LIVE "Geen zin om 15.000 kilometer te reizen voor oorlog": Trump waarschuwt Taiwan om onafhankelijkheid niet uit te roepen

Donald Trump heeft Taiwan ervoor gewaarschuwd de onafhankelijkheid niet uit te roepen. "Ik wil niet dat iemand de onafhankelijkheid uitroept en dat we vervolgens 15.000 kilometer moeten reizen om oorlog te voeren", zo stelt hij in een interview met Fox News dat kort voor zijn vertrek uit Peking werd opgenomen. 

"We willen niet dat iemand meent het recht te hebben om te zeggen: 'Laat ons de onafhankelijkheid uitroepen, omdat de Verenigde Staten ons steunen'", vervolgde hij.

Taiwan wordt officieel niet erkend als onafhankelijke staat door de Verenigde Staten en heel wat andere westerse landen. Ook België erkent Taiwan niet als officiële staat.

Volgens Taiwan is de Amerikaanse president Donald Trump verplicht om de wapenleveringen aan Taiwan groen licht te geven. Dat is volgens het land namelijk vastgelegd in de Taiwan Relations Act.

Dat is een afspraak tussen de VS en Taiwan uit 1979. Taiwan houdt zich sterk dat wapenleveringen deel uitmaken van de Amerikaanse verbintenis die daarin staat.

Trump zei na afloop van de top met China dat hij nog geen beslissing heeft genomen over de wapenlevering ter waarde van 14 miljard dollar (12 miljard euro). Dat zou volgens China druk zetten op de relatie tussen de Aziatische grootmacht en de Verenigde Staten.

Taiwan is volgens China een afvallige provincie en erkent de onafhankelijkheid van het land niet. De Chinese president Xi Jinping hoopte dat de VS een ander standpunt over de kwestie zou innemen, maar dat is tot dusver nog niet gebeurd.

Donald Trump is alweer thuis na zijn 2-daagse bezoek aan China. De Amerikaanse president stopte zijn bewondering over zijn vorstelijke ontvangst niet onder stoelen of banken. Van zijn kant heeft de Chinese president Xi Jinping de kans gehad om zijn grenzen, vooral dan over inmenging in de relatie met Taiwan, te trekken. Aan het slot van het bezoek was er nog een korte gezamenlijke persconferentie waarop de Amerikaanse president het succes van zijn bezoek weergaf. Trump gaf in Beijing ook een interview aan Fox News, met enkele opgemerkte uitspraken.

Na de gesprekken en het afscheid van de Chinese president Xi en minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi reed het konvooi van Trump meteen naar de luchthaven van Peking.

Daar werd het vliegtuig Air Force One richting de VS genomen.

• Trump zei dat hij en collega Xi hebben gesproken over handel, Iran en "veel andere zaken". "Er zijn veel verschillende zaken opgelost", klinkt het.

• Volgens Trump heeft China ingestemd met de aankoop van 200 Boeing-toestellen. Meer details kwamen er niet. Koopt de VS iets in ruil?

• Xi sprak al even vaag over een "nieuwe bilaterale relatie".

• Over Iran dan, sprak Trump in de 'we'-vorm: "We willen dat Teheran geen nucleaire wapens heeft." China zou ook beloofd hebben geen militair materieel te leveren aan Iran. 

• De gesprekken zouden "beter" verlopen zijn dan de vorige keer, dixit Trump.

• Trump bewonderde zodanig de rozen in de tuin van Zhongnanhai, dat Xi hem zaaigoed zal sturen voor zijn tuin aan het Witte Huis. 

De ontvangst op Zhongnanhai, het hoofdkwartier van de Communistische Partij, is een wederdienst. 

"Ik heb deze plek uitgekozen voor de gastvrijheid die me in 2017 in het resort Mar-a-Lago (Florida) werd geboden", zei de Chinese president Xi Jinping eerder al.

Na intensieve gesprekken was er plaats voor een werklunch. China voorzag een ruime keuze, weet de Amerikaanse zender CNN.

