Rechts-radicale PVV van Geert Wilders grote winnaar van verkiezingen in Nederland, volgens exitpolls

Een tweede exitpoll van NOS en RTL bevestigt de tendens die al in de eerste exitpoll naar voren kwam: de PVV van Geert Wilders zou uitkomen op 35 zetels en daarmee de grootste partij worden in de Nederlandse Tweede Kamer. 

Verder zijn er wel wat verschuivingen: de VVD krijgt er tegenover de vorige exitpoll één zetel bij, om uit te komen op 24 zetels. Die zetel zou eraf gaan bij het kartel GroenLinks-PvdA, dat in deze exitpoll zakt naar 25 zetels. 

Pieter Omtzigt met zijn NSC blijft op 20 zetels. Verder blijft het links-liberale D66 op 10 zetels, net als in de eerste exitpoll. De BBB zou op 7 zetels uitkomen. Het CDA en de SP blijft op 5 zetels. Forum voor Democratie strandt op 3 zetels, net als de Partij voor de Dieren en de ChristenUnie.  

Islamitische en Marokkaanse organisaties in Nederland maken zich grote zorgen over de verkiezingswinst van de extreemrechtse PVV van Geert Wilders. Dat blijkt uit een rondvraag van het Nederlandse nieuwsagentschap ANP.

"De ontreddering en de angst zijn heel erg groot", zegt Habib el Kaddouri van het Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders (SMN). "Wilders staat bekend om zijn ideeën over moslims en over Marokkanen. Wij zijn bang dat hij ons als tweederangs burgers gaat neerzetten." 

Muhsin Köktas van het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO) deelt die angst.  "Iedereen heeft het over bestaanszekerheid, maar ik weet niet of wij die nog hebben", klinkt het. "Ik weet niet of moslims nog veilig zijn in Nederland. Ik maak me zorgen over dit land."

Beiden benadrukken de verkiezingsuitslag te respecteren, maar hopen dat andere partijen niet met de PVV zullen willen samenwerken. "Maar hoe dan ook begint voor moslims een hele moeilijke periode", zegt Köktas.

Mustafa Ayranci van de Turkse arbeidersvereniging HTIB zegt "teleurgesteld" te zijn met het verkiezingsresultaat. "Maar het Nederlandse volk heeft een uitspraak gedaan. Die moeten we respecteren." Hij hoopt dat Wilders zich aan zijn woord houdt premier van alle Nederlanders te willen zijn. "Dat hij niet alleen de premier wordt van Jan en Piet, maar ook van Mustafa en Ahmed."

Frans Timmermans, de lijsttrekker van de linkse alliantie van GroenLinks-PvdA, heeft beklemtoond dat hij de democratie en de rechtstaat in Nederland zal blijven verdedigen. Hij sluit ook uit dat hij met de partij van Geert Wilders in een coalitie zou stappen. Hij beklemtoont dat zijn partij nooit in een coalitie zal stappen "met een partij die Nederlanders uitsluit". 

"De democratie heeft gesproken. Nu breekt het uur aan dat wij de democratie gaan verdedigen", zegt Timmermans aan zijn aanhangers. "Wij zullen schouder aan schouder met al die andere democraten in Nederland die het met ons eens zijn de rechtsstaat blijven verdedigen."

Timmermans maakt duidelijk dat hij teleurgesteld is in de verkiezingsuitlag. "Ook in onze uitslag. Ik had op veel meer gehoopt." Maar hij toont zich wel enthousiast over de samenwerking tussen GroenLinks en PvdA. "Dat is iets dat we moeten uitbouwen. We moeten tegen de andere linkse partijen zeggen: kijk wat er gebeurt als wij niet verenigd zijn. Sluit je bij ons aan."

In een eerste reactie kan Pieter Omtzigt van NSC niet anders dan "ontzettend tevreden" zijn. "Dit is een historische overwinning. Drie maanden geleden bestond NSC nog niet en nu hebben we 20 stoelen, dat is iets om heel trots op te zijn." 

