Koning huldigt slachtoffers in speech: "10 jaar verstreken, maar voor velen is pijn niet verzacht"

De herdenkingsceremonie over de aanslagen van 22 maart 2016 is afgelopen. Hierbij sluiten we de liveblog af. Met een paar scrolls naar beneden kan je het relaas van de dag nog eens rustig doornemen. Bedankt om bij ons te zijn en graag tot een volgende keer.

Emotionele speeches van slachtoffers en nabestaanden, een toespraak van de koning, een muzikaal eerbetoon van moeder en zoon die de aanslagen van 22 maart 2016 overleefden.

Het zijn beklijvende passages uit de herdenkingsceremonies die vandaag plaatsvonden op de luchthaven van Zaventem, in het metrostation Maalbeek en op het Schumanplein. We lichten er 5 uit:

Er worden nog kransen en witte rozen gelegd op het monument voor de terreurslachtoffers. Dat is meteen ook het einde van de laatste herdenking. 

Valerie Vervoort heeft samen met haar zoon Liam een muzikaal eerbetoon gebracht. Wat dit zo bijzonder maakt, is dat ze 10 jaar geleden samen op de luchthaven van Zaventem waren. Liam was toen amper 5 maanden oud en zat in de draagzak bij zijn moeder, die hem beschermd heeft tijdens de aanslag. 

Philippe Vansteenkiste verloor zijn zus Fabienne bij de aanslag in de luchthaven. "Het is reeds 10 jaar en toch voelt het als gisteren", vertelt hij. "Voor lotgenoten, die herdenken geen moment, dat is geen datum op een kalender, maar een realiteit die stil meeloopt."

De afgelopen 10 jaar heeft hij geleerd wat het betekent om een slachtoffer te zijn. "Toch blijft er werk. Het is een levenslange weg. We laten het niet achter ons, we leren dag na dag om het mee te dragen."

"Terreur brengt niets voort, behalve verlies", stelt hij. "Geweld snijdt dieper dan bedoeld, het laat nergens echte winnaars achter, alleen littekens aan alle kanten."

Hij roept dan ook op om te blijven spreken: "Niet om goed te praten wat niet goed te praten valt, maar om te voorkomen dat de stilte opnieuw ruimte maakt voor ontmenselijking."

Christelle Giovannetti zat op de getroffen metro, op  22 maart 2016. "Er waren slechts 3 mannen, 3 seconden en 3 explosies nodig om tientallen kilo's explosieven door de lucht te jagen, waardoor onze onbezorgdheid en onze levens werden vernietigd. Onze dromen, liefde, plannen en verlangens werden weggevaagd."

"Bruxelles, ma belle, wat hebben ze je aangedaan?", vraagt ze zich af. "Hier zijn we dan, met honderden, gewond, getraumatiseerd, in rouw, voor altijd verbonden door deze tragedie, maar ook verbonden met diegenen die ons tot doelwit gemaakt hebben."

Het is niet de eerste keer vandaag, maar ook zij haalt uit naar ons land. "De stilte van een staat die geacht wordt om ons te beschermen heeft velen van ons in een nieuw gevoel van onveiligheid gestort. Velen moesten een strijd aangaan met verzekeringsmaatschappijen. Een administratief doolhof waar ze nog steeds niet uitgekomen zijn."

Er worden 60 namen van terreurslachtoffers voorgelezen, zowel slachtoffers in ons land, als Belgische slachtoffers in het buitenland. Nadien volgt een minuut stilte, als eerbetoon. 

Gerdy Vervloesem, vrijwilliger bij het Rode Kruis kreeg de eerste noodoproep na de aanslag op de luchthaven van Zaventem. “Mijn eerste reactie was: dit is een oefening, dit is niet reëel. Maar vrij snel hadden we door dat het helaas bittere ernst was”, getuigt hij in De Ochtend op Radio 1.

“In eerste instantie was er ook nog geen sprake van terreur. Het ging om een incident: een ontploffing op de luchthaven. Pas later – niet heel veel later - bleek dat het om een terroristische aanslag ging.”

