Wie heeft de beste kaarten? "Trump heeft China echt nodig om tot dooi te komen met Iran"

Voor het eerst sinds 2017 zet een Amerikaanse president opnieuw voet op Chinese bodem. Donald Trump wordt deze middag in Peking ontvangen door de Chinese president Xi Jinping. Het 3-daagse staatsbezoek geldt als een zeer belangrijk diplomatiek moment tussen de 2 grootmachten.

De internationale gemeenschap volgt de ontmoeting dan ook met grote aandacht, omdat de gesprekken tussen Trump en Xi onvermijdelijk gevolgen zullen hebben ver buiten hun eigen grenzen.

De ontmoeting had eigenlijk al eind maart moeten plaatsvinden, maar werd uitgesteld door de oorlog in Iran. De oorspronkelijke top zou vooral draaien om handel.

De 2 landen zouden onder meer de handelstarieven bespreken die ze elkaar oplegden tijdens de tarievenoorlog die Trump startte aan het begin van zijn 2e ambtstermijn. Want hoewel er vorig jaar een 'wapenstilstand' kwam in de handelsoorlog, blijft een definitieve oplossing uit.

Maar door de oorlog tussen enerzijds de VS en Israël en anderzijds Iran - een van China's belangrijkste partners in het Midden-Oosten - krijgt het staatsbezoek nu een heel andere lading. In plaats van enkel economische dossiers, schuiven geopolitieke spanningen naar de voorgrond.

De verwachtingen zijn hoog, maar de onderliggende spanningen blijven groot, zegt internationaal expert Jonathan Holslag. "De relatie tussen beide landen is, zoals altijd, complex", zegt Holslag in De Ochtend op Radio 1. "Het onderlinge wantrouwen tussen de 2 grootmachten blijft sterk aanwezig."

Zowel China als de VS heeft wel wat te winnen bij dit staatsbezoek. "Beide landen streven naar stabiliteit. Vooral Donald Trump, die hoopt de Midterms eind dit jaar te winnen. Voor hem is enige verstandhouding met China bijzonder belangrijk."

Heeft China dan de sterkste kaarten? Volgens Holslag wel. "Ik denk dat de Chinezen op dit moment de sterkere positie hebben. En dat heeft met verschillende zaken te maken."

Het handelsbeleid van Trump tegenover China heeft maar een beperkt effect gehad, verklaart Holslag. "Met die invoerheffingen probeerde hij de handel meer in evenwicht te brengen, maar de rechterlijke macht in de Verenigde Staten heeft die heffingen op verschillende momenten verworpen."

"De hoge inflatie in de VS maakt bovendien dat consumenten weinig enthousiasme tonen voor een voortzetting van een handelsoorlog. Op economisch vlak is zijn uitgangspositie dus niet bijzonder gunstig."

"Ook geopolitiek heeft Trump de wind niet in de zeilen. Zijn interventie in Iran heeft zijn positie verzwakt. Hij heeft China nu echt nodig om tot een detente te komen met Iran, onder meer voor een oplossing rond de Straat van Hormuz. De militaire campagne heeft bijna 30 miljard dollar gekost."

"Dat zijn allemaal dingen waarvan de Chinezen zich zeer bewust zijn."

"Tegelijkertijd zie je dat China zich vooral op de achtergrond houdt, zoals het meestal doet in dergelijke conflicten. Ze benadrukken dan wel dat ze stabiliteit in het Midden-Oosten willen en dat de campagnes van de VS en Israël moeten stoppen, maar ze zijn niet van plan de kastanjes uit het vuur te halen."

"Dat heeft onder meer te maken met het feit dat China nog energiereserves heeft. De oorlog drukt wel op de energieprijzen, maar de dreiging is niet acuut. Bovendien weten ze dat het Midden-Oosten China hoe dan ook nodig heeft als partner, als een afzetmarkt van energie. Ze voelen dus geen haast om Trump uit de nood te helpen."

Wat hoopt China dan uit het staatsbezoek te halen? "China heeft verschillende doelstellingen. Een belangrijke daarvan is het ontfutselen van een zachtere Amerikaanse positie tegenover Taiwan."

"Ze weten dat Trump geen moer geeft om Taiwan, dat China een 'afvallig eiland' noemt. China hoopt dat de VS zich verder distantiëren van Taiwan, bijvoorbeeld via een verklaring over de wenselijkheid van Taiwanese onafhankelijkheid."

"Of bijvoorbeeld door de wapenleveringen, die momenteel geraamd worden op 11 miljard dollar, af te bouwen. Taiwan is een typisch dossier waarop China druk zal zetten."