LIVE Banken "verontrust" over politiek akkoord rond meerwaardebelasting: "Niet uitvoerbaar tegen 1 januari"

Minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) maakt zich niet al te veel zorgen over de kritiek van de bankensector. Febelfin zei eerder deze namiddag dat de bankensector niet klaar is om de meerwaardebelasting vanaf 1 januari 2026 in te voeren.

"Ik hoor opnieuw dezelfde argumenten als in de vorige legislatuur, toen we de effectentaks hebben ingevoerd", reageert Van Peteghem in Terzake. "Ik heb toen als minister van Financiën heel veel overlegd met Febelfin, om te duiden wat er allemaal moet gebeuren. Ik ben ervan overtuigd dat de huidige minister van Financiën Jambon dat ook al gedaan heeft en in de toekomst waarschijnlijk nog zal doen."

"De meerwaardebelasting is een beetje de helaasheid der dingen. Het is het Belgisch compromis, maar dan op fiscaal vlak: de zoveelste koterij bovenop de zoveelste koterij", zo oordeelt fiscalist Michel Maus (VUB) scherp in Terzake.

"Het is een verhaal met als startidee een meerwaardebelasting van 10 procent. Maar er zijn zoveel uitzonderingen, en uitzonderingen bovenop de uitzonderingen, dat het weer specialistenwerk wordt om het alleen nog maar te kunnen snappen."

ABVV-topman Bert Engelaar noemt de meerwaardebelasting "een stap in de goede richting" maar "betreurt een beetje" dat slechts 500 miljoen euro moet opleveren tegen 2029 "als we zien hoe hard er bespaard wordt in de sociale zekerheid."

"Maar we gaan ook miljarden investeren in gezondheidszorg, omdat dat voor ons superbelangrijk is", zo pareert Vooruit-voorzitter Conner Rousseau de kritiek in Het Journaal. "Door deze hervorming gaan we ook miljarden investeren in de koopkracht voor werkende mensen. Die zorg- en koopkracht versterken is, voor Vooruit een topprioriteit."

"En ja, we gaan een belangrijke bijdrage vragen van de sterkste schouders. Maar we gaan meer doen. Er zal een bankenbijdrage zijn, er zullen verschillende bijdragen zijn (sic). En ook heel belangrijk: we gaan een heel sterke inspanning moeten doen tegen fiscale fraude, want de profiteurs en fraudeurs moeten eruit." 

CD&V-voorzitter Sammy Mahdi reageert in De Wereld Vandaag op Radio 1 op de kritiek dat de meerwaardebelasting de middenklasse zou treffen. Volgens hem legde CD&V de vrijstelling van een vastgelegd bedrag op tafel.

"Wie een beetje spaart, en dus een beetje winst maakt, mag daar niet gestraft voor worden", zegt Mahdi. "Daarom zal de voetvrijstelling op 15.000 euro liggen per persoon en zal het bedrag ook geïndexeerd worden. Dat zijn voor ons 2 belangrijke manieren om de middenklassers te beschermen."

Als het aan CD&V had gelegen, was die voetvrijstelling zelfs vastgelegd op 20.000 euro, bevestigt Mahdi. "Dat hadden we gedaan als we een absolute meerderheid hadden. Maar bij onderhandelingen moet je geven en nemen." 

Febelfin, de federatie van de financiële sector, kijkt met dichtgeknepen billen naar het akkoord over de meerwaardebelasting. De bankensector zal alle gevolgen van die nieuwe belasting nu eenmaal correct moeten verwerken in de eigen IT-systemen. Wat er nu op tafel ligt noemen ze "operationeel simpelweg niet te implementeren tegen 1 januari 2026".

"Wat we vandaag lezen, is een technisch bijzonder complexe maatregel die banken een quasi onmogelijke opdracht oplegt", waarschuwt de sectorfederatie. Niet alleen de deadline, maar ook de complexiteit van de inning en het behoud van de Reynderstaks noemt ze problematisch.

"De banksector is bereid haar rol te spelen. Maar dat kan enkel binnen een wettelijk kader dat werkbaar en uitvoerbaar is. (...) Zoals het vandaag beslist zou zijn, vreest de sector dat deze beleidsmaatregel niet uitvoerbaar is binnen de vooropgestelde timing."