Op het menu voor Trump stonden onder meer roergebakken kreeftballetjes, kip met sint-jakobsschelpen, gestoofde seizoensgroenten, rundsvlees op een broodje en gestoomde dumplings. Als dessert waren er brownies, fruit en ijs. 

Voor de Chinese leider Xi Jinping is Taiwan dé inzet van zijn ontmoeting met de Amerikaanse president Trump.

Liggen de inwoners van Taiwan er wakker van? Niet echt, zegt Mark van Huijkelom die al 5 jaar woont en werkt in Taiwan.

"Voor ons is dit een dagelijkse werkelijkheid. We kijken meer vanop een afstand. China probeert continu druk te leggen op Taiwan. Daar raak je - gek genoeg - aan gewend", vertelt Van Huijkelom in De Ochtend (Radio 1).

"Het belangrijkste voor de mensen hier is om de status quo te behouden. Ze zijn vooral bang voor een actieve oorlog."

In China begint de 2e dag van het staatsbezoek van de Amerikaanse president Trump aan het land. Vandaag wordt het hoogtepunt van het bezoek, zegt onze Azië-kenner Tom Van de Weghe.

"Er zullen gesprekken gevoerd worden over een verlenging van het handelsbestand. Tuurlijk willen de Amerikanen meer sojabonen en vliegtuigen verkopen aan de Chinezen. Die afspraken zullen wellicht nog op papier gezet worden", zegt hij. 

Trump en zijn Chinese collega Xi ontmoeten elkaar voor een lunch in het zwaarbewaakte Zhongnanhai, waar Xi en andere hoge Chinese functionarissen hun kantoor en woonst hebben. Slechts een handvol journalisten is toegelaten in het complex.

China heeft de VS hulp aangeboden bij het heropenen van de Straat van Hormuz. Dat zegt tenminste de Amerikaanse president Donald Trump. "Hij (de Chinese president Xi Jinping, red.) zou graag zien dat er een deal gesloten wordt. En hij heeft iets aangeboden, hij zei: 'Als ik iets kan betekenen, wil ik graag helpen'," vertelde Trump.  

In een interview aan de Amerikaanse zender Fox News kreeg Trump de vraag of er gesproken is over Chinese steun aan Iran. "Hij heeft gezegd dat hij geen militair materiaal zou leveren", antwoordde Trump daarop. 

Hoe wordt er in de VS gekeken naar Trumps staatsbezoek aan China? Amerika-correspondent Thomas De Graeve zegt dat de "gemiddelde Amerikaan vooral wakker ligt van zijn eigen situatie". "Wat tegenwoordig natuurlijk heel belangrijk is, is het feit dat de prijzen maar blijven stijgen."

President Trump zal zich "in de komende dagen" nader uitspreken over Taiwan. Dat heeft de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent verklaard aan CNBC. 

"Het zou geen top tussen de VS en China zijn als de kwestie Taiwan niet aan de orde zou komen", aldus Bessent, die de Amerikaanse president in China vergezelt. "President Trump begrijpt wat er op het spel staat en heeft oog voor de gevoeligheden rond dit onderwerp. Wie het tegendeel beweert, begrijpt de onderhandelingsstijl van Donald Trump niet."

China beschouwt Taiwan als een van zijn provincies, die het wil herenigen met de rest van zijn grondgebied. Het pleit voor een vreedzame overname, maar sluit het gebruik van geweld niet uit.

"De Amerikaanse positie over Taiwan blijft onveranderd." Dat heeft minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio gezegd aan zender NBC News in de marge van het bezoek aan China.

"Ons beleid op dat vlak is niet veranderd. Het was consistent gedurende verschillende presidentiële administraties en blijft dat nu ook."

Xi Jinping had president Trump tijdens de top gewaarschuwd dat het standpunt van de VS over Taiwan tot conflict kan leiden. China hoopt erop dat het de Amerikaanse steun voor wat het als een afvallige provincie beschouwt, kan terugdringen.

"Voor de Chinezen is deze top pas geslaagd als ze het standpunt van de Amerikanen tegenover Taiwan kunnen veranderen", zegt VRT NWS-buitenlandjournalist Tom Van de Weghe.  

