en dat de ambassadeur "als diplomaat al over verschillende rode lijnen gegaan is".
Vandenbroucke vindt dat België zich moet focussen op het eigen gezondheidszorgmodel en wijst kritiek van de VS van de hand.
Een nieuwe dag, een nieuwe episode in de diplomatieke rel tussen de VS en ons land, zo lijkt het wel sinds vorige week maandag.
Gisteren heeft Bill White, de Amerikaanse ambassadeur in ons land, opnieuw uitgehaald naar minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit).
In de stijl van Trump verwees hij in een reactie op Instagram (die intussen al verwijderd is) naar het Agusta-corruptieschandaal, waarin ook Vandenbroucke in opspraak kwam. "Hij weigerde iets met het geld te maken te hebben en adviseerde om 'het geld te verbranden'. FRANK VERBRANDT HET GELD", klinkt het.
"Vandenbroucke werd niet vervolgd, MAAR nam handig een vrijwillige 'sabbatical'. De stank van corruptie is echt", schrijft White nog.
Wat is het Agusta-schandaal?
In de jaren 90 komen de socialisten in ons land (de en haar Vlaamse zusterpartij SP) in een storm terecht.
Luchtvaartbedrijven Agusta en Dassault blijken in de jaren 80 grote defensiebestellingen te hebben binnengerijfd omdat de Franstalige en Vlaamse socialisten vele miljoenen Belgische franken hadden aanvaard van de Italiaanse helikopterbouwer Agusta om de aankoop van de gevechtshelikopters voor Defensie goed te keuren.
Voor 3 ministers in ons land is de positie onhoudbaar, onder hen Frank Vandenbroucke die minister van Buitenlandse Zaken is in de regering-Dehaene I. Uiteindelijk worden 2 Waalse ministers en Willy Claes, die als gevolg van het dossier ontslag moest nemen als toenmalig van de , veroordeeld.
"We beleven hier iets merkwaardigs"
In De Ochtend op Radio 1 heeft minister Vandenbroucke vanochtend opnieuw gereageerd op de steeds meer uitdeinende rel met de Amerikaanse ambassadeur. Specifiek ingaan op de post van White van gisteren deed hij niet.
Frank Vandenbroucke: "VS-ambassadeur Bill White is als diplomaat al over verschillende rode lijnen gegaan"
In het VRT NWS Journaal kwam Vandenbroucke gisteren ook al aan het woord over de diplomatieke rel. Toen sprak hij zijn steun uit voor Vooruit-voorzitter Conner Rousseau en legde hij uit waarom hij vorige week niet met White op de foto ging.
Bekijk de reportage uit het Journaal:
Volgens Vandenbroucke beleven we momenteel "iets merkwaardigs". Hij verwijst ook naar interviews die White afgelopen weekend in Het Nieuwsblad en De Tijd gaf en zegt dat White daarin als diplomaat "voorbij verschillende rode lijnen gegaan is". Vandenbroucke schuift 3 punten naar voren die hij zelf heel belangrijk vindt.
"In Europa leven we in democratieën, je hebt recht op een politieke mening. De ambassadeur van een ander land heeft daar niets op te zeggen." Vandenbroucke verwijst hiermee naar de rel die tussen White en Vooruit-voorzitter Conner Rousseau ontstaan was nadat Rousseau op sociale media een vergelijking had gemaakt tussen Hitler en Trump.
Rechters zijn hier onafhankelijk
Frank Vandenbroucke, minister van Volksgezondheid
"Rechters zijn hier onafhankelijk", gaat Vandenbroucke verder. "Een minister kan daar niet in tussenkomen. Dat gaat zo niet. En een Amerikaanse ambassadeur kan aan onze regering dus ook niet vragen om een gerechtelijk onderzoek stop te zetten."