Volgens Gert Bakelants, hoofd Aandelenstrategie bij De Belegger, zal de meerwaardebelasting de middenklasse treffen. Volgens hem zijn de basisvrijstelling van 10.000 euro en de maximale vrijstelling van 15.000 euro per jaar te laag. "Dat is goed voor een hangmatbelegger van 20, 30 jaar die elke maand 100 of 200 euro belegt."

"Maar  de gemiddelde belegger van 40, 50, 60 jaar die een gediversifieerde aandelenportefeuille heeft, zal dat wel voelen. Als je goed gewerkt hebt en goed gespaard, en je hebt 1 of 2 appartementen, word je bij de middenklasse gerekend. Terecht, je bent dan nog helemaal niet rijk. Maar beleg de waarde van één appartement op de beurs, dan ben je volgens deze redenering stinkend rijk. Je zit al vrij snel aan dat bedrag (van de vrijstelling, red.)."

Oppositiepartij PS looft zusterpartij Vooruit, die de forcing voerde rond de meerwaardebelasting. "Na de effectentaks onder de Vivaldi-regering is dit een stap in de goede richting", reageren de Franstalige socialisten op het akkoord binnen de Arizona-regering.

Toch vreest de PS dat de meerwaardebelasting zijn doel zal voorbijschieten en de miljonairs ontzien. "Er blijft een vrijstelling tot 1 miljoen euro. Over de tarieven, de belastingschijven en de categorieën belastingbetalers die in beeld komen, blijft onduidelijkheid bestaan." 

"De PS wil een rechtvaardige, ambitieuze en efficiënte taks, geen lege doos om de regering geen gezichtsverlies te laten lijden."

Voor wie geldt de meerwaardetaks nu precies? Wanneer moeten kleine spaarders betalen, en wanneer niet? En hoeveel verlies je als je je bedrijf op het einde van je loopbaan wil verkopen? We deden de oefening.

Zowel het ACV als het ABVV noemen de meerwaardebelasting een stap in de goede richting. "We pleiten al jarenlang voor een rechtvaardige fiscaliteit, want een euro is een euro", zegt An Vermorgen van het ACV. 

Wel vindt het ABVV het jammer dat de opbrengst blijft steken op 500 miljoen euro. "Als je dat tegenover de miljarden aan besparingen op sociale zekerheid zet, dan zijn we wel teleurgesteld", weet topman van het ABVV Bert Engelaar. "We wilden een echte vermogensbelasting. Zoals die er nu ligt, is dat niet voldoende." 

Beide vakbonden zullen de nieuwe belasting grondig bestuderen. "Pas dan zullen we kunnen concluderen dat de achterpoortjes echt dicht zijn, en welke zaken verbeterd of verslechterd zijn", zegt Engelaar. 

Het Vlaams netwerk van ondernemingen VOKA is "uiteraard niet tevreden met een nieuwe belasting in een land waar de belastingdruk reeds zeer hoog is", maar ze vinden het wel noodzakelijk om andere hervormingen te kunnen doorvoeren. 

"Het is goed dat pensioensparen en aanvullende pensioenen ontzien worden, maar het debat zou moeten gaan over hoe we meer economische groei en welvaart creëren, en dus ook ondernemerschap bevorderen." 

Ze wijzen erop dat de nieuwe belasting "bijzonder complex" is, zowel juridisch als administratief, en vrezen dat dat nog veel vragen zal oproepen bij ondernemers. 

Stilaan worden de contouren van de politieke deal rond de meerwaardebelasting duidelijk. Het regeerakkoord is grotendeels gevolgd, maar hier en daar is wat versoepeld of een mogelijk achterpoortje gesloten.

Niet alleen de linkse oppositiepartijen maken de meerwaardebelasting met de grond gelijk. "Een nieuwe belasting in het zwaarst belaste land ter wereld, enkel om de begrotingsput een beetje te vullen en het ego van socialisten te strelen, dat is waanzin", zegt Kamerlid voor Vlaams Belang Lode Vereeck

"De regering heeft er geen enkel probleem mee om Vlaamse spaarders en familiebedrijven voor de bus te gooien om het premierschap van De Wever vrij te stellen. Goede huisvaders of spaarders die onmiddellijk herinvesteren worden geofferd op het socialistische belastingaltaar."

En dan hangt de belasting nog met haken en ogen aan elkaar, vindt Vereeck. "Kleine beleggers worden gediscrimineerd met een vrijstelling van 10.000 tot 15.000 euro, terwijl grote beleggers 1 miljoen euro krijgen. En er wordt geen reden gegeven voor dat onderscheid."

