Egyptische sarcofagen, sneakers of breinbrekers: 20 expotips voor de paasvakantie 

De eerste locomotieven uit onze vaderlandse geschiedenis hadden kloeke namen als de Olifant of de Giraf. Dat was het startpunt voor een sfeervolle expo in Train World, met levensgrote dieren op en tussen de antieke treinstellen en een soundscape vol dierengeluiden. Mét een boodschap: de biodiversiteit is in gevaar door de klimaatopwarming. De duurzame trein kan bijdragen tot een oplossing. Tot 5 november in Train World, niet op maandag.

Geen onderwerp te vies om er een tentoonstelling over te maken. Afval door de eeuwen heen, van voddenrapers tot de plastic soup in de oceanen: daar buigt het Huis van de Europese Geschiedenis zich over, met een wasknijper op de neus. De expo ”Weggooien” neemt je vanaf de industriële revolutie mee door de schaarste in oorlogstijd, de opkomst van het naoorlogse consumentisme tot de  huidige hardnekkige afvalcrisis. Tot 14 januari in het Huis van de Europese geschiedenis  in het Leopoldpark in Brussel. Elke dag open, op maandagen vanaf 13u.

In kunst- en designhuis Z33 in het centrum van Hasselt kun je je volledig onderdompelen in water. Water als oerbron van verhalen voor hedendaagse kunstenaars, water als genezing voor je overspannen zenuwen. Jonge designers tonen hun vindingrijke oplossingen voor de watercrisis van vandaag. Ook fijn om alle spannende of net rustgevende installaties met klank, licht en kleur te ontdekken met kinderen. Tot eind augustus in Z33 in Hasselt , open van woensdag tot en met zondag.

Domein Bokrijk is enkele jaren geleden gestart met een grootscheepse restauratiecampagne. Alle gebouwen in het openluchtmuseum worden gerestaureerd. Het dorp Haspengouw is nu afgewerkt en dat kan je vanaf deze paasvakantie gaan ontdekken, met acteurs erbij die het verleden tot leven brengen. Bokrijk, in de buurt van Hasselt, is in de paasvakantie elke dag open; daarna is maandag de sluitingsdag.

Nog een leuke tip, net over de grens: een expo over het Nederlandse sprookjespark de Efteling, dat dit jaar zijn 70e verjaardag viert. In het Noordbrabants museum in Den Bosch , tot en met 21 mei.

Het wielermuseum De Velodroom in Boom steekt dit jaar een tandje bij om het vrouwenwielrennen te promoten. Er waren al oude affiches, foto's en portretten, textiel en andere memorabilia te zien; nu pakt de expo uit met enkele unieke stuks, zoals de Kristallen Fiets en Flandrien Trofee van Lotte Kopecky. "Koersvrouw" in De Velodroom (op het domein De Schorre ) is enkel in het weekend vrij toegankelijk; de andere dagen op afspraak. 

De Brits-Keniase Grace Ndiritu wil van het S.M.A.K. in Gent een museum met een ziel maken. De kunstenares werkt met thema's als protest, ecologie, inclusie en seksualiteit. Dat doet ze met performances, film of textielkunst, die je Gent kunt ontdekken .... op je sokken. Ndiritu heeft ook een eigen selectie van S.M.A.K.-kunst verzameld in The Temple, een bezielde ruimte om tot rust te komen. Tot 10 september. Ook in het fotomuseum FOMU in Antwerpen laat Grace Ndiritu een "sjamanistische geest" waaien en combineert ze eigen werk met foto's uit de collectie. Tot begin januari 2024. 

Onlangs waren koningin Mathilde en kroonprinses Elisabeth op bezoek in Egypte. Ze stapten in de voetsporen van koningin Elisabeth, die 100 jaar geleden een van de eersten was om het toen pas ontdekt graf van Toetanchamon binnen te gaan, samen met de Belgische egyptoloog Jean Capart. Daar zijn prachtige foto's van.  