Voor China staat Taiwan centraal in de Chinees-Amerikaanse relaties. Dat heeft de Chinese president Xi Jinping nog maar eens duidelijk gemaakt bij het begin van zijn ontmoeting met de Amerikaanse president Donald Trump. Of die relaties de komende jaren stabiel blijven of daarentegen "in een gevaarlijke situatie" belanden: alles staat of valt met het Amerikaanse Taiwanbeleid.

Lees meer in dit artikel:

Nu de presidenten en hun delegaties aan het staatsbanket zitten, is het uitkijken naar morgen. Dan staan er nog verschillende gesprekken tussen China en de Verenigde Staten op de planning. 

En die zullen een stuk serieuzer en concreter zijn dan vandaag. Dat zegt Chinakenner Tom Van de Weghe in het Journaal. 

"Ze hopen het bestand dat ze hebben afgesloten na de torenhoge invoertarieven, te verlengen. En dan willen ze ook concrete deals sluiten rond bijvoorbeeld sojabonen, vliegtuigen of vlees." 

Hij merkt op dat de Chinezen nu toch anders kijken naar dit bezoek dan dat ze keken naar dat in 2017. "Toen trokken ze ook alle registers open, maar 3 maanden later startte  Trump de handelsoorlog. De Chinezen zijn nu op hun hoede. Ze zijn sterker dan 9 jaar geleden en hebben alle troeven in handen." 

Het is afwachten of daaruit ook een stevig handelsakkoord voortvloeit. 

Chinakenner Tom Van de Weghe volgt het bezoek van Trump aan China op de voet. 

"Xi wil met zijn waarschuwing aan de VS duidelijk bij de start van de gesprekken de puntjes op de i zetten", zegt hij in het Journaal. "Hij wil duidelijk maken dat Trump zich niets in het hoofd moet halen en probeert het standpunt van de VS over Taiwan op te schuiven." 

Vandaag steunt de VS de onafhankelijkheid van Taiwan niet, maar Xi zou het liefst hebben dat de VS zich echt verzet tegen die onafhankelijkheid. Ook de wapenleveringen moeten afgebouwd worden. 

Of dat ook lukt, valt af te wachten. "Voor de Chinezen is deze top pas geslaagd als ze het standpunt van de Amerikanen tegenover Taiwan kunnen veranderen." 

Volgens Reuters worden op het staatsbanket gerechten uit de Huaiyang-keuken geserveerd. Dat is de keuken die voortkomt uit de regio van Shanghai, aan de oostkust van China. Typisch voor die keuken zijn milde, verfijnde smaken. Het is een "veilige" diplomatieke keuze, omdat pittige smaken of exotische ingrediënten achterwege gelaten worden. 

Het officiële menu wordt nooit van tevoren bekendgemaakt, maar mogelijke kanshebbers zijn: 

• Luchtige gehaktballen van varkensvlees, ook "leeuwenkop" genoemd. 

• "Squirrel fish": gefrituurde vis in zoetzure saus. De vis wordt op zo'n manier gesneden dat die lijkt op de staart van een eekhoorn. 

• Wensi tofu: extreem dun gesneden tofu. 

• Yangzhou gebakken rijst: een lokale variant op gebakken rijst. 

Bij zijn vorige staatsbezoek in 2017 kreeg Trump gestoofd rundsvlees met tomaat, wat volgens Reuters een knipoog was naar zijn liefde voor doorbakken biefstuk met ketchup. 

Na Xi neemt ook Donald Trump het woord op het staatsbanket. Hij spreekt zijn Chinese ambtgenoot aan met "vriend". 

"We hebben extreem positieve en constructieve gesprekken gehad", zegt Trump. "De band tussen China en de VS is de meest invloedrijke in de wereldgeschiedenis. We hebben nu de kans om samen een toekomst te creëren waarin samenwerking en welvaart centraal staan." 

Hij nodigt Xi ook uit voor een staatsbezoek aan de Verenigde Staten op 24 september. Het is onduidelijk of Xi daarop zal ingaan.