20 stoelen, wil dat ook zeggen dat NSC mee in een coalitie zal stappen? Omtzigt wil zeker zijn verantwoordelijkheid nemen om tot een bestuur te komen, maar kan nog niet zeggen hoe dat net vorm zal krijgen. "Wij zullen er alles aan doen om over bepaalde schaduwen heen te stappen. Welke? Dat is nog te vroeg om te zeggen." 

Of er een regering zal zijn in Nederland volgend jaar, vindt hij ook nog wat te vroeg om te zeggen. "Een jaar lang zoeken naar een regering zou enorm lang zijn voor Nederland, maar het wordt ongetwijfeld een heel ingewikkelde formatie."  

Vlaams Belang heeft Geert Wilders gefeliciteerd met zijn verkiezingsoverwinning. "Het is duidelijk: de bevolking smacht naar echte verandering. Niet alleen in Nederland, maar ook in Vlaanderen", zegt partijvoorzitter Tom Van Grieken in een persbericht.

"Ik wens Geert Wilders van harte te feliciteren met deze overwinning", zegt Van Grieken. "Migratie was overduidelijk het centrale thema in deze verkiezingen. En dat is ook logisch. Het belang en de impact van migratie kan nauwelijks overschat worden."

Van Grieken kijkt ook uit naar een blijvende goede samenwerking met de PVV. "We werken al jarenlang uitstekend samen en zullen dat ook blijven doen", zo klinkt het. "Overal in Europa zien we dezelfde rechtse wind waaien."

Het linkse kartel van GroenLinks en PvdA lijkt volgens de exitpolls uit te komen op zo’n 25 zetels. Op dat resultaat is de achterban van de partij best wel trots, ziet verslaggever Jeroen Reygaert ter plaatse.

Tegelijk ziet Reygaert dat het linkse kartel ook erg geschrokken is van de winst van de rechts-radicale PVV, hun politieke antipode. 

In een eerste reactie zegt lijsttrekker Frans Timmermans dat "het nu tijd is om de democratie en de rechtstaat te verdedigen". Hij geeft aan teleurgesteld te zijn in het resultaat van zijn partij, maar hij riep zijn achterban op om elkaar te steunen. Ook feliciteerde hij PVV-leider Geert Wilders, wat op boegeroep onthaald werd in de zaal.

Bij het NSC zijn ze tevreden over het verkiezingsresultaat dat de nieuwe Nederlandse partij lijkt te halen bij de eerste deelname aan verkiezingen volgens exitpolls zou de partij van Pieter Omtzigt uitkomen op 20 zetels.

Dat resultaat werd in Enschede, bij het NSC, op veel gejuich onthaald, zag en hoorde verslaggever Bram Vandeputte. Tegelijk zag Vandeputte dat de monden bij het NSC open vielen toen de achterban het resultaat van de rechts-radicale PVV zag. 

De vraag wordt nu: zal het NSC willen samenwerken met de PVV om van Wilders de nieuwe premier van Nederland te maken?

Hoewel de PVV de afgelopen dagen in de peiling omhoog was geschoten, had niemand - ook de PVV zelf - niet verwacht dat de rechts-radicale partij zo afgetekend als winnaar uit de stembus zou komen in Nederland, zegt VRT NWS-verslaggever Ivan Ollevier vanuit Nederland.

Ollevier zag de afgelopen tijd al dat Wilders zich klaarmaakte om premier van Nederland te worden. “Gisteren zei hij nog nadrukkelijk dat hij graag premier wil worden. De afgelopen weken en maanden was hij zijn toon ook al aan het milderen”, blikt Ollevier terug op de verkiezingscampagne. 