Vervloesem werd die dag ook naar de luchthaven gestuurd. Om hulp te bieden bij het bergen van de slachtoffers. Een opdracht die werd afgeblazen, omdat het parket nog niet klaar was met de nodige vaststellingen te maken.

“De 10 minuten dat ik daar was, hebben er zwaar ingehakt”, getuigt Vervloesem. De beelden, maar ook de geluiden en de geuren van die dag draagt hij voor de rest van zijn leven mee. In februari 2017 – bijna een jaar na de aanslagen – werd vastgesteld dat hij leed aan posttraumatisch stresssyndroom.

Vervloesem denkt vandaag met gemengde gevoelens terug aan 10 jaar geleden. “Sommige dingen veroorzaken een trigger en dan komen die gevoelens terug. Maar wij leven nog. Als je op de herdenkingen de nabestaanden van slachtoffers ziet, dan voel je je als hulpverlener vooral heel klein.”

Bij het Monument voor Terreurslachtoffers, aan het Schumanplein, komen slachtoffers, hulpverleners en politici aan voor de laatste herdenking vandaag. Hier zal er stilgestaan worden bij alle terreurslachtoffers, zowel slachtoffers in België als Belgische slachtoffers in het buitenland. Ook de koning en koningin zullen er opnieuw bij zijn. 

De identificatie van slachtoffers duurde soms dagenlang. Voor slachtoffers was dat een vreselijk wachten. Maar het kon niet anders, benadrukt Ine Van Wymersch. "We mochten geen fouten maken. Je zit in een internationale context en dan moet je bijvoorbeeld tandgegevens verzamelen van over de hele wereld."

Dat is niet altijd gemakkelijk. "In Polen bijvoorbeeld houdt de tandarts dat niet bij, maar de patiënt zelf. Dan moet je heel snel handelen."

Ine Van Wymersch en Koen Geens blikken in 'De zevende dag' terug op 22 maart 2016. Zij was toen jeugdmagistraat en woordvoerder van het parket van Brussel, hij minister van Justitie. 

Allebei noemen ze het een "onwaarschijnlijke samenloop van omstandigheden", dat de aanslagen net op dat moment, net op die plek gebeurden. "We mogen IS ook niet overschatten, zo georganiseerd waren ze niet", benadrukt Van Wymersch. 

"Ze hebben bijvoorbeeld pas op het laatste moment beslist om het hier te doen, en niet in Parijs", zegt ook Geens. "Men was er dichtbij, maar we waren te laat", zucht hij.

Er is ook nog een 19e slachtoffer van de aanslagen op Zaventem, haar naam is vandaag toegevoegd aan de herdenkingsplaat. 

"Het gaat om de dochter van een dodelijk slachtoffer, die ook uit het leven is gestapt. Ze had zoveel last, zoveel mentale problemen. Vandaag is ze toegevoegd aan de lijst met slachtoffers."

Wie met vragen zit over zelfdoding kan terecht op de Zelfmoordlijn, op het gratis nummer 1813, of op zelfmoordlijn1813.be. 

Nood aan een gesprek? Dan kan je 24/7 terecht bij Tele-Onthaal op het nummer 106. Je kan ook chatten via www.tele-onthaal.be  . Jongeren kunnen terecht bij Awel op het telefoonnummer 102, of via chat op awel.be  .

In dit artikel vertellen we nog eens wie de slachtoffers waren en wat hun verhaal was: 

Caroline Van den Berghe heeft iets meer duiding gegeven bij de speech van de vrouw van Yves Cibuabua Ciyombo. "Dat is gekoppeld aan dat moment natuurlijk, ze kregen geen nieuws wat er gebeurd was."

Dat is iets wat bij meerdere slachtoffers speelt. "Je hoort dat dat wachten, die eerste contacten, vaak niet zo goed verlopen zijn. Daar zit nog veel woede en kwaadheid, ook vandaag nog."