Al ontstond de diplomatieke rel zo wel. De ambassadeur riep de Belgische overheid een week geleden op om te stoppen met de "belachelijke en antisemitische vervolging van 3 joodse besnijders in Antwerpen". In september 2024 opende het Antwerpse parket een onderzoek naar mogelijke illegale besnijdenissen binnen de joodse gemeenschap in Antwerpen.
Als 3e punt haalt Vandenbroucke aan dat we in België in een sociale welvaartsstaat leven. "De Amerikaanse regering is met een systematische aanval begonnen op ons model, de manier waarop wij omgaan met geneesmiddelen en gezondheidszorg."
Focussen op hoe ons land gezondheidszorg organiseert
Terwijl Vandenbroucke net vindt dat dat de kern is waar wij in België moeten op focussen. "Wij stellen hoge eisen aan onze geneesmiddelen, onderhandelen in Europa centraal over prijzen en terugbetalingen en daar willen zij komaf mee maken."
In de VS is de gezondheidszorg overwegend privaat. Het is geen nationaal systeem, waardoor veel inwoners onverzekerd of onderverzekerd zijn en de gezondheidszorg er voor velen (bijna) onbetaalbaar is.
"In de VS mag men eender welk systeem hebben", benadrukt Vandenbroucke. "Ik denk dat het een slecht systeem is, arme mensen hebben er geen toegang tot gezondheidszorg. Maar wat we niet mogen aanvaarden is dat ze het willen opleggen aan Europa. De Amerikaanse wil dat ook, dat is de hoofdzaak. Ik vraag aan mijn regering van daar mee bezig te zijn en zich niet te laten opjagen (door alle uitspraken van de Amerikaanse ambassadeur, red.)."
Nooit polarisatie gezocht rond besnijdenissen
Vandenbroucke benadrukt dat hij zelf in het dossier over de besnijdenissen nooit de polarisatie heeft opgezocht.
Als minister van Volksgezondheid heeft hij voor de zomer wel nog samengezeten met vertegenwoordigers van de joodse gemeenschap.
"Wij hebben immers beslist dat we een besnijdenis die niet nodig is om medische redenen niet langer gaan terugbetalen omdat onze budgetten beperkt zijn. Daarom heb ik zelf het initiatief genomen om te spreken met de 2 gemeenschappen waar dit gebeurt (de joodse gemeenschap en de moslimgemeenschap, red.)."
Ik betreur het enorm dat de ambassadeur van een ander land daar hier een rel rond aan het organiseren is
Frank Vandenbroucke, minister van Volksgezondheid
"Maar de joodse gemeenschap laat het ook niet terugbetalen. Het probleem is er anders: het zijn geen artsen die dit doen. Ik heb er rustig met hen over gesproken en heb gezegd: ik wil er geen polarisatie over. Voor ons het is heel eenvoudig. Als je in ons land een chirurgische ingreep wil uitvoeren, dan moet je een arts zijn. Maar ik kan me moeilijk inbeelden dat dat zo’n probleem is: er zijn ook joodse artsen."
Vandenbroucke benadrukt dan ook dat hij het hele debat nooit publiek is beginnen te voeren, "omdat het zeer gevoelig ligt in de joodse gemeenschap". "De Amerikaanse ambassadeur is zich beginnen te moeien en dat is bijzonder ongelukkig, vind ik. Ik betreur het enorm dat de ambassadeur van een ander land daar hier een rel rond aan het organiseren is."
Scheiding der machten
Voor de minister is het essentieel om te benadrukken dat er in een een scheiding der machten is. "Je komt daar als minister niet in tussen, je zegt niet tegen een rechter: stop daar eens mee. We zijn hier niet in de middeleeuwen. Je kan alleen maar zeggen: laat dat onderzoek lopen."
Op de vraag of de Belgische regering achter een ambassadeur zal gaan staan die de vrijheid van meningsuiting aan banden wil leggen, is het antwoord volgens Vandenbroucke dan ook heel duidelijk: "neen, nooit". "Da's de essentie van onze democratie."