Bij aanvang van het staatsbanket neemt de Chinese president Xi Jinping het woord. 

Hij spreekt over een "historisch bezoek" en benadrukt dat het herstel van China en Trumps 'Make America Great Again'-strategie hand in hand kunnen gaan."

"Ik heb diepgaande gesprekken gevoerd met Trump vandaag. We geloven allebei dat de banden tussen China en de VS de belangrijkste bilaterale banden ter wereld zijn." Hij benadrukt dat wederzijds respect de sleutel is tot een stabiele relatie tussen beide landen, omdat die niet enkel impact heeft op de 1,7 miljard inwoners van China en de VS, maar ook de hele wereldbevolking treft.

Xi herhaalt dat China en de VS partners zouden moeten zijn, geen rivalen. Dat zei hij bij aanvang van het staatsbezoek ook al eens. 

Hij beëindigt zijn speech door zijn glas te heffen, waarmee hij een toost uitbrengt. 

Het laatste event op Trumps planning vandaag is het staatsbanket. Dat gaat zo dadelijk van start. Trump is aangekomen in 'The Beast', zijn bekende limousine.

Zijn economische delegatie, onder wie Elon Musk en Tim Cook, is al binnen in de zaal. Ook de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth en staatssecretaris Marco Rubio schuiven aan. 

Ook tijdens het staatsbanket wordt er aan Chinese zijde ingezet op grootsheid om Trump te paaien. Voor de tafeldecoratie is een miniatuurversie van een Chinese tuin gemaakt en het gouden bestek is bovengehaald. 

Het Witte Huis reageert nu ook op de eerste gesprekken tussen Xi en Trump. Ze benadrukken dat er gebabbeld is over Iran en de Straat van Hormuz. Over Taiwan wordt niets gezegd, ondanks de waarschuwing van Xi aan het adres van de VS. 

"President Trump had een goede meeting met president Xi", klinkt het. 

"Beide partijen hebben besproken hoe hun economische samenwerking kan verbeteren. Het uitbreiden van de markttoegang voor Amerikaanse bedrijven en Chinese investeringen in Amerikaanse bedrijven zijn daar onderdeel van." Het Witte Huis bevestigt dat verschillende bedrijfsleiders aanwezig waren bij een deel van de gesprekken. 

Ook Iran rolde al over de tongen. "We zijn het erover eens dat de Straat van Hormuz open moet blijven om de vrije stroom van energie te verzekeren", aldus de persmededeling. "Xi maakte duidelijk dat hij zich verzet tegen de militarisering van de Straat en toonde ook interesse om meer Amerikaanse olie te kopen." 

Beide landen zouden het er ook over eens zijn dat Iran nooit een kernwapen mag bezitten. Volgens het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken zouden beide partijen "de situatie in het Midden-Oosten" besproken hebben. Ze hebben niet specifiek over Iran. 

Ook een grote Amerikaanse economische delegatie is mee met Trump naar China gereisd, onder wie techmiljardair Elon Musk en Apple-topman Tim Cook. Ook de topman van chipfabrikant Nvidia, Jensen Huang, is van de partij. 

Na zijn gesprekken met Trump heeft Xi die economische delegatie ook ontmoet. Volgens de staatsmedia verklaarde Xi dat de deuren van China zich verder zullen openen. Peking juicht een intensievere samenwerking met de VS toe. Voorzichtig positief zeggen ze dat  Amerikaanse bedrijven betere vooruitzichten in China zouden krijgen.

Volgens Chinakenner en VRT NWS-journalist Veerle De Vos gaat het voornamelijk over markttoegang. "De bedrijven die mee zijn hebben al een stevige voet aan de grond in China, maar hebben problemen met markttoegang." 

"Tesla krijgt bijvoorbeeld steeds meer concurrentie van de elektrische wagens van het Chinese merk BYD, dat het momenteel op de markt zelfs beter doet dan Tesla zelf. En Nvidia heeft niet de juiste vergunningen om zijn chips te verkopen in China", weet De Vos. 