Zo zette Wilders zijn aanvallen op de islam, toch wel zijn handelsmerk, de afgelopen tijd duidelijk op een lager pitje. Het is nu afwachten of Wilders als leider van de grootste partij daadwerkelijk premier kan worden en partners kan vinden die hem daarbij kunnen helpen.

PVV-leider Geert Wilders geeft nu al een overwinningstoespraak, voor zijn achterban. Op basis van de eerste, duidelijke exitpoll claimt hij de verkiezingsoverwinning, als vermoedelijk grootste partij van Nederland.

"De kiezer heeft vanavond gesproken. We gaan ervoor zorgen dat de Nederlander weer op 1 komt te staan", klinkt het uit de mond van Wilders temidden van een juichende achterban.

De leider van de PVV doet een oproep aan andere partijen om samen te werken met hem, omdat hij met 35 (verwachte) zetels niet meer te negeren is. "Iedere partij zal over zijn schaduw heen moeten springen", luidt het. "Met 35 zetels willen we besturen, en zullen we ook besturen", kondigt hij aan. 

Bekijk de volledige toespraak van Wilders in dit artikel:

NSC van Pieter Omtzigt zou volgens de eerste exitpoll de Tweede Kamer binnen komen met 20 zetels. Daarmee zou de nieuwe partij van ex-CDA’er Omtzigt meteen de vierde partij van Nederland worden. 

“De monden vielen hier echt open van verbazing”, zegt verslaggever Bram Vandeputte vanuit Enschede, waar Omtzigt en zijn partij de uitslagen opvolgen.

PVV-leider Geert Wilders is door het dolle heen na de eerste exitpoll. Dat is te zien in een filmpje dat hij gepost heeft op X, het voormalige Twitter. 

In het filmpje is te zien hoe Wilders bij een tv-scherm niets anders kan uitbrengen dan "35", het aantal zetels dat zijn partij zou krijgen op basis van de exitpoll. 

Ardy Stemerding, NOS-correspondent in Brussel geeft in “De afspraak” een allereerste duiding bij de exitpoll, die de PVV van Geert Wilders aanduidt als grote winnaar van de Nederlandse verkiezingen. 

Hoewel het nog maar een exitpoll is, lijkt het nu wel al overduidelijk vast te staan dat de PVV dé winnaar is van de Tweede Kamerverkiezingen in Nederland, besluit Stemerding nu al.

Geert Wilders komt met zijn radicaal-rechtse PVV als grote overwinnaar naar voren uit de eerste exitpoll die om 21 uur werd bekendgemaakt.  

Volgens de peiling die in opdracht van de NOS en RTL werd gemaakt op basis van 60 stembureaus zou de PVV afgetekend de grootste partij worden in de Tweede Kamer, waar 150 zetels te verdelen zijn.

Tegenover de vorige verkiezingen zou de partij van Wilders groeien van 17 naar 35 zetels.  Op de tweede plaats zou het kartel van GroenLinks en PvdA komen, met 26 zetels. En op de derde plek zou de VVD van voormalig premier Mark Rutte komen. Die zou krimpen van 34 naar 23 zetels. Nieuwkomer NSC van Pieter Omtzigt zou binnenkomen met 20 zetels.

Voor de duidelijkheid: het gaat hier om een eerste exitpoll, in afwachting van de daadwerkelijke verkiezingsresultaten. De foutmarge zou 1 à 2 zetels per partij zijn, meldt de NOS.

Ardy Stemerding, NOS-correspondent in Brussel, zit vanavond in het VRT CANVAS-programma “De afspraak” om duiding te geven bij de verkiezingen in zijn land.

In afwachting van de eerste exitpoll, om 21 uur, spreekt Stemerding alvast van “ongekend spannende verkiezingen”.

VRT NWS-verslaggever Bram Vandeputte is voor “Terzake” in Enschede, in het oosten van Nederland. Enschede is de thuisbasis van Pieter Omtzigt, de leider van het nieuwbakken NSC.

