Dat de ambassadeur van de VS in België, Bill White, de confrontatie opzoekt met politici in ons land, is geen toevalligheid. Daarover zijn analisten het eens. De Trump-regering probeert ook via zijn ambassadeurs en gezanten zonder veel gêne de politieke marsrichting in andere landen te beïnvloeden. 6 voorbeelden van hoe dat in zijn werk gaat.
Bill White is niet enige VS-ambassadeur die voor confrontatie kiest: ook deze gezanten van Donald Trump schoppen keet
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
Waar gaat dit over?
Amerikaans ambassadeur in België Bill White had vorige week kritiek op een onderzoek naar mogelijke illegale besnijdenissen binnen de Joodse gemeenschap in Antwerpen.
White haalde daarbij uit naar minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit), die vervolgens openlijk met hem in discussie ging.
In de marge van die rel vergeleek Vooruit-voorzitter Conner Rousseau Trump met Hitler. Daarop kondigde White aan dat Rousseau niet meer welkom is in de VS.
1
JD Vance vs. de EU
Hij is dan misschien geen diplomaat, maar vicepresident JD Vance gaf vorig jaar, tijdens de in 2025, wel een masterclass in het specifieke discours dat de VS gebruikt om het Europese beleid een andere richting uit te sturen. In felle bewoordingen haalde hij toen uit naar Europese landen die zich te veel zorgen zouden maken over Rusland en China, maar de "bedreiging van binnenuit" niet zouden zien.
Volgens hem zou Europa de vrijheid van meningsuiting aanvallen, door bijvoorbeeld radicaal-rechtse partijen hard aan te pakken of uit te sluiten, een verwijzing naar de Duitse partijen die op dat moment probeerden om te gaan met het radicaal-rechtse . "Ik denk dat er geen veiligheid is als je bang bent voor andere stemmen en meningen."
Vance beschuldigde Europese leiders er ook van sociale mediabedrijven onder druk te zetten om desinformatie te censureren. "Het lijkt er steeds meer op dat andere belangen zich verschuilen achter lelijke Sovjet-achtige termen als misinformatie en desinformatie, simpelweg omdat ze niet willen dat iemand met een ander standpunt een afwijkende mening verkondigt of anders stemt – of nog erger: een verkiezing wint."
In 1 ruk door foeterde hij over de arrestatie van een man die protesteerde aan een Britse abortuskliniek en bekritiseerde hij de beslissing van een Zweedse rechtbank om een koranverbrander te veroordelen. Zijn uithaal viel dan ook op een koude steen in verschillende Europese landen en werd afgedaan als "onaanvaardbaar". Vanuit Rusland kwam er dan weer lof voor Vance.
2
Charles Kushner vs. Frankrijk
Charles Kushner, de Amerikaanse ambassadeur in Frankrijk en de vader van Trumps schoonzoon Jared Kushner, heeft al meerdere publieke relletjes op zijn naam staan. Vorig jaar schreef hij een scherpe brief in de Wall Street Journal waarin hij de Franse regering ervan beschuldigde antisemitisme niet voldoende aan te pakken.
Hij werd onmiddellijk op het matje geroepen door de Franse regering, met de boodschap dat de brief op geen enkele manier acceptabel te noemen was en dat die "een conclusie trok die niet overeenkwam met de werkelijkheid van de vastberaden mobilisatie van Frankrijk in de strijd tegen de plaag van het antisemitisme".
Ook kreeg Kushner de ferme boodschap dat "iemand die een diplomaat hoort te zijn" zich niet moet mengen in de interne aangelegenheden van Frankrijk. Niet dat de Amerikaan zich daaraan houdt.
Een paar dagen geleden nog postte de Amerikaanse ambassade op X, naar aanleiding van de dood van de uiterst rechtse activist Quentin Deranque, dat de jongeman "gedood werd door extreemlinkse militanten", dat "geweldadig links extremisme in opmars is" en dat dat "een gevaar vormt voor de publieke veiligheid".
Gisteren liet de Franse regering weten dat Kushner zich weer zal moeten verantwoorden. "Wij willen niet dat deze tragedie wordt geïnstrumentaliseerd voor politieke doeleinden", zegt de Franse minister van Buitenlandse Zaken Barrot. Hij voegt eraan toe dat Frankrijk "geen lessen te leren heeft op het gebied van geweld, zeker niet van reactionaire internationale krachten".