De 19de eeuw was gek op de Egyptische oudheid; Brussel werd zelfs beschouwd als de hoofdstad van de egyptologie. In die tijd ontstond ook de collectie van het Museum Kunst & Geschiedenis in het Jubelpark . In de nieuwe expo "Expeditie Egypte" ontdek je schatten van de Egyptische begrafeniscultuur, zoals rijkelijk versierde lijkkisten of een geïllustreerd dodenboek. Veel voorwerpen worden voor het eerst getoond. Tot 1 oktober, niet op maandag.

Zweden een zakelijk land van ingenieurs en meubelmakers? Niet helemaal juist. In Bozar maak je kennis met de spirituele kant van het land, via kunstenaars als Hilma Af Klint. Zij raakte pas vele jaren na haar dood bekend. Ze was actief in besloten genootschappen en ze werd geïnspireerd door het universum zelf. Haar bijzondere schilderijen en tekeningen zijn te zien in Bozar in Brussel , én ook te beleven met een VR-bril. Tot 21 mei. 

Izegem is de stad waar ooit een bloeiende schoenenindustrie bestond. Nu kun je er terecht voor de kleurrijke expo "Sneaker Gold". Hoe een simpele, functionele sportschoen een peperduur hebbeding werd voor wereldsterren: dat verhaal kun je beleven op de erfgoedsite Eperon d'Or in Izegem , tot september 2024, elke dag behalve maandag. 

Er was een tijd - toen de dieren nog spraken - dat pijp, sigaar en sigaret alomtegenwoordig waren, ook in de kunst. Zoals bij tekenaar Ever Meulen, bekend van zijn sfeervolle Humo-covers, zijn fascinatie voor muziek, auto's en gebouwen. Hij stelt rokende en/of rijdende mensen tentoon in Wervik, in het Nationaal Tabaksmuseum . Da's durven, een expo met als titel "Smokebility". Tot 5 november, open van dinsdag tot vrijdag.  

De Duits-Franse actrice Romy Schneider werd een wereldster dankzij de films over keizerin Sissi, een rol die ze later van zich wilde afschudden. Schneider overleed in 1982, maar ze is allerminst vergeten. Cinema Palace in Brussel toont zo'n 250 stukken over en van Romy Schneider: jurken, foto's, brieven, posters en natuurlijk ook veel filmfragmenten. Elke dag open tot 25 juni. Palace programmeert ook haar grootste succesfilms, zoals "La piscine" met Alain Delon, "Clair de femme" of "The trial". 

Tussen twee fases van de verbouwing in komt het Designmuseum in Gent met een pop-upexpo over Oekraïne. "Home(Land)" stelt pertinente vragen: hoe belangrijk zijn tradities en erfgoed, en wat is eigenlijk een thuisland? Brandend actueel, nu miljoenen Oekraïeners op de vlucht zijn geslagen. Er is werk te zien van Oekraïense en Nederlandse ontwerpers, die met natuurlijke materialen vorm geven aan oude en nieuwe Oekraïense gebruiken en rituelen. In het Designmuseum in Gent , van donderdag tot zondag, tot 30 april. 

Het zijn de laatste weken om te genieten van de verhalen van Wouter Deprez over "Grote mensen die ik kende toen ik klein was". Per kantoorstoel op wieltjes leg je een parcours af doorheen de jeugd van Deprez in West-Vlaanderen, met alle kleurrijke figuren die toen zijn pad kruisten, terwijl je naar de stem van meester-verteller Deprez luistert. Naar keuze in het Geluws of het algemeen Nederlands. Tot 16 april in de Sint-Pietersabdij in Gent , ook open op paasmaandag.

Na een jaar renovatie is DIVA weer open, het museum in hartje Antwerpen dat gewijd is aan diamant, juwelen en zilver. Een reis van grondstof tot bijou, langs meer dan 650 voorwerpen in thematische kamers. Voor kinderen is er een aangepaste Ekster-toer, de vogel die tuk is op alles wat blinkt. DIVA in Antwerpen is elke dag open, behalve op woensdag.

