LIVE Noorse koninklijke familie neemt afscheid op paleisbalkon en krijgt luid applaus

De uitvaart van de Noorse koning Harald zit erop. Hierbij sluiten we graag de liveblog af. 

Onder luid applaus verschijnen koning Haakon en koningin Mette-Marit op het balkon van het paleis. Het Paleizenplein is intussen volgelopen.

Kort daarna verschijnen kroonprinses Ingrid Alexandra en haar jongere broer Sverre Magnus.

Ook koningin Sonja, Haralds echtgenote, groet voorzichtig de menigte. Zij is zichtbaar aangeslagen. Het is duidelijk een lange, zware dag geweest voor de 89-jarige weduwe.

Niemand van de koninklijke familie spreekt een woord uit, maar de emotie is voelbaar.

Koning Haakon wordt naar het Koninklijk Paleis gereden. Naast hem in de auto zit koningin Mette-Marit. Onderweg groeten ze samen de menigte en militairen.

Koning Harald is officieel begraven. Aan kasteel Akershus worden de vlaggen gehesen en worden kanonschoten afgevuurd. 

De kerkklokken in het hele land zullen nu een uur lang luiden. Daarmee is de periode van nationale rouw voorbij.

Na de bijzetting in de crypte trekt de Noorse koninklijke familie terug naar het Koninklijk Paleis.

Daar zullen ze omstreeks 16.45 uur verschijnen op het balkon om het volk te bedanken.

Voor de honderden gasten die de uitvaart bijwoonden, volgt een receptie op het paleis.

Harald krijgt zijn laatste rustplaats in de koninklijke crypte, waar hij wordt bijgezet naast de graven van zijn ouders en grootouders.

Hij komt er te liggen in een gloednieuwe sarcofaag, die nog niet aan het publiek is getoond.

Het gaat om een ontwerp van architectenbureau Snøhetta, waar een jaar aan gewerkt is, met een veelbesproken prijskaartje van 1,8 miljoen euro.

Het zou om een "uniek kunstwerk" gaan. Harald vergeleek het met de knipoog met de "piramides van Egypte".

De processie is aangekomen bij kasteel Akershus. Daar zal de Noorse koninklijke familie met binnen- en buitenlandse genodigden in de kerk een besloten plechtigheid houden.

Daarna wordt de kist van Harald bijgezet in de koninklijke crypte, in een nieuwe sarcofaag.

Na afloop worden de vlaggen in Noorwegen, die halfstok hangen, gehesen. In Oslo worden daarvoor 200 soldaten ingezet. 

Voor het Verenigd Koninkrijk vertegenwoordigt kroonprins William zijn vader, koning Charles. Maar hij is niet de enige aanwezige Britse royal.

Prinses Anne is er privé. Ze staat erop haar petekind, koning Haakon, in deze moeilijke tijden te steunen.

De kist van Harald vertrekt nu naar de historische vestiging Akershus voor een privéceremonie in de kasteelkerk.

De optocht is kleinschaliger. Deze keer wordt de Noorse koning Haakon geflankeerd door zijn Scandinavische collega's, de Zweedse koning Carl Gustaf en de Deense koning Frederik.

De viering in de kathedraal is afgelopen. Als de gasten uit de kathedraal zijn, brengt het Noorse leger meteen een eerbetoon aan koning Harald met een speciale fly-over.

Vier straaljagers voeren de 'missing man'-formatie uit: 1 vliegtuig treedt uit de formatie en stijgt op, een verwijzing naar het verlies binnen de koninklijke familie.

De Zweedse kroonprinses Victoria heeft het Vredesgebed van Franciscus voorgelezen. Dit gebed heeft een bijzondere betekenis voor Victoria en het Noorse koningshuis.

De prinses las hetzelfde gebed voor op het huwelijk van koning Haakon en koningin Mette-Marit in 2001 in de kathedraal van Oslo. De komst van Mette was omstreden: een alleenstaande moeder met een drugsverleden.