"De achterpoortjes zouden gesloten worden, maar de voordeur staat nog wagenwijd open." Daarover zijn partijvoorzitter Raoul Hedenbouw en volksvertegenwoordiger Peter Mertens van oppositiepartij PVDA het eens. 

"Als superrijken hun aandelen in vennootschappen steken, dan kunnen ze volledig vrijgesteld worden van deze belasting op meerwaarde. Want die geldt nu enkel voor particulieren", zegt Mertens. 

Net daarom brengt de belasting volgens Hedenbouw ook zo weinig op: "Enkel met een vermogensbelasting kan je de 2 maten, 2 gewichten binnen het fiscale systeem op een efficiënte en eenvoudige wegwerken." 

Ze spreken over "symboolpolitiek die als pil geslikt moet worden tegen de antisociale maatregelen die de regering wil nemen"."Jullie willen onze pensioenen aanvallen, sjoemelen met de index, onze nachtpremies afpakken, en onze sociale zekerheid afbreken. En dat moeten we dan maar vergeten met deze symbolische maatregel. Dat gaat niet passeren", besluit Mertens. 

Ook die andere oppositiepartij Open VLD hekelt dat de middenklasse de meerwaardetaks zal betalen. “Jarenlang hebben we ons verzet tegen deze belasting, en nu komt ze er toch binnen de Arizonaregering.” De partij spreekt over de “langverwachte rode trofee” voor de socialisten.

Fractieleidster Alexia Bertrand: “Theo Francken (N-VA) noemde deze taks eerder dit jaar nog immoreel en onethisch, nu voert zijn partij die door. En er blijft niets over van hetgeen N-VA op tafel heeft gelegd, dus de bakker en de slager zullen deze taks betalen. Paul Magnette (PS) zal in zijn nopjes zijn: zodra de PS de kans krijgt, zal ze de kraan enkel verder opendraaien.”

"Risico's nemen wordt afgestraft, want de meerwaardebelasting komt gewoon bovenop alle andere belastingen die nu al worden betaald door wie werkt, spaart en onderneemt. Dat is nefast voor onze economie. Een slecht ondernemersklimaat staat immers gelijk aan een lagere economische groei”, zegt Kamerlid Vincent Vanquickenborne. 

NSZ (Neutraal Syndicaat voor zelfstandigen) spreekt over een aanslag op het ondernemersklimaat in hun persbericht. “Het is een ongewenste bijkomende last die ook kleine ondernemers treft”, schrijven ze.

“De winsten waaruit de meerwaarden voortvloeien, zijn al belast met personen- of vennootschapsbelasting. Dit komt dus neer op een dubbele belasting, en dat ontmoedigt ondernemers om te investeren.”

Daardoor zal de concurrentiepositie van onze ondernemers enkel achteruit gaan. “Ons land heeft al een hoge fiscale druk. Met deze belasting jagen we talent en investeringen weg.”

Het syndicaat voor zelfstandigen wil dat de focus ligt op "speculatief gedrag buiten de normale bedrijfsvoering". Binnen een bedrijf wil de NSZ dat investeringen die een aantal jaren aanhouden van een gunstiger regime voorzien worden. “Denk aan bedrijfspanden, machines en participaties in de eigen kmo." 

De meerwaardebelasting mag dan wel rond zijn, erg tevreden is oppositiepartij Groen er niet mee. “De ambitie van de regering was pijnlijk laag”, zegt Groen-Kamerlid Dieter Van Besien. “De meerwaardebelasting draait uit op een sisser die ook nog eens bol staat van de ingewikkelde vrijstellingen.”

Bovendien dragen de rijksten de zwaarste lasten nog steeds niet volgens Van Besien: "Iemand die gewoon spaart in financiële producten, heeft een vrijstelling tot maximaal 15.000 euro. Wie minstens 20 procent aandelen bezit van een bedrijf, krijgt veel hogere vrijstellingen. Eenvoudig vertaald: hoe meer je hebt, hoe groter de vrijstelling die je krijgt", legt hij uit.

Hoewel hij wacht op de finale teksten van het akkoord, besluit hij al dat de rijksten in ons land vandaag tevreden kunnen zijn: “De Arizonaregering blijft het geld uit de verkeerde zakken kloppen. Die 6 maanden discussie hebben daar niets aan veranderd." 