De Chinese en Amerikaanse presidenten Xi Jinping en Donald Trump hebben tijdens hun ontmoeting in Peking gesproken over de situatie in het Midden-Oosten, Oekraïne en het Koreaanse schiereiland. Dat meldt het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken, dat geen verdere details gaf.

Morgen zullen Trump en Xi hun gesprekken verderzetten.

"Onafhankelijkheid van Taiwan en vrede in de Straat van Taiwan zijn even onverzoenbaar als vuur en water." Dat zei de Chinese president Xi Jinping eerder vandaag, toen hij ook de VS waarschuwde om voorzichtig te praten en handelen over Taiwan.

Taiwan reageert nu op die sterke woorden: "De militaire dreiging van China is de enige bron van onveiligheid in de Straat van Taiwan en de bredere Indo-Pacifische regio", zegt Michelle Lee, woordvoerder van de Taiwanese regering. 

"Om regionale vrede en stabiliteit te waarborgen, is het voortdurend versterken van onze nationale defensie en collectieve afschrikking de meest cruciale factor", voegt ze er nog aan toe. 

De Verenigde Staten is een belangrijke wapenleverancier van Taiwan. In december leverden ze nog een wapenpakket van zo'n 11 miljard dollar aan. Een tweede pakket van 14 miljard dollar zou kunnen volgen, afhankelijk van de uitkomst van de gesprekken tussen Xi en Trump. 

China wil dat de VS stopt met wapenleveringen aan Taiwan.

We staan erbij en kijken ernaar. Dat is hoe de EU de gesprekken tussen Trump en Xi volgt, zegt Chinakenner en VRT NWS-journalist Veerle De Vos. "We kijken toe hoe de 2 machtigste landen deals sluiten met elkaar en we hopen dat er wat kruimels van de tafel vallen", legt ze uit in De Ochtend op Radio 1.

Al kan de Europese Unie er ook iets uit leren: "Als we met China te maken krijgen, moeten we ons huiswerk zeer goed maken. We moeten weten wat we willen of niet willen, en waar de rode lijnen liggen."

Want China was Trumps bezoek al maandenlang aan het voorbereiden, terwijl de VS op het laatste nippertje nog het hele economische luik van de onderhandelingen heeft uitgewerkt, weet De Vos. 

De Amerikaanse president Trump wordt feestelijk en met veel pracht en praal onthaald in China en dat heeft ook een reden, zegt Chinakenner en VRT NWS-journalist Veerle De Vos in De Ochtend op Radio 1. 

"China wil harmonie en stabiliteit, maar dat is moeilijk met Trump als president. Het gaat dan vooral over die handel en de bokkensprongen die Trump maakt met zijn torenhoge invoertarieven." 

"Ook door de situatie in eerst Venezuela en nu Iran loopt die handel gevaar, want de olieprijzen stijgen steeds verder. China wil dat niet, en dat zullen ze met handen en voeten duidelijk proberen te maken", weet De Vos. 

Met vlaggen zwaaiende kinderen, jongeren die Trump staan op te wachten, een tempelbezoek en het schouwen van militaire troepen: "De Chinezen weten hoe ze iemand als Trump moeten aanpakken en paaien. Hij zal na afloop zeker kunnen zeggen dat hij dingen heeft meegemaakt die nog geen enkele leider heeft meegemaakt in China."

Na bilaterale gesprekken die meer dan 2 uur geduurd hebben, zijn Trump en Xi begonnen aan het tempelbezoek. De 2 lijken nog vrolijk in de omgang.

De Amerikaanse president Donald Trump heeft niet veel te zeggen na de eerste gesprekken met zijn ambtsgenoot Xi Jinping. 

"Het gaat goed", zegt hij tegen een Chinese reporter. "Mooie plek. Ongelooflijk. China is prachtig." 

Volgens de Chinese president Xi Jinping is Taiwan de belangrijkste kwestie op de agenda. 

"Als het goed wordt afgehandeld, kunnen de betrekkingen tussen de 2 landen stabiel blijven", zegt Xi volgens de Chinese staatstelevisie Xinhua. "Als het niet goed wordt afgehandeld, kunnen de 2 landen botsen of zelfs in conflict komen", waarschuwt hij. Hij bedoelde niet noodzakelijk een militair conflict. 

