Fluvius betaalt al bijna half miljoen euro boete voor geblokkeerde energiefacturen: "Sommigen wachten al 3 jaar"

Op 3 december vorig jaar was het geduld van de Vlaamse nutsregulator op. Sinds eind november 2021 kregen duizenden klanten van Fluvius plots geen energiefacturen meer. De verbruiksgegevens van hun elektriciteits- en/of aardgasmeter zaten geblokkeerd in het nieuwe Atrias-dataplatform.

Dat werd eind november 2021 gelanceerd en moest de verwerking van de meterstanden vergemakkelijken. Die gegevens hebben de energieleveranciers nodig om hun klanten tijdig hun gas- en elektriciteitsrekeningen te bezorgen.

Voor miljoenen huishoudens verliep die overgang vlekkeloos. Maar voor duizenden anderen liep het fout. Fluvius erkende in het voorjaar van 2023, ruim anderhalf jaar na de lancering van Atrias dat er ongeveer 20.000 meters langdurig geblokkeerd zaten. Langdurig betekende dat de getroffen consumenten langer dan zes maanden geen gas- en of elektriciteitsfacturen hadden ontvangen door de Atrias-problemen.

Huishoudens hadden totaal geen zicht meer op hun energiekosten en vreesden afrekeningen van vele duizenden euro's te krijgen.

Fluvius beloofde keer op keer dat de problemen op korte termijn zouden opgelost worden. Eerst zou dat voor de zomer van 2023 zijn, dan werd dat het najaar, dan tegen het einde van 2023, dan het voorjaar van 2024. Uiteindelijk eiste de Vlaamse nutsregulator dat voor de zomervakantie van 2024 de langdurig geblokkeerde meters moesten weggewerkt zijn, of er zouden sancties volgen. Maar Fluvius liet al snel verstaan dat pas tegen eind 2024 de zaak zou opgelost zijn. Er volgde een ingebrekestelling, maar Fluvius haalde zijn nieuwe deadline niet.

Dus besliste de Vlaamse nutsregulator op 3 december Fluvius financieel te bestraffen. De netbeheerders kregen meteen een administratieve boete opgelegd van 120.190 euro. Daarbovenop besliste de nutsregulator vanaf 4 december te starten met een dwangsom. Die bedroeg 2.500 euro per dag dat Fluvius de langdurig geblokkeerde meters niet had weggewerkt. De nutsregulator nam als ijkpunt 1 oktober 2024. Toen zaten er 3.007 meetpunten al langer dan 6 maanden vast. Zolang die niet allemaal zijn gedeblokkeerd blijft de dwangsom lopen. 

En dat is nog altijd het geval, want Fluvius heeft het probleem nog niet helemaal weggewerkt. Volgens de laatste cijfers van de nutsregulator waren er begin april nog 919 meters geblokkeerd. De nutsregulator heeft intussen al 295.000 euro dwangsommen aangerekend voor de maanden december, januari, februari en maart. Daar komt voor april nog eens 75.000 euro bij. Eind deze week zullen de gecombineerde boete en dwangsommen de kaap van de 500.000 euro ronden. 

Die 500.000 euro mag Fluvius niet doorrekenen naar zijn klanten, zo benadrukt de nutsregulator. Ze gaat af van de winst die de netbeheerder maakt. 

Het is wel zo dat Fluvius intussen beroep heeft aangetekend tegen de dwangsommen, maar dat beroep werkt dus niet opschortend: per dag blijft er 2.500 bijkomen tot alle geblokkeerde meters zijn vrijgemaakt.

Het goede nieuws is wel dat de geblokkeerde punten wel blijven dalen: bijna 70 procent van de vastgestelde problemen op 1 oktober 2024 is intussen weggewerkt. 

Fluvius is dus hard aan het werken om de zaken op te lossen, maar kan niet verhinderen dat er intussen nieuwe probleemgevallen blijven opduiken. Want in totaal zijn er momenteel geen 919 langdurig geblokkeerde meters, maar 1.629. Ruim 700 nieuwe probleemgevallen bovenop die van oktober 2024. Die extra problemen rekent de Vlaamse Nutsregulator voorlopig niet aan aan Fluvius.

Op de globale cijfers is overigens te zien dat het ook daar de goede kant opgaat: Fluvius werkt meer probleemgevallen weg dan dat er erbij komen. Sinds januari 2023 is het aantal probleemgevallen met bijna 80 procent gedaald.

Maar intussen blijft het voor huishoudens en bedrijven die geblokkeerd zitten wachten op de facturen. Facturen die soms heel lang kunnen uitblijven. Zo zijn er minstens 5 gevallen bekend die meer dan 3 jaar op hun gas- en/of elektriciteitsfactuur hebben moeten wachten, zo blijkt uit het antwoord op een parlementaire vraag van begin februari.

Als na zo'n lange tijd uiteindelijk de afrekening binnenloopt, kan die makkelijk oplopen tot duizenden euro's. Bij de Federale Ombudsdienst energie zijn er effectief dossiers binnengekomen van mensen die voor heel onaangename verrassingen kwamen te staan. Eén huishouden kreeg een afrekening van naar schatting 4.200 euro binnen, nadat het ruim 3 jaar lang vruchteloos had zitten wachten op zijn maandelijks energiefacturen.

De federale ombudsman energie trok de zaak naar zich toe en kon een compensatie van ruim 1.600 euro uit de brand slepen. Maar toch moest het huishouden dus 2.600 euro betalen, omdat de verbruikscijfers van hun energie 3 jaar lang onvindbaar bleken in de Atrias-databank.

De ombudsman vraagt al langer om een duidelijke schaderegeling. Maar het blijkt soms erg moeilijk om aan te duiden waar de fout ligt. Soms loopt het ook bij de energieleveranciers zelf en niet bij Fluvius mis.

In dat geval zou de leveranciers nalatigheidsinteresten moeten betalen voor elke factuur die ze te laat toesturen. Zo'n 8 uur per maand vertraging. Dat is overigens wat de leveranciers ook zelf met hun klanten doen, wanneer die hun factuur te laat betalen. 

Maar ook Fluvius moet mensen kunnen schadeloosstellen. Zo mag het met zijn afrekeningen maximaal 24 maanden teruggaan tot voor de laatste meteropname. Klanten die 3 jaar vastzitten zomaar de hele achterstal aanrekenen, is er dus niet bij. 

Fluvius betaalt ook effectief schadevergoedingen, wanneer er dus een duidelijk aanwijsbaar nadeel is voor de klant door hun schuld. Maar dat duidelijk aanwijsbaar nadeel is soms heel moeilijk aan te tonen, laat staan dat er zomaar een correcte prijs kan worden op geplakt. Het leidt soms tot heel lang aanslepende procedures voor een energieconsument. Een consument die uiteindelijk alleen maar het slachtoffer is van een haperend informaticasysteem dat intussen al 3,5 half jaar geleden is uitgerold.