"Het was er chaos, het heeft ook lang geduurd voor ze nieuws kregen dat ze hun dierbaren verloren hadden."

Nu kan je op VRT 1 'De zevende dag' volgen, met toenmalig minister van Justitie Koen Geens (CD&V) en Ine Van Wymersch, die toen woordvoerder was. 

Daarna , om 12 uur, is er nog een herdenking bij het Monument voor de slachtoffers van terreurdaden. Daar zal de koning ook speechen. 

Na de toespraken gaan de koning en koningin meteen praten met de slachtoffers. Ze stappen onmiddellijk op de vrouw en dochter van Yves Cibuabua Ciyombo af, om met hen te spreken. 

Dat is meteen ook het einde van de herdenking in Maalbeek. 

De vrouw en dochter van Yves Cibuabua Ciyombo getuigen over hun echtgenoot en vader, met foto's van hem in de hand. Het is de eerste keer dat ze de herdenking bijwonen. 

"Het is 10 jaar geleden dat zijn hart stopte met kloppen, door iemand zonder hart en geweten, maar wel met bommen."

Ze wil haar man eren als "een geweldige echtgenoot, als een zonnestraal en een prachtige vader."

Maar ze is ook boos op België. "België heeft niet genoeg gedaan om hem en andere slachtoffers te beschermen. We zijn sinds 22 maart 2016 bezig met overleven. Een gebrek aan menselijkheid, daar ben je niet op voorbereid." Ze heeft het onder meer over de dagen meteen na de aanslag. 

"De verpleger van het militair hospitaal schreeuwde tegen mij: "mevrouw, het heeft geen zin om u op te winden. Ofwel is hij dood en heeft het geen zin, of hij leeft"."

"Stel je voor dat je pas drie dagen later via een lijstje op de deur te horen krijgt dat je man is overleden."

In tranen vertelt ze dat er "geen week, geen dag voorbijgaat" zonder dat ze zijn afwezigheid voelt. "Hij is er niet meer en hij zal er nooit meer zijn". "Ik vraag jullie allemaal om je ego opzij te zetten en vraag jezelf voor een beslissing af of je die beslissing ook zou nemen als het gevolgen zou hebben voor jezelf of je kinderen. Ik vraag jullie om te kiezen voor vrede en empathie."

Haar uithaal wordt op applaus en "bravo"-geroep onthaald. 

Ook hun dochter neemt het woord, in een getuigenis die door merg en been gaat. "Ik heb mijn vader sinds die vervloekte dag nooit meer gezien of gesproken. Het is niet omdat ik nog klein was, dat het niet moeilijk was. Ik heb geen enkele herinnering aan hem, ik ken hem alleen door verhalen en foto's. Een vader verliezen is altijd verschrikkelijk, maar door een  aanslag en zonder herinnering aan hem, dat zou niet mogen."

Het meisje was amper 3 op het moment van de aanslagen. "Het ergste is dat ik elke dag merk dat mijn vader er niet meer is. Hij is er niet om mij wakker te maken of om een vaderdagcadeautje te geven. Ik moest ze aan mijn beste vriendin of mijn mama geven. Het is heel wat om elke dag wakker te worden met dat voortdurende gemis."

Premier Bart De Wever (N-VA), die ook bij de herdenkingen aanwezig is, betuigt via X zijn medeleven.

"Vandaag gaan mijn gedachten uit naar alle slachtoffers, hun naasten en iedereen wiens leven door terreur is getekend", schrijft de eerste minister.

Ook in Maalbeek wordt een minuut stilte gehouden voor de slachtoffers, nadien worden alle namen van de dodelijke slachtoffers voorgelezen.

Pierre Bastin verloor zijn dochter Aline bij de aanslag in de metro. Hij staat stil bij dat verlies. "In die 10 jaar was er gemis en stilte, maar ook een innerlijke kracht. Om de pijn om te zetten in herinnering en de herinnering in toewijding." 

Hij beschrijft zijn dochter als een fervente reiziger, als iemand die van kunst en cultuur hield. 