92 is ze, kunstenares Inès van den Kieboom. Ze schildert al sinds de jaren 70 en stelde nooit veel tentoon, tot nu. “Ik schilder alles wat me treft, ik ben in alles geïnteresseerd”, zegt Van den Kieboom. Opmerkelijk: ze is een tante van zanger Arno, die eerder dit jaar overleed. Ze voedde hem mee op en het was voor haar dat hij zijn bekende nummer "Elle adore le noir" schreef. "Le temps des cerises" van Ines van den Kieboom in Tim Van Laere Gallery in Antwerpen tot 20 mei.

"World of mind" is nieuw in Brussel. Een interactief parcours met allerlei hersenbrekers, optische en auditieve illusies en experimenten, op het snijvlak van wetenschap en plezier. Niets is wat het lijkt in deze permanente opstelling, waarvoor neuroloog Steven Laureys ideeën aanleverde. Het nieuwe WOM-museum vind je op de site van Tour en Taxis . Open van dinsdag tot zondag.   

Een andere belevingsexpo, ook in Brussel, is "Happiness", een digitale tentoonstelling om je, ook met kleine kinderen, onder te dompelen in gelukzalige en dopamine-stimulerende kleuren en klanken. Van de hand van de Nederlandse kunstenares Irma de Vries (Studio Irma), met steun van professoren Dirk De Wachter en Lieven Annemans. Happiness vind je in Plein Publiek, onder aan de Kunstberg in Brussel , elke dag, behalve maandag.

De Britse fotograaf Rankin was een van de oprichters van het toonaangevende blad "Dazed & Confused", dat de muurtjes sloopte tussen mode, muziek, film en kunst. In de expo "Rankin: the dazed decades" zijn beelden te zien die de cultfotograaf maakte van sterren als Beth Ditto, Björk, Madonna, David Bowie of Kate Moss.  Tot 11 juni in Cultuurcentrum Scharpoord in Knokke . 

Museum Dhondt-Dhaenens aan de Leie duikt in de eigen geschiedenis, met name de collectie van de stichters, het kunstverzamelende koppel Irma en Jules Dhondt-Dhaenens. De expo "Het erf" toont werk van grote namen zoals James Ensor, Edgard Tytgat, Rik Wouters, Constantin Meunier of Georges Minne, samen met nooit eerder getoond archiefmateriaal en een installatie van Guillaume Bijl. Tot 21 mei in MDD in Deurle , open van woensdag tot zondag.  

Een tripje over de grens waard: Vlaamse expressionistische kunstenaars in het Kunstmuseum in Den Haag . Vooral hun kleurrijke en ondeugende kant wordt belicht. Met schilderijen, tekeningen en beeldhouwwerk van Gustave De Smet, Frits Van den Berghe, Jozef Cantré, Constant Permeke, Floris Jespers of Edgard Tytgat. Uit de collectie van het Kunstmuseum, uit Belgische musea en uit de privéverzameling van Fernand Huts, tot 20 augustus. Ook de moeite in hetzelfde museum: de beroemde prenten van M.C. Escher in een nieuwe opstelling door het Belgische architectenduo Gijs Van Vaerenbergh. Elke dag, behalve maandag.

Nog meer landgenoten aan het werk in het nabije buitenland: Hans Op de Beeck toont zijn installaties en sculpturen in het Musée de Flandre in Cassel , in dialoog met de Vlaamse meesters die daar sowieso te zien zijn. "Silence et résonance" loopt tot 3 september. Rinus Van de Velde palmt het museum Voorlinden in Wassenaar in. Daar kun je ook de kortfilm van Herwig Ilegems zien, waarin hij letterlijk een tête-à-tête heeft met verschillende dieren. Tot 29 mei. Johan Tahon stelt tentoon in het Vincent van Gogh-huis in Zundert , waar hij Van Gogh verbeeldt in sculpturen van brons en keramiek. Tot 6 augustus.   

Voor de allereerste overzichtsexpo van de Vlaamse primitief Hugo van der Goes moet je even naar Berlijn overwippen. 12 van de 14 aan Van der Goes toegeschreven werken zijn er te bewonderen, waaronder de recent gerestaureerde "Dood van Maria", die ons land nog niet eerder heeft verlaten. Daarnaast enkele tekeningen en veel werken van tijdgenoten en navolgers. In de Berlijnse Gemäldegalerie tot 16 juli.