De Verenigde Staten delen voorlopig niet langer inlichtingen met Oekraïne. Die aankondiging kwam er gisteren nadat de VS eerder ook al alle militaire hulp aan Oekraïne tijdelijk had opgeschort. Maar valt het in te schatten wat dit heel concreet betekent op het terrein? Veel blijft daarover nog onduidelijk. Wat wel duidelijk is, is dat de beslissing genomen is om de druk op Oekraïne nog meer op te voeren.
VS deelt tijdelijk geen inlichtingen meer met Oekraïne en dat is opnieuw zware klap: "Manier om Zelensky in het gareel te krijgen"
Ellen Maerevoet
Gepubliceerd:
Een dag nadat de Amerikaanse president Donald Trump had aangekondigd dat de VS alle militaire hulp aan Oekraïne tijdelijk stopzet, kondigde hij gisteren aan dat de VS tijdelijk ook geen inlichtingen meer zal delen met het land.
Wat dat precies betekent en welke concrete gevolgen dat op het terrein zal hebben, is nog niet helemaal duidelijk. Maar de meeste analisten zijn het erover eens dat de Amerikaanse inlichtingen tot nu 2 belangrijke functies vervuld hebben in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Ze helpen Oekraïne bij het plannen van offensieve operaties tegen Russische troepen en ze geven belangrijke waarschuwingen over de dreiging van naderende Russische drones en raketten.
Zo worden de luchtalarmen van Oekraïne en de waarschuwingen via mobiele telefoons in meer of mindere mate ingegeven door de vroegtijdige waarschuwingsgegevens van Amerikaanse satellieten. Die satellieten kunnen vliegtuig- en raketlanceringen diep in Russisch grondgebied detecteren.
In Rusland hebben ze de voorbije weken al het ene krat wodka na het andere opengetrokken om de zwenking van Trump in pro-Russische richting te vieren
Ben de Jong, inlichtingenexpert verbonden aan universiteit Leiden
Deze beslissing is dus een nieuwe klap voor het Oekraïense leger dat er aan het front erg afhankelijk van is. Om de bewegingen van Russische troepen dus te volgen en mogelijke doelwitten te kennen.
"Dat zou betekenen dat Oekraïne in het Russische achterland geen doelen meer kan raken", zegt Ben de Jong, inlichtingenexpert, verbonden aan de universiteit van Leiden. "En dat, wanneer Rusland aanvallen lanceert, Oekraïne minder goed in staat zou zijn om daar iets tegen te ondernemen."
In Rusland hebben ze volgens De Jong de voorbije weken dan ook al "het ene krat wodka na het andere opengetrokken om te vieren dat Trump deze geweldige zwenking in pro-Russische richting maakt, ten koste van Oekraïne en ten koste van de bondgenoten in West-Europa".
"Blind" oorlog voeren?
De Amerikaanse inlichtingendiensten beschikken over erg precieze informatie, dus stelt zich de vraag of de Oekraïners vanaf nu dan "blind" oorlog moeten voeren.
"Je moet kijken naar de uitwerking op korte en op lange termijn", legt De Jong uit. "Hoe langer deze 'stop van inlichtingen', waarvan we niet weten of die volledig of ten dele is, aanhoudt, des te nadeliger het is voor Oekraïne. Je zou je kunnen voorstellen - maar ik kijk er ook maar van buitenaf naar- dat het de eerste tijd misschien nog enigszins te doen is voor de Oekraïners, maar naarmate het langer duurt, zal het nijpender worden."
Doel is druk op Zelensky opvoeren
Hoewel het nog bijzonder onduidelijk is hoe lang de opschorting van het delen van inlichtingen zal duren en welke informatie ze precies zullen achterhouden, is het wel heel duidelijk wat het doel van de VS is.
Dat is: de druk opvoeren op president Zelensky. Om de mineralendeal met de VS te tekenen en om mee te gaan in de eventuele conclusies die onderhandelingen tussen de VS en Rusland over een mogelijke vrede in Oekraïne zouden kunnen opleveren.
Dat heeft de directeur van de CIA John Ratcliffe ook toegegeven. Hij heeft ook benadrukt dat de pauze maar tijdelijk is. Nationaal Veiligheidsadviseur Mike Walz bevestigt dat en zegt dat de VS de hulp aan Oekraïne zal hervatten als er voldoende tekenen zijn "dat Oekraïne vrede wil". Hij noemde de brief die president Trump eergisteren van president Zelensky ontving alvast "een eerste positieve stap".
Het is dus heel duidelijk wat de VS verwacht van Zelensky. "Dit is een manier om Oekraïne in het gareel te krijgen zodat ze bereid zullen zijn voorwaarden uit overleg tussen de VS en Rusland te aanvaarden", bevestigt ook De Jong.
Starlink stilleggen nog grotere ramp
En dan is er nog Starlink, het satellietnetwerk van miljardair Elon Musk, die intussen ook een post heeft gekregen bij de Amerikaanse overheid. Dankzij Starlink is er communicatie mogelijk op afgelegen gebieden of in gebieden waar de Russen andere communicatie-infrastructuur vernietigd hebben.
De kans dat ook dat communicatiesysteem binnenkort wegvalt, is vrij reëel. "Dat is natuurlijk ook een van de middelen die de Amerikanen nog achter de hand houden", zegt De Jong. "Starlink stilleggen zou voor Oekraïne zonder meer een enorme ramp zijn, veel erger nog dan wat er nu gebeurt."