"De barbaarse aanslagen die Brussel troffen, waren niet alleen gericht tegen een stad, maar ook tegen onze waarden: vrijheid, waardigheid en solidariteit. Waarden die vandaag nog steeds gelden."

De CEO van de MIVB, Brieuc de Meeûs, beschrijft hoe 22 maart 2016 alles veranderde. In het station van Maalbeek sloegen terroristen opnieuw toe, om 9.11 uur exact. "Het was een oorlogstafereel, maar we zagen ook hoe vrouwen en mannen een ongelooflijke kracht in zichzelf naar boven haalden. Buschauffeurs die ambulanciers werden, artsen die doorgingen, brandweerlieden die zich in verschrikking stortten."

"We hebben pijn in de ogen gezien, de stilte van ontreddering gehoord, de geur van haat geroken. Maar we hebben ook gemerkt wat de menselijkheid het sterkst maakte: solidariteit."

Het station van Maalbeek is tot 12 uur vanmiddag gesloten, door de herdenking. De metro zal wel blijven rijden, maar stopt dus niet in het station. Om Maalbeek te bereiken moet je uitstappen in Schuman en te voet verdergaan, via de Wetstraat en de Maalbeektuin. 

De herdenking op de luchthaven van Zaventem is afgelopen, zo dadelijk volgt er nog een herdenking in Maalbeek. 

De koning en koningin hebben nog een kort moment genomen om met de slachtoffers te spreken. 

Een laatste slachtoffer dat aan het woord komt, is Myriam Vermandel Gueuning. Ook zij was op de luchthaven toen de bommen ontploften. Ze getuigde daarover enkele dagen geleden in de documentaire '22 maart, 10 jaar geleden". 

"De pijn, de sporen, de littekens. We vergeten niets, we zullen nooit vergeten. Het leed laat zich niet in cijfers vatten, maar in de gezinnen en de levens die overhoop gehaald werden, in de abrupt afgebroken verhalen."

Ze wil het moment ook aangrijpen om de vele hulpverleners bedanken. "Op het moment dat de chaos begon, was u er al: de hulpdiensten, de medische teams, de brandweer, de politie, het luchthavenpersoneel, de veiligheidsdiensten, chauffeurs, technici, vrijwilligers en burgers. Op dat moment heeft u zich allemaal boven uzelf uitgestoken. U bracht de eerste zorgen toe, zei de eerste woorden die levens redde."

"We werden diep getroffen, maar raakten niet verdeeld", besluit ze. 

Ook slachtoffer Béatrice de Lavalette staat stil bij de dag die haar leven voorgoed veranderde. De jonge vrouw was amper 17 toen ze levensgevaarlijk gewond raakte in de luchthaven. De dokters gaven haar weinig kans op overleven, ze verloor uiteindelijk haar beide benen, maar vandaag neemt ze het woord. 

"Het zou een leugen zijn als ik zou zeggen dat dit leven gemakkelijk is. Ik word elke dag wakker met herinneringen aan de gruwel. Mijn lichaam is verbrand, gekneusd en verminkt. Ik vraag me af of deze voortdurende onzichtbare pijn het waard is. Maar dan herinner ik me het moment dat ik op deze vloer lag te bloeden. Ik zei toen: ik ga hier niet dood."

Die weigering om op te geven heeft haar hier gebracht, zegt ze. Vandaag is ze niet alleen "een paralympische atlete, maar ook een zus, een dochter, een vriend, maar bovenal een overlevende". "Het is niet mijn keuze wat er gebeurd is, maar het is mijn keuze wat ik ermee doe. Ik kies om te leven, om te vechten voor het goede."

De namen van alle slachtoffers die stierven door de bommen op de luchthaven worden voorgelezen. Nu volgt een minuut stilte. Er wordt ook een nieuwe gedenkplaat onthuld. 