"De hele relatie tussen China en de VS kan dan in een zeer gevaarlijke situatie terechtkomen."

"Het Taiwanees onafhankelijkheidsstreven is onverenigbaar met vrede in de Straat van Taiwan", die het eiland van het Chinese vasteland scheidt, verklaarde Xi aan Trump. China vraagt de Verenigde Staten regelmatig om de huidige Taiwanese autoriteiten niet militair en diplomatiek te steunen. 

China beschouwt Taiwan als een van zijn provincies, die het sinds het einde van de Chinese burgeroorlog in 1949 nog niet heeft kunnen "herenigen" met de rest van zijn grondgebied. Peking pleit voor een vreedzame overname, maar sluit het gebruik van geweld niet uit.

Nadat Xi en Trump vanochtend handen hebben geschud tijdens de welkomstceremonie, volgt een eerder culturele dag voor de Amerikaanse president. 

Hij zal de bekende Hemeltempel bezoeken. Dat is de tempel waar de voormalige keizers van het Chinese rijk offers brachten voor een goede oogst. 

Richting de avond volgt een staatsbanket en morgen zullen de presidenten samenzitten om enkele hete hangijzers, zoals Taiwan en de oorlog in Iran, te bespreken. 

Op zijn beurt is ook Trump lovend over de ontmoeting met de Chinese president Xi Jinping. 

Trump prees onder meer hun "fantastische relatie" en zei dat hij "zo veel respect" had voor China en Xi, die hij een "groot leider" noemde. Volgens de president kijkt de Amerikaanse delegatie ernaar uit om de wederzijdse handel te bespreken. Naast handel zouden ook Iran en Taiwan worden besproken. 

Naast ministers van de regering-Trump, onder wie minister van Defensie Peter Hegseth en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, zijn ook enkele bekende CEO's aanwezig, zoals Tim Cook van Apple en Tesla-oprichter Elon Musk. 

De Chinese president Xi Jinping heeft zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump donderdagochtend (lokale tijd) ontvangen met een ceremonie op het Tiananmenplein in de Chinese hoofdstad Peking.

De 2 wereldleiders schudden elkaar de hand op een rode loper voor de start van hun geplande ontmoeting in de Grote Volkszaal. Xi zei bij aanvang van het topoverleg dat de wereld "op een nieuw kruispunt" staat.

"We moeten partners zijn in plaats van tegenstanders, elkaar helpen slagen, samen bloeien en een juiste manier vinden waarop de grote landen van het nieuwe tijdperk met elkaar kunnen omgaan", aldus Xi volgens de Amerikaanse nieuwszender CNN. 

Het 3-daagse staatsbezoek van de Verenigde Staten aan China geldt als een zeer belangrijk diplomatiek moment tussen de 2 grootmachten. Internationaal expert Jonathan Holslag bekijkt wie de sterkste kaarten in handen heeft. 

"De relatie tussen beide landen is, zoals altijd, complex", zegt Holslag in De Ochtend op Radio 1. "Het onderlinge wantrouwen tussen de 2 grootmachten blijft sterk aanwezig."

"Ik denk dat de Chinezen op dit moment de sterkere positie hebben. De positie van Trump is zowel op economisch als op geopolitiek vlak ongunstig."

"De hoge inflatie in de VS maakt dat consumenten weinig enthousiasme tonen voor een voortzetting van de handelsoorlog. En Trumps interventie in Iran heeft zijn positie verzwakt. Hij heeft China nodig om tot een detente te komen met Iran. De Chinezen zijn zich daarvan zeer bewust."

Voor het eerst sinds 2017 zet een Amerikaanse president opnieuw voet op Chinese bodem. Het staatsbezoek zal gepaard gaan met heel wat plechtigheden, maar er wordt ook onderhandeld.

Liggen al zeker op tafel: de discussie over invoertarieven, de oorlog in Iran (waardoor energie in Azië héél duur is geworden) en Taiwan.

Volg het allemaal in deze liveblog.