Ook ondernemersfederatie VBO wil het akkoord eerst bestuderen, maar "blijft kritisch ten aanzien van extra belastingen in dit al overbelaste land". "Ook dient de administratieve complexiteit bij de uitwerking maximaal vermeden te worden", benadrukt CEO Pieter Timmermans.

"Wel is het VBO tevreden dat pensioensparen en groepsverzekeringen buiten schot blijven. Een extra belasting op dergelijke pensioenspaarsystemen zou het vertrouwen ondermijnen."

"Nu de knoop omtrent de meerwaardebelasting is ontward, hoopt het VBO dat de weg eindelijk vrij is voor de definitieve parlementaire stemming van de tot nu toe geblokkeerde hervormingsdossiers."

"Ik ben blij dat deze klus geklaard is", reageert minister van Financiën Jan Jambon (N-VA) in een persbericht. "Ik dank de collega’s die dit compromis mogelijk maakten. Daarbij zochten en vonden we een evenwichtige regeling die rechtvaardig en duidelijk is." 

"Voor de gewone spaarder blijft het systeem helder en heeft het een beperkte impact. We vragen van de sterkste schouders een billijke bijdrage om de budgettaire toestand van dit land te verbeteren en op termijn een algemene lastenverlaging door te voeren." 

"Ik ben blij dat hiermee ook groen licht kan gegeven worden aan andere op stapel staande Arizona-hervormingen zoals de beperking van werkloosheid in de tijd, de pensioenhervorming en een strenger asielbeleid."

MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez klinkt minder vrolijk op X. "Het is verbijsterend om te zien hoe politici blij zijn met een nieuwe belasting in het land met de hoogste belastingen ter wereld. Deze belasting was de prijs die we moesten betalen voor een hervormingsregering.

"We komen onze afspraken na. Het akkoord over de vermogenswinstbelasting wordt werkelijkheid zodra het wetsvoorstel op tafel ligt. Het zal moeten overeenkomen met de punten die afgelopen nacht zijn afgesproken."

"Voor de rest komt er geen extra belasting met de MR. Stop de belastingen die onze economie, koopkracht en de ontwikkeling van het land kapot maken!"

Vooruit-voorzitter Conner Rousseau is tevreden over de deal, zo meldt hij in een persbericht: "De meerwaardebelasting zorgt ervoor dat ook de allerrijksten een eerlijke bijdrage leveren. Vooruit heeft haar verantwoordelijkheid genomen door in deze regering te stappen. Maar iedereen moet een eerlijke bijdrage leveren om in de toekomst de koopkracht van de mensen te beschermen, onze pensioenen betaalbaar te houden en goede en betaalbare zorg te blijven hebben."

"Een eerlijke bijdrage van de superrijken - zonder achterpoortjes - daar hebben we met Vooruit keihard voor gestreden. Om ervoor te zorgen dat de inspanningen eerlijk verdeeld zijn. Dat iedereen zijn deel doet."

Vicepremier Maxime Prévot (Les Engagés) zegt "blij en zeer moe" te zijn. "Het belangrijkste is dat we een akkoord hebben dat zorgt voor sociale rechtvaardigheid." Dat er nu een akkoord is, is volgens hem te danken aan premier De Wever. "Het is ook een belangrijke stap om andere hervormingen te kunnen doen."

Ondernemers- en zelfstandigenorganisatie Unizo zegt de teksten van het wetsontwerp "zo snel mogelijk te willen analyseren". "Maar de essentie blijft: een extra belasting is enkel verdedigbaar als ze kadert in een bredere, structurele fiscale hervorming. Hoe je het ook draait of keert: de factuur komt in belangrijke mate bij ondernemers terecht. Mensen die jarenlang risico’s genomen hebben, jobs gecreëerd hebben en netjes hun belastingen betaald hebben."

"Als de regering daar nu nog iets extra bij wil, dan moet dat geld tenminste ingezet worden om de torenhoge lasten op arbeid te verlagen. Niet om begrotingsgaten te dichten of defensiebudgetten op te krikken."

Nu er een akkoord ligt over de meerwaardebelasting, roept Unizo de regering op om snel werk te maken van de beloofde, sociaaleconomische hervormingen. "Het regeerakkoord bevat bittere pillen voor iedereen, dit is er bij uitstek één voor ondernemers. We rekenen er nu ook op dat alle beloofde hervormingen verder worden uitgevoerd, rond onder andere flexibiliteit, pensioenen en loonlastenverlaging."