Edmond Pinczowski verloor zijn twee kinderen Alexander en Sacha bij de bommen in Zaventem. "Mensen begonnen hun dag met plannen en routines, niet beseffend dat de geschiedenis hun laatste stappen had geregistreerd. Onder hen onze 2 kinderen, ik wil hun leven in het bijzonder eren."

"Sacha en Alexander zijn geen cijfers, het zijn onze kinderen, onze geliefden, onze vrienden en collega's. Ze hadden dromen over een toekomst, en die toekomst is hen ontnomen."

Pinczowski benadrukt dat het "voor veel slachtoffers nog steeds 22 maart 2016 is. Het is een lange en eenzame strijd die voortduurt. Een strijd voor erkenning, financiële rechtvaardigheid en structurele en psychologische en medische steun. We vragen geen medelijden, maar verantwoordelijkheid. Laat dit meer dan een ceremonie zijn."

Arnaud Feist, de CEO van de luchthaven, spreekt als eerste. "Al 10 jaar komen we hier samen, waar de blinde en barbaarse haat zo veel onschuldigen troffen. Al 10 jaar eren wij hun gedachtenis."

"Haat zal nooit het laatste woord hebben. (...) We zullen ervoor zorgen dat de verloren levens niet alleen een cijfer in de geschiedenisboeken zijn. Het zijn families, vrienden en collega's die voortleven in onze herinnering en onze harten."

De koning en koningin komen aan op de luchthaven. Zij wonen vandaag alle herdenkingen bij en de koning zal straks, op de laatste plechtigheid, ook speechen. 

Op de luchthaven van Zaventem zijn slachtoffers, hulpverleners en hoogwaardigheidsbekleders toegekomen. "Het is er stil en ingetogen", vertelt journalist Gianni Paelinck. "De slachtoffers zoeken steun bij elkaar. Het is een lange periode, maar voor veel mensen voelt het niet zo aan."

Ook premier Bart De Wever (N-VA) is zonet aangekomen op de luchthaven om de plechtigheid bij te wonen. 

Vandaag is het dag op dag 10 jaar geleden dat ons land getroffen werd door bloedige aanslagen. Daarbij vielen in totaal 35 doden. 

Op de luchthaven van Zaventem en in het metrostation van Maalbeek worden die aanslagen vandaag herdacht, respectievelijk om 7.30 en om 8.30. Later vandaag zal er nog een herdenking volgen aan het Monument voor de slachtoffers van terreurdaden. 

Je kan de herdenkingen vandaag hier of via onze Journaals Extra op VRT 1.

Een bekend gezicht in de menselijke ketting vanmorgen tijdens de herdenking van de aanslag in Maalbeek van 10 jaar geleden: Adil El Arbi, regisseur van onder meer 'Patser' en Hollywoodfilm 'Bad boys for life'. 

"Ik ben hier onder meer uit steun voor mijn goede vriend Mohamed el Bachiri." El Bachiri verloor 10 jaar geleden zijn vrouw, Loubna Lafquiri, in de metro-aanslag op Maalbeek. 

El Arbi denkt nog bijna dagelijks aan wat 10 jaar geleden gebeurd is. "Ik woonde toen niet ver van Maalbeek en nam hier elke dag de metro. Het is belangrijk om hier elk jaar even stil bij te staan."

In en rond metrostation Maalbeek - waar bijna exact 10 jaar geleden een terroristische aanslag werd gepleegd - vormen slachtoffers, nabestaanden en hulpverleners vandaag een menselijke ketting om de slachtoffers te herdenken. De organisatoren hebben het over een "menselijke ketting van de hoop".

De gemeente Sint-Jans-Molenbeek werd na de aanslagen vaak in 1 adem genoemd met jihadisme en moslimterrorisme. Jeugdwerkers Ayoub en Liselotte blikken terug.

Lang voor Ine Van Wymersch de Nationale Drugscommissaris werd, was ze woordvoerder van het Brusselse parket. Na de aanslagen in Brussel ontfermde ze zich ook over de slachtoffers en hun familie. "Dat was een surreële dag", blikt Van Wymersch terug in De Ochtend op Radio 1. "Het drong eerst niet door."