Het gebed gaat over vrede, liefde, hoop en verzoening waar conflict en wanhoop heersen. 

De burgemeesters van de 4 Noorse gemeenten die koning Harald nooit heeft bezocht, blijken uitgenodigd voor zijn begrafenis in de kathedraal van Oslo.

Harald en koningin Sonja deden in het begin van hun regeerperiode (januari 1991) de belofte om álle gemeenten die Noorwegen telt, te bezoeken. Dat lukte bijna.

Het koninklijke paar moest in het najaar nog 4 gemeenten bezoeken, maar de koning werd vorige maand opgenomen in het ziekenhuis en stierf er.

De Noorse premier Jonas Gahr Støre bracht hulde aan koning Harald, maar evengoed aan koningin Sonja. Het koningschap is immers teamwork.

"Een deel van zijn levenswerk was het werk dat koningin Sonja aan zijn zijde deed. Denk aan haar niet-aflatende inzet voor cultuur en natuur, en haar reizen naar plekken waarvan niemand kon geloven dat er überhaupt iemand woonde. (...) Wát een koningin!"

In de kathedraal van Oslo is de plechtigheid begonnen. De Noorse premier Jonas Gahr Støre begint de herdenking met een toespraak.

"We zijn diep dankbaar voor 35 jaar koning Harald als koning van Noorwegen, maar bovenal voor wie hij was."

"Toen wij ons verheugden, verheugde hij zich met ons mee, met een lach en een twinkeling in zijn ogen. En net zoals na 22 juli (met de aanslag door Anders Behring Breivik, red.), toen het verdriet toesloeg, rouwde hij met ons mee." 

Opvallende gast is de Oekraïense president Zelensky. De Noorse pers noemt hem "de meest beveiligde persoon bij de begrafenis".

"Een verenigd Europa begeleidt Harald naar zijn laatste rustplaats", ziet zender TV2 dan weer. 

Ze waren afwezig tijdens de processie, maar zitten wel in de kathedraal van Oslo: Haralds schoonzoon Durek Verrett en pluskleinzoon Marius Borg Høiby. 

De kist van koning Harald is aangekomen bij de kathedraal van Oslo. De processie is daarmee op zijn einde gekomen.

De Noorse koninklijke familie wordt opgewacht door de bisschop en betreedt de kathedraal.

Politiechef Tomm Berger vertelt aan de Noorse openbare omroep NRK dat om 12 uur zo'n 53.000 mensen langs de route van de processie stonden.

In het centrum kwamen 181.000 mensen samen, terwijl 224.000 anderen in de buitenwijken via grote schermen meekeken.

Tientallen koninklijke families en hoogwaardigheidsbekleders van over de hele wereld hebben zich aangesloten bij de processie. 

De vrouwelijke leden van de Noorse koninklijke familie lijken geen volledige zwarte rouwsluier te dragen.

Dat was bij de uitvaart van koning Olav in 1991 wel anders, een historisch feit waar de pers de afgelopen dagen dan ook volop over speculeerde.

De kist van Harald wordt meteen gevolgd door zijn naaste familie. De nieuwe koning Haakon, kroonprinses Ingrid Alexandra, prins Sverre Magnus en prinses Märtha Louise stappen zij aan zij.

Weduwe koningin Sonja (89) en koningin Mette-Marit, die herstelt van een longtransplantatie, volgen in een auto.

Durek Verrett, de man van Märtha Louise, is er niet bij. Hij onderging onlangs een niertransplantatie en door de talrijke aanwezigen is het risico op besmetting te groot. 

De poort van het Koninklijk Paleis wordt geopend en de kist van Harald wordt naar buiten gereden.

De klokken luiden en op het Paleizenplein wordt het plots muisstil. Koning Harald verlaat een laatste keer het - en zijn - paleis, op weg naar de kathedraal van Oslo.