In afwachting van de eerste uitslagen en exitpolls is het koffiedik kijken. Al is het mogelijk dat veel Nederlanders strategisch gestemd hebben. Vandeputte legt uit hoe dit komt:

Onze noorderburen werden de voorbije maanden om de oren geslagen met verkiezingspeilingen, zelfs tot vlak voor verkiezingsdag. De rondvragen zijn er big business. Een groot verschil met ons land, waar heel wat zuiniger met te verwachten verkiezingsresultaten wordt gestrooid. Wetstraatwatcher Ivan De Vadder legt uit waarom dit gebeurt.

Voor de Nederlandse media belooft het weer een razend drukke en lange avond te worden vol uitslagen. 

Op de openbare omroep begint de verkiezingsuitzending van de NOS op tv om 20.30 uur op NPO 1, na het Achtuurjournaal.

Wie liever naar de radio luistert, kan bij onze collega's van NPO Radio 1 terecht, die ook vanaf 20.30 uur aan hun verkiezingsuitzending beginnen. 

Bij de commerciële zenders begint RTL 4 ook om 20.30 uur aan hun verkiezingsuitzending op tv. Op de radio kan je bij de commerciëlen vandaag terecht bij BNR Nieuwsradio .

Bij VRT NWS houden we jou op de hoogte via deze liveblog, via onze nieuwsupdates op het uur op de VRT-radiozenders, in "Terzake" en "De afspraak" op VRT CANVAS en in "VRT NWS Laat", om 22.18 uur op VRT Eén. 

Het belooft een spannende uitslagenavond te worden in Nederland, want uit de peilingen voor de verkiezingen blijkt dat vier partijen zullen strijden om de grootste te worden.

Nadat premier Mark Rutte heeft aangekondigd , dat hij geen kandidaat is om zichzelf op te volgen, is het uitkijken wie hem dan wél zal opvolgen als eerste minister van onze noorderburen. 

VRT NWS-verslaggever Ivan Ollevier is in Nederland en schetst kort de politieke situatie in Nederland, in afwachting van de eerste exitpoll, die om 21 uur verwacht wordt:

In tegenstelling tot in België worden in Nederland traditioneel verkiezingen gehouden op een weekdag. Eerbiediging van de zondagsrust uit godsdienstige overwegingen is daarvan de reden. 

Op deze doordeweekse dag konden de Nederlanders over het hele land weer op héél uiteenlopende plaatsen hun stem gaan uitbrengen. 

VRT NWS-verslaggever Ivan Ollevier trok naar Amsterdam en Den Haag en zag er de Nederlanders hun stem uitbrengen in een stadsboerderij en een wereldberoemd museum, en vroeg er op wie ze vandaag gestemd hebben:

Wie wordt de opvolger van premier Mark Rutte? Dat wordt de hamvraag na de stembusgang van vandaag. 

In zijn eigen partij, de rechts-liberale VVD is Dilan Yesilgöz kandidaat om Rutte op te volgen. Maar in de laatste peilingen rukt de rechts-radicale PVV-leider Geert Wilders op.

Een andere belangrijke uitdager is Pieter Omtzigt, de oud-CDA'er die in de aanloop naar de verkiezingen een eigen partij heeft opgericht: Nieuw Sociaal Contract, kortweg NSC. Het is afwachten welk resultaat hij vandaag behaalt. 

Ten slotte wordt er nog gekeken naar het kartel van PvdA en GroenLinks, dat geleid wordt door oud-Eurocommissaris Frans Timmermans.

Meer uitleg bij de verschillende kandidaten lees je in onderstaand artikel:

Aan het begin van deze - ongetwijfeld lange - uitslagenavond in Nederland, starten we een liveblog op met de laatste updates over de Nederlandse Tweede Kamerverkiezingen. 

Om 21 uur wordt de eerste exitpoll verwacht. Tot dan kunnen onze noorderburen nog hun stem uitbrengen.