Lang had ze niet om erbij stil te staan. "Via sociale media hoorden we dat heel wat mensen aan het rondrijden waren van ziekenhuis naar ziekenhuis, op zoek naar info over hun geliefden. "We hebben toen beslist om alle zoekenden te verzamelen op één plek. We hebben alle woordvoering over slachtoffers afgesplitst van de harde woordvoering over het lopende onderzoek. Samen met een collega was ik verantwoordelijk voor de opvang van nabestaanden en de identificatie van slachtoffers."

"We wilden echt geen fouten maken, dus soms duurde die identificatie wat langer. Maar op dat moment is elke minuut dat mensen moeten wachten op informatie een minuut te veel. We hebben ons vaak afgevraagd of het toch sneller had gekund. Hadden we het anders of beter kunnen doen?"

"Dat vroeg ik mij gisteren ook af na het zien van de documentaire . Maar ik blijf erbij dat foutloos werken minstens even belangrijk was als snelheid. En alle mensen hebben dag en nacht gewerkt. Dat zal nooit volstaan, maar iedereen heeft echt alles gegeven."

Koning Filip en koningin Mathilde, alsook premier Bart De Wever, zullen zondag de herdenkingsplechtigheden bijwonen voor de aanslagen in het Brusselse metrostation Maalbeek en in Brussels Airport.  In de loop van de ochtend ontmoet het vorstenpaar ook de aanwezige betrokkenen.

Een eerste herdenking gebeurt op Brussels Airport, waar zich op 7.58 uur op dinsdag 22 maart 2016 twee ontploffingen voordeden. Daarna gaat het naar metrostation Maalbeek, waar op 22 maart 2016 om 9.10 uur een bom ontplofte. Tot slot is er nog een officiële plechtigheid bij het Monument voor de slachtoffers van terreurdaden in de Wetstraat.

Tijdens die laatste plechtigheid zullen de namen van de overleden slachtoffers voorgelezen worden. Er wordt een minuut stilte in acht genomen, met ook toespraken, getuigenissen en een artistieke bijdrage. De herdenkingen worden uitgezonden op televisie.

De herdenkingen zijn een organisatie van de federale overheid, Brussels Airport en de MIVB, in samenwerking met de betrokkenen, hun families en naasten. 

Een dag eerder, zaterdagvoormiddag, brengt de MIVB slachtoffers en families samen met "iedereen die die dag blijk gaf van een uitzonderlijk engagement en moed". Zo zal ze in en rond metrostation Maalbeek een 'Menselijke ketting van de hoop' organiseren, als eerbetoon aan de slachtoffers en als erkenning voor de essentiële rol van de hulpdiensten en eerstelijns hulpverleners. 

Het is vandaag veiliger in ons land dan 10 jaar geleden. Dat zegt Gert Vercauteren, directeur van OCAD, het Coördinatieorgaan voor de dreigingsanalyse. "We hebben lessen getrokken uit de aanslagen. Dure lessen, maar goede lessen."

"Zo hebben we geleerd dat we informatie te allen tijde moeten delen met elkaar, dat we gezamenlijk moeten zoeken naar oplossingen en maatregelen. In de strijd tegen extremisme en terrorisme vechten we als veiligheidsdiensten tegen de symptomen, maar de oorzaken bevinden zich op maatschappelijk niveau."

Daarom is intussen een nationale strategie tegen terrorisme, extremisme en radicalisering in het leven geroepen. "Daarin zorgen we ervoor dat alle geledingen van de maatschappij op alle niveaus betrokken zijn: van federaal over regionaal tot lokaal niveau", aldus Vercauteren in Terzake. "We zetten niet alleen in op de veiligheidsaspecten, maar – vaak parallel – op re-integratie, preventie en begeleiding. Zulke mensen moeten terugkeren naar de maatschappij, en we moeten zeker zijn dat dit op een veilige manier gebeurt."

