Aan het front in Oekraïne naderen Russische troepen Pokrovsk, een strategisch belangrijke stad in het oosten en cruciaal voor de bevoorrading van het Oekraïense leger. Door het Oekraïense offensief in de Russische grensregio Koersk heeft Rusland eenheden van aan het oostfront weggehaald, maar toch kon Oekraïne de Russische opmars er geen halt toeroepen. Sommigen noemen het offensief nu een inschattingsfout.
Was Oekraïense offensief in Rusland "serieuze inschattingsfout" nu cruciale stad in Russische handen dreigt te vallen?
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Afgelopen nacht heeft het Oekraïense leger meer dan 150 drones afgevuurd op Rusland. Het was 1 van de grootste droneaanvallen sinds het begin van de oorlog, maar zo goed als alle onbemande vliegtuigen werden door de Russische luchtafweer neergehaald. Het leek een - niet erg geslaagde - poging van Oekraïne om de Russische energiecentrales en raffinaderijen te treffen.
De meeste drones waren gericht op provincies aan de grens, zoals Koersk, waar het Oekraïense leger nu al enkele weken een offensief voert. Aanvankelijk boekte Oekraïne daar veel terreinwinst, mede dankzij het element van de verrassing, maar nu Rusland van de eerste schrik bekomen is, slaagt het erin om de Oekraïense opmars te vertragen.
Kiev slaagt (deels) in opzet
Daarvoor heeft Rusland wel bepaalde eenheden die aan aan het oostfront in Oekraïne gestationeerd waren, moeten verplaatsen. Dat schrijft de Amerikaanse denktank Institute for the Study of War (ISW). Volgens het oorspronkelijke plan van Rusland waren de troepen ingezet aan het front om te helpen om de stad Pokrovsk in te nemen, maar nu moesten ze in allerijl de provincie Koersk verdedigen tegen het Oekraïense verrassingsoffensief.
Daarmee lijkt Kiev wel deels geslaagd in zijn opzet. Volgens militaire analisten heeft Oekraïne nooit zijn zinnen gezet op Russisch grondgebied. Met het hele offensief in de Koersk-regio hoopte het land dat Rusland zijn troepen moet herpositioneren, en zo het front in Oekraïne op bepaalde plekken verzwakt achter zou laten.
Het Oekraïense succes in Koersk deed ook goed voor het moreel van de soldaten. De oorlog in Oekraïne duurt al ruim 900 dagen. De verliezen bij Oekraïne zijn groot en de strijd verloopt vaak moeizaam. Het is niet eenvoudig om militairen te blijven motiveren en nieuwe manschappen te rekruteren.
Dat Rusland nu dus toch troepen verplaatst naar Koersk, is een kleine overwinning voor het Oekraïense leger. Aanvankelijk leek de Russische president Vladimir Poetin immers niet van plan om te reageren op de Oekraïense opmars in de Russische grensregio.
"Poetin moet eigenlijk kiezen: soldaten weghalen uit Donetsk of extra manschappen zoeken. Dat eerste wil hij niet doen", zei Ruslandkenner Marijn Trio aan het begin van het offensief.
"Poetin doet ook alsof er niets aan de hand is. Hij reist veel rond, onder meer naar Tsjetsjenië, om te laten zien dat het gewone leven doorgaat. Russische media hebben ook de opdracht gekregen om te tonen dat de situatie onder controle is. 'Oekraïne bezet inderdaad een deel van ons grondgebied, maar heb geduld, we zullen ze wel verslaan', is de boodschap."
Valt Pokrovsk weldra?
Toch draait de Russische beslissing om troepen te verplaatsen naar zijn grensgebied (voorlopig) niet in het voordeel uit van Oekraïne. In Koersk vertraagt de Oekraïense opmars, en aan het front in Oekraïne - waar de troepen werden weggehaald - boekt het Russische leger het ene succes na het andere. Zo dreigt ook Pokrovsk, een belangrijke stad in Oost-Oekraïne, weldra in Russische handen te vallen.
Het Russische leger is slechts een paar kilometer verwijderd van de stad, die cruciaal is voor de bevoorrading van het Oekraïense leger. Zo liggen er belangrijke spoorwegen en loopt er ook een onmisbare transportweg. In Oekraïne klinkt nu steeds meer kritiek op de beslissingen die het Oekraïense leger de laatste weken heeft genomen. Critici vrezen dat het leger met het offensief in Koersk wel eens "een serieuze inschattingsfout" heeft gemaakt, schrijft BBC.
"De situatie is er extreem moeilijk", zei de Oekraïense president Volodimir Zelenski afgelopen week. Vandaag werd hij daarin bijgestaan door de bevelhebber van de Oekraïense strijdkrachten Oleksandr Syrsky. "Alle noodzakelijke beslissingen op alle verschillende niveaus worden zonder vertraging genomen", probeert hij wel gerust te stellen.
Massale evacuatie
Het Oekraïense leger probeert de stad Pokrovsk alvast met hand en tand te verdedigen. Voor de oorlog woonden er, samen met het aangrenzende stadje Myrnohrad, zo'n 100.000 mensen. Samen zijn het de laatste grote steden van de Donetsk-regio die onder Oekraïense controle staan.
Als Kiev die 2 steden uit handen moet geven, zou dat een serieuze opdoffer zijn voor Oekraïne. In februari verloor het al het andere nabijgelegen stadje Avdiivka na maanden van bloedige gevechten. Toen de stad uiteindelijk in Russische handen viel, waren zo goed als alle gebouwen er gereduceerd tot ruïnes. Sommigen vrezen dat Pokrovsk nu hetzelfde lot beschoren is.
Eerder deze week kon Rusland ook het dorpje Novohrodivka, dat ooit 20.000 inwoners telde, innemen. De verovering zou heel eenvoudig geweest zijn. "De loopgraven voor Novohrodivka waren leeg. Er was vrijwel geen Oekraïens leger", schreef het Oekraïense parlementslid Mariana Bezuhla op Facebook.
"Het Oekraïense commando achtte de verdediging van Novohrodivka waarschijnlijk de potentiële verliezen niet waard", aldus het Institute for the Study of War (ISW).
Het Oekraïense leger neemt alvast het zekere voor het onzekere, en is gestart met de massale evacuatie van burgers uit de stad. Duizenden mensen hebben al hun woning moeten verlaten. Volgens Syrsky wordt er wel hard gewerkt "om de verdediging van de troepen te versterken op de moeilijkste plaatsen aan het front". Zij krijgen vooral extra munitie, andere materialen en technische middelen, klinkt het.
Voor Rusland zou de verovering van Pokrovsk dan weer een serieuze opsteker zijn. De stad is een van de belangrijke doelwitten van Moskou. Experten geloven dat het land daarom 30.000 troepen - en heel wat strijdklare reservisten - heeft gemobiliseerd om het offensief te doen slagen.
Ondertussen blijft de Oekraïense president Zelenski er bij zijn westerse bondgenoten op aandringen om hun standpunt omtrent de inzet van langeafstandsraketten tegen Russische militaire vliegvelden te herzien. Zowel het militaire bondgenootschap NAVO als de Verenigde Staten hebben Oekraïne de toestemming gegeven om westerse wapens in te zetten tegen Russische doelwitten. Al krijgen de Oekraïners daarbij geen volledige carte blanche.
Zo mag het Oekraïense leger voorlopig geen zwaardere ATACMS, die doelwitten tot 300 kilometer ver kan raken, inzetten tegen Russische doelwitten. Voorlopig moet het Oekraïense leger het dus enkel stellen met de HIMARS, die ongeveer 70 tot 90 kilometer ver kunnen reiken.