De politie heeft bij de ingang van het Nationaal Theater messen in beslag genomen. Dat meldt de Noorse krant Avisa Oslo.

Het ging om messen die personeelsleden bij zich hadden, terwijl het vandaag verboden is om messen mee te nemen.

Ook bij de controleposten werden paraplu’s onderschept. Het gebruik van paraplu’s is niet toegestaan in de voetgangerszone, omdat ze het zicht van de ordediensten kunnen belemmeren.

Oslo wordt vandaag overspoeld met soldaten en politieagenten uit het hele land. De uitvaart is naar verluidt "de grootste politieoperatie in de Noorse geschiedenis".

De Noorse zender TV2 schrijft dat dit een logistiek huzarenstukje teweegbrengt. Zo worden de militairen alleen al voorzien van 300 pizza's en 500 flesjes water.

De Noorse politie verwacht vandaag meer mensen in Oslo dan op 17 mei, de nationale feestdag.

Op 17 mei van dit jaar waren er tienduizenden mensen in het stadscentrum om te vieren. Alleen al aan de kinderoptocht namen 30.000 jongeren deel.

Noorse media hebben de eerste nieuwsgierigen al voor 6 uur vanochtend gespot. Een 30-tal mensen probeerde toen al langs de rouwroute een plekje te bemachtigen.

Om 6 uur werd het centrum van Oslo afgesloten. Grote delen van het stadscentrum worden tijdelijk een voetgangerszone. Auto’s, openbaar vervoer, elektrische steps en fietsen zijn er dan niet toegelaten.

Wie de voetgangerszone wil betreden, moet eerst langs een van de controleposten.

Langs de hele route zullen zo'n 1.900 militairen staan. Ze vormen als het ware een erehaag. Harald was als koning ook opperbevelhebber van het leger.

In totaal zullen 3.500 mensen uit alle geledingen van het leger ceremonieel vertegenwoordigd zijn. Het Verenigd Koninkrijk, Zweden en Denemarken sturen ook ere-troepen.

De hele uitvaart start om 12 uur aan het Koninklijk Paleis met een processie te voet tot aan de kathedraal van Oslo.

De optocht trekt langs de belangrijkste straat van Oslo: Karl Johans.

Na de plechtigheid wordt Harald overgebracht naar het historische kasteel Akershus, waar hij wordt bijgezet in de koninklijke crypte. De koninklijke familie trekt dan opnieuw naar het paleis om tegen 16.45 uur de menigte vanop het balkon te groeten.

De nieuwe koning Haakon, koningin Mette-Marit, kroonprinses Ingrid Alexandra en prins Sverre Magnus zijn thuis vertrokken per auto. Thuis is het koninklijke domein Skaugum in Asker, op 18 km van Oslo.

Ook Marius Borg Høiby is onderweg. Hij is de zoon van Mette-Marit en het pluskleinkind van koning Harald en koningin Sonja.

Høiby is in juni veroordeeld voor verkrachting en zit zijn straf uit met enkelband. Hij kreeg van de politie de toestemming om de begrafenis bij te wonen.

De koninklijke gasten zijn geland in Noorwegen en worden met de bus naar het centrum van Oslo gevoerd.

De uitvaart van koning Harald vindt vandaag plaats in de kathedraal van Oslo. Duizenden mensen en honderden belangrijke (buitenlandse) gasten worden verwacht. De Noorse politie noemt het een van de grootste operaties ooit.

Hoe ziet de dag eruit en wie is aanwezig? Ontdek het hier:

Welkom in deze liveblog. We volgen hier de uitvaart van de Noorse koning Harald, die op vrijdag 28 augustus overleden is in het ziekenhuis van Oslo.

De 89-jarige koning stierf aan de complicaties na een opname voor een bloedinfectie.

Lees hier wie hij was en wat hij betekende voor de Noren: