De uitvaart van koning Harald vindt vandaag plaats in de kathedraal van Oslo. Duizenden mensen en honderden belangrijke (buitenlandse) gasten worden verwacht. De Noorse politie noemt het een van de grootste operaties ooit. Hoe ziet de dag eruit?
'Missing man', geen paraplu's en graf van 1,8 miljoen: zo verloopt uitvaart van Noorse koning Harald vandaag
Sandra Cardoen
Gepubliceerd:
De stoet door Oslo
Na bijna 2 weken wordt de Noorse koning Harald (89) begraven. Een ceremoniële rouwstoet vertrekt met Haralds kist vanuit het Koninklijk Paleis richting de kathedraal.
Eerst houdt de naaste familie nog een intiem moment in de paleiskapel, waar het grote publiek de koning sinds 1 september een laatste groet kon brengen.
Tot soms 7 uur aanschuiven om een laatste groet te brengen:
De ingang van het paleis zal worden geopend en er wordt een saluut van 21 kanonschoten afgevuurd.
De stoet vertrekt rond 12 uur en trekt onder meer door de bekende Karl Johansstraat, de hoofdstraat van Oslo-centrum.
In de stoet zullen de nieuwe koning Haakon, kroonprinses Ingrid Alexandra, prins Sverre Magnus en prinses Märtha Louise stappen. Weduwe koningin Sonja (89) en koningin Mette-Marit, die herstelt van een longtransplantatie, volgen in een auto.
Durek Verrett, de man van Märtha Louise, is er niet bij. Hij onderging onlangs een niertransplantatie en door de talrijke aanwezigen is het risico op besmetting te groot.
Achter de koninklijke auto stappen buitenlandse royals en staatshoofden, de voorzitter van het Noorse parlement Masud Gharakhani en premier Jonas Gahr Støre.
De kist van Harald ligt op een onderstel dat getrokken wordt door een militair voertuig. Over zijn kist zal de rode koninklijke vlag blijven liggen.
De begeleiding gebeurt door de politie te paard. Langs de hele route zullen zo'n 1.900 militairen staan. Ze vormen als het ware een erehaag.
Oslo gaat op slot
Om veiligheidsredenen gaan heel wat wegen in Oslo dicht. Grote delen van het stadscentrum worden tijdelijk een voetgangerszone. Auto’s, openbaar vervoer, elektrische steps en fietsen zijn er dan niet toegelaten.
Wie de voetgangerszone wil betreden, moet eerst langs een van de controleposten. Messen zijn verboden, ook wanneer ze voor professionele doeleinden worden gebruikt of deel uitmaken van de nationale klederdracht.
Met bagage of zelfs paraplu’s kom je niet binnen: die kunnen het zicht belemmeren.
Delen van het luchtruim boven het oosten van Noorwegen blijven nog tot morgen gesloten. Luchtvaartmaatschappijen SAS en Norwegian hebben vluchten geschrapt.
Kleine vliegtuigen en drones mogen alleen vliegen met een speciale vergunning.
In en boven de kathedraal
De uitvaart begint om 13 uur met 1 minuut stilte, waarna klokken zullen luiden. Het paleis maakte bekend dat muziek een belangrijke rol zal spelen tijdens de plechtigheid.
Premier Støre houdt een toespraak en vertegenwoordigers van diverse geloofsovertuigingen steken symbolisch kaarsen aan.
De kathedraal heeft zo'n 800 zitplaatsen. "De familie en goede vrienden van koning Harald zullen aanwezig zijn", zegt het hof.
Die vrienden - staatshoofden, regeringsleiders en andere gasten - komen van over de hele wereld.
Wie is er zoal aanwezig?
Voor ons land zijn dat koning Filip en koningin Mathilde. Harald was een achterneef van Filip.
De Deense koning Frederik en koningin Mary komen samen met kroonprins Christian en prinses Benedikte. Normaal vond er deze week een Deens staatsbezoek aan België plaats. Dat werd uitgesteld. Oud-koningin Margrethe is verhinderd. Zij ligt in het ziekenhuis.
De Spaanse koning Felipe, koningin Letizia en oud-koningin Sofia zullen aanwezig zijn.
Voor het Verenigd Koninkrijk vertegenwoordigt kroonprins William zijn vader, koning Charles. Volgens de traditie woont een Britse monarch geen begrafenissen bij van andere staatshoofden. William krijgt het gezelschap van prinses Anne.
Prins Albert en prinses Charlène van Monaco tekenen present.
Zweden stuurt een grote delegatie met koning Carl Gustaf, koningin Silvia, kroonprinses Victoria, prins Daniel, prins Carl Philip, prinses Sofia, prinses Madeleine en echtgenoot Chris O'Neil.
Italië stuurt minister van Economie en Financiën Giancarlo Giorgetti, premier Sébastien Lecornu vertegenwoordigt Frankrijk. President Macron past. Hij zit met een bomvolle diplomatieke agenda.
De Japanse kroonprins Akishino en zijn vrouw Kiko, de Jordaanse koning Abdullah en koningin Rania, de Iraanse ambassadeur Alireza Jahangiri en de Indiase ambassadeur Gloria Gangte zitten in de kathedraal.
Rusland is niet uitgenodigd. Tegen president Vladimir Poetin loopt een arrestatiebevel. Aan de Russische ambassade in Oslo hangt de vlag wel halfstok.
De Amerikaanse president Donald Trump was uitgenodigd, maar heeft andere plannen.
Na afloop zal de luchtmacht een fly-over houden met 4 gevechtsvliegtuigen. Ze zullen de 'missing man'-formatie uitvoeren: 1 vliegtuig treedt uit de formatie en stijgt op, een verwijzing naar het verlies binnen de koninklijke familie.
Veelbesproken sarcofaag
De kist gaat vervolgens in een kleinere stoet naar Akershus, een historische vestiging in Oslo.
Het middeleeuwse kasteel omvat een kerk waar een besloten ceremonie zal plaatsvinden voor familie en koninklijke gasten.
Ik hoop op een comfortabel verblijf. We zullen er een tijdje zijn
Koning Harald grapte in 2024 over zijn tombe
Harald krijgt zijn laatste rustplaats in de koninklijke crypte, waar hij wordt bijgezet naast de graven van zijn ouders en grootouders.
Hij komt er te liggen in een gloednieuwe sarcofaag, die nog niet aan het publiek is getoond.
Het gaat om een ontwerp van architectenbureau Snøhetta, waar een jaar aan gewerkt is, met een veelbesproken prijskaartje van 1,8 miljoen euro.
Het zou gaan om een "uniek kunstwerk". Harald vergeleek het eerder al met de piramides van Egypte.
Na de privéceremonie in Akershus zullen de vlaggen niet langer meer halfstok hangen. Wanneer Haakon uit de kerk komt, wapperen de vlaggen opnieuw in de hoogste stand. Zo'n 200 soldaten hebben de opdracht om de vlaggen te hijsen.
Ter ere van de nieuwe koning zullen de kerkklokken ook een uur lang luiden. De koninklijke familie rijdt naar het paleis terug om rond 16.45 uur op het balkon te verschijnen en het volk te groeten.