Ook in de Kamer worden de aanslagen van 22 maart 2016 vandaag herdacht. Minister van Financiën en Pensioenen Jan Jambon (N-VA) blikt in een speech terug op die dag. Hij was toen minister van Binnenlandse Zaken. Hij benadrukt dat hij blijft meeleven met de slachtoffers en de nabestaanden. 

"Iedereen van ons weet nog precies waar zij op 22 maart waren. Wie ons het nieuws meldde, wat wij aan het doen waren, wie rondom ons stond, welke gevoelens ons overmanden."

"Ook ik herinner mij die dag nog heel precies. De vreselijke beelden van de slachtoffers in de luchthaven en in het metrostation zie ik voor mijn ogen. Ik kon er toen niet van slapen, nu houden deze impressies me nog vaak uit mijn slaap."

Tegelijk, zo benadrukt hij: "We weten dat geen enkele overheid elk risico op een volgende terreurdaad kan uitschakelen. Maar die ondraaglijke waarheid mag ons nooit verlammen. Ze moet ons aansporen om waakzaam te blijven, te handelen, nooit toe te geven en nooit op te geven."

In de documentaire vanavond worden ook de bewakingsbeelden en foto's getoond van die dag, zowel van de metro als van de luchthaven.

Die beelden werden, behalve op het assisenproces, nooit eerder getoond. In nauwe samenwerking met het Federaal Parket en de slachtoffercel van het Federaal Parket, mag VRT NWS die beelden vandaag wél laten zien.

Het gaat weliswaar om een zorgvuldige selectie, want de beelden zijn hard en kunnen gevoelig liggen bij slachtoffers en hulpverleners die 22 maart van dichtbij hebben meegemaakt. 

Waarom we die beelden vandaag toch tonen, kan u hier lezen: 

In de documentaire vanavond doen 11 slachtoffers, nabestaanden, speurders en hulpverleners hun verhaal. Onder hen ook Mathieu en Amaëlle. Hij patrouilleerde als militair op de luchthaven, zij zat als pendelaar in de metro. 

"Wat mij het meeste bijblijft is het geschreeuw van de mensen", vertelt Mathieu. Hij probeerde mensen te helpen, maar dat kon niet altijd. "Ik heb eerlijk gezegd ook mensen laten liggen, omdat ik er niet eens aan kon beginnen. Dat toegeven is nog altijd heel moeilijk voor mij."

Amaëlle stapte die dag op de metro in wagon 3. Daar zat ook de terrorist. Op de bewakingsbeelden is te zien hoe hij haar lang aankeek nadat ze opgestapt was. Enkele haltes verderop zal hij uitstappen, en zich in wagon 2 opblazen. Amaëlle vraagt zich af of dat komt door dat contact: "Maar ik zal het antwoord nooit krijgen".

14 slachtoffers van de aanslagen van 22 maart hebben van de federale pensioendienst onterecht de vraag gekregen om tienduizenden euro's aan herstelpensioenen terug te betalen. De pensioendienst heeft intussen zijn excuses aangeboden.

Lees hier meer: 

10 jaar na de aanslagen van 22 maart 2016 brengt VRT NWS een unieke historische en maatschappelijke documentaire op basis van een zorgvuldige selectie van beelden van bewakingscamera's. VRT NWS bekijkt de beelden van deze gitzwarte dag met elf slachtoffers, nabestaanden, speurders en hulpverleners. Welke impact hebben de aanslagen gehad op hun leven en waar staan ze vandaag? Hoe houden we de collectieve herinnering in stand voor de huidige en toekomstige generaties?

Zondag zal het 10 jaar geleden zijn dat de luchthaven van Zaventem en het metrostation van Maalbeek getroffen worden door bloedige aanslagen, de zwaarste ooit in ons land. Daarbij vielen in totaal 35 doden, honderden anderen raakten gewond. 

In aanloop naar de herdenkingen zondag staan we de komende dagen stil bij wat er 10 jaar geleden gebeurde. In deze liveblog kan je dat volgen. Ook de herdenkingen zondag zullen we op die manier volgen.