3
3. Tom Rose vs. Polen
Ook de Amerikaanse ambassadeur in Polen, Tom Rose, koos ervoor om wat keet te schoppen. Begin februari liet hij weten dat de VS de banden verbreekt met Włodzimierz Czarzasty, de voorzitter van het Poolse parlement.
Aanleiding was de uitspraak van Czarzasty op een persconferentie, een paar dagen eerder, dat Trump in geen geval de Nobelprijs voor de Vrede verdient, een prijs die Trump duidelijk bijzonder graag zou krijgen.
Rose haalde daarop uit naar Czarzasty's "schandalige en ongefundeerde beledigingen" aan het adres van Trump, met de boodschap dat die "een ernstig obstakel vormden voor de uitstekende relaties van Washington met de Poolse regering".
De Poolse premier Donald Tusk hield de kerk in het midden en wees erop dat "bondgenoten moeten elkaar respecteren, niet de les lezen". "Zo begrijpen wij hier in Polen partnerschap tenminste", klonk het fijntjes.
4
Mike Huckabee vs. Verenigd Koninkrijk
Ook de Amerikaanse ambassadeur van Israël, Mike Huckabee, zoekt geregeld de publieke confrontatie op om het pro-Israëlische beleid van de Trump-regering kracht bij te zetten. Dit weekend nog, toen hij suggereerde dat Israël recht heeft op grote delen van het Midden-Oosten. Dat ontlokte grote verontwaardiging in verschillende Arabische landen.
Maar in zijn rol als Israël-ambassadeur durft hij ook soms Europese leiders verbaal aan te vallen. Zo was hij vorig jaar niet te spreken over de kritiek van Brits premier Keir Starmer op de Israëlische plannen om Gaza-stad in te nemen.
In een socialemediapost vroeg hij zich openlijk af of Starmer dan verwacht dat Israël zich overgeeft aan Hamas en hen zelfs eten moeten geven. Heeft het VK zich overgegeven aan de nazi's en daar voedsel gedropt? Als jij toen premier was, zou het VK nu Duits spreken."
5
Richard Grenell vs. Duitsland
De huidige baas van het Kennedy Center in Washington, Richard Grenell, was tijdens de vorige ambtstermijn van Donald Trump een paar jaar ambassadeur in Duitsland. Grenell maakte er in die periode haast een sport van om de Duitsers op de kast te jagen.
Hij was in 2017 nog geen dag ambassadeur of hij tweette al dat "Duitse bedrijven die zaken doen in Iran hun operaties daar onmiddellijk moeten afbouwen". De eerste reacties in Duitsland waren aanvankelijk nog laconiek, met de suggestie dat Grenell "wat lessen moet krijgen in de finesses van diplomatie".
In de jaren nadien sprak hij ettelijke keren zijn voorkeur uit voor conservatieve leiders uit of gaf hij kritiek op het beleid van Angela Merkel, waarna steevast mediarelletjes opborrelden en de herhaalde roep om de man het land uit te zetten.
Der Spiegel publiceerde in 2019 een vernietigend portret van Grenell, aan de hand van gesprekken met tientallen diplomaten, hoge ambtenaren en politici. Daarin werd de man volgens die getuigen omschreven als een narcist en een man die geen kritiek kan verdragen, iemand met nauwelijks enige notie over Duitsland of Europa, een man met hoogstens oppervlakkige dossierkennis en een figuur die door Duitse gezagsdragers vlakaf gemeden werd.
6
Pete Hoekstra vs. Nederland (én Canada)
Pete Hoekstra, een Republikein met Nederlandse roots, was tijdens de eerste ambtstermijn van Trump de Amerikaanse ambassadeur in Nederland. Ook hij belandde al snel midden in de controverse, nadat hij nepnieuws had verspreid over Nederlandse 'no-go zones' als gevolg van radicale islam (en daarover vervolgens loog in een tv-interview).
In 2020 moest hij zich bovendien verantwoorden voor zijn betrokkenheid bij een evenement op de Amerikaanse ambassade om geld op te halen voor de radicaal-rechtse partij Forum voor Democratie.
Vandaag is Hoekstra door Trump in Canada gestationeerd. Ook daar zoekt hij volop de confrontatie op, met tirades en scheldpartijen over de Amerikaans-Canadese handelsrelaties. In de Canadese pers klinkt het nu al dat er "in 100 jaar geen Amerikaanse diplomaat geposteerd is in Canada die zo onsympathiek, zo onuitstaanbaar en zo egoïstisch is als de heer Hoekstra".