"We hebben ervoor gezorgd dat er natuurlijk gekeken wordt naar de sterkste schouders", zegt minister Van Peteghem (CD&V). "Maar ook dat de kleine spaarder zoveel mogelijk wordt ontzien. Dat hebben we gedaan door ervoor te zorgen dat pensioensparen en de groepverzekering er niet in zit en dat ouders die sparen voor hun kinderen een verhoogde vrijstelling krijgen. Dan denk ik dat onze opdracht geslaagd is."

Ons land had voor dit akkoord al een 'uitzonderlijke' meerwaardebelasting op aandelen, maar dan enkel voor speculatieve beleggingen. Lees: voor mensen die veel risico nemen om snel veel winst te maken. Wie dergelijk beursgedrag vertoont - en de fiscus beoordeelt dat - zou de winsten met 33 procent belast kunnen zien.

Die taks, zo verneemt onze redactie, zou blijven bestaan.

Nog volgens minister Vandenbroucke zou bij de aparte regeling binnen de meerwaardebelasting voor mensen die meer dan 20 procent van een bedrijf bezitten - het zogenoemde aanmerkelijk belang - dat belang níét kunnen gedeeld worden binnen een familie. 

Dat was een versoepeling die wel in de eerste teksten van Jan Jambon stond. Met die versoepeling konden bijvoorbeeld 2 ouders en hun 2 kinderen hun persoonlijke belang van 5 procent in een bedrijf optellen om zo te kunnen profiteren van de voordeligere regeling voor mensen die meer dan 20 procent van de aandelen van een bedrijf in handen hebben.

Dat zal dus niet kunnen: het aanmerkelijk belang wordt per persoon bekeken. 

Ter opfrissing: voor mensen die meer dan 20 procent van de aandelen van een bedrijf bezitten, is er binnen de meerwaardebelasting vrijstelling van 1 miljoen euro. De meerwaarde tussen 1 en 2,5 miljoen euro wordt belast aan 1,25 procent, die tussen 2,5 en 5 miljoen euro aan 2,5 procent en die tussen 5 en 10 miljoen euro aan 5 procent. Pas vanaf een winst 10 miljoen euro betaal je de 'volledige' meerwaardebelasting van 10 procent. 

"Het was erg belangrijk dat er een akkoord tot stand kwam waarbij de sterke schouders écht bijdragen", zegt vicepremier Frank Vandenbroucke (Vooruit). "Het gaat dan vaak om zeer vermogende mensen. En vooral was het onze zorg om niet allerlei achterpoortjes te laten openstaan. Ik ben daarom blij dat we heel wat achterpoortjes helemaal dichtgemetseld hebben."

Volgens minister Vandenbroucke (Vooruit) en minister Van Peteghem (CD&V) zou de zogenoemde 'Reynderstaks' uit 2006, die bij de verkoop van beleggingsfondsen met veel obligaties 30 procent van alle inkomsten en meerwaarden afroomt, gewoon blijven bestaan.

In de aanloop naar dit akkoord gingen sommige analisten ervan uit dat die belasting, onderdeel van de roerende voorheffing, zou verdwijnen als er een meerwaardebelasting zou worden ingevoerd.

Volgens Vooruit-vicepremier Frank Vandenbroucke blijft na het akkoord over de meerwaardebelasting de drempel van 10.000 euro behouden. Maar, en dat is nieuw, voor wie 10.000 euro winst boekt op financiële activa, maar die winst dan langer aanhoudt, zou de drempel wel elk jaar met 1.000 euro stijgen en dat voor 5 jaar.

De topministers van de federale regering hebben een akkoord bereikt over de meerwaardebelasting. Dat na meer dan 12 uur onderhandelen: de kern zat samen sinds 20 uur gisteravond. Later volgen meer details.

In de aanloop naar het akkoord schreven we dit duidende artikel over de meerwaardebelasting. Welke details vannacht zijn bijgevijld, zullen we in de loop van de dag te weten komen.

Goeiemorgen. De topministers van de federale regering hebben een akkoord gesloten over de meerwaardebelasting. In deze liveblog volgen we op wat die precies zal inhouden en wat de reacties zijn.