Voor de kust van België zijn voor het eerst sinds 1960 Atlantische blauwvintonijnen gespot. Een technicus die aan het werk was aan de windmolens voor onze kust zag ze uit het water springen tijdens het jagen. Later vingen onderzoekers ook 3 jonge ruwe haaien, en dat voor het eerst sinds 1985. "Beide soorten zijn aan een comeback bezig in onze wateren", zegt Jan Seys van het Vlaams Instituut voor de Zee.
"Het waren net torpedo's": voor het eerst sinds 1960 Atlantische blauwvintonijn gespot voor kust België
Moonray Grunewald
Gepubliceerd:
De Atlantische blauwvintonijnen zijn waargenomen op de , het voor onze kust. "Een onderhoudstechnicus van de windmolens zag een 3-tal tonijnen van 1,5 à 2 meter uit het water springen", zegt Jan Seys van het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ).
"Hoewel er door de snelheid van het gebeuren geen beeldmateriaal als bewijs beschikbaar is, is de waarneming wel betrouwbaar", benadrukt Seys. "De waarnemer in kwestie heeft 8 jaar ervaring met allerlei zeeleven en hun gedrag, inclusief bruinvissen, dolfijnen, zeehonden en makreel."
Het waren net torpedo's die met enorme snelheid boven het water schoten en onmiddellijk weer verdwenen
"Ze waren duidelijk aan het jagen", zegt de onderhoudstechnicus over zijn uitzonderlijke waarneming. "Het waren net torpedo's die met enorme snelheid boven het water schoten en onmiddellijk weer verdwenen."
Comeback van de tonijn
De Atlantische blauwvintonijn was tot halverwege de jaren 60 nog een regelmatige verschijning in onze Noordzee. Tussen 1950 en 1963 kende de westkust van Noorwegen en de Noordzee zelfs nog een behoorlijk ontwikkelde commerciële visserij, waarna de soort vrij plotseling verdween.
Experts zien de intensieve tonijnvisserij in Zuid-Europa en in de Golf van Biskaje als grootste oorzaak voor het verdwijnen van de blauwvintonijn uit onze regio's. Ook de instorting van de haringbestanden - het geliefde voedsel van de tonijn - heeft daar mogelijk een rol in gespeeld.
"De blauwvintonijn stond op het punt van uitsterven", zegt Seys. "Ze zijn intussen aan een comeback bezig, door een betere bescherming. Recent waren er alweer waarnemingen in onze buurlanden. Het was gewoon afwachten tot de soort opnieuw zou verschijnen in het Belgische deel van de Noordzee. En dat is nu gebeurd."
Eerste jonge ruwe haai gevangen in 40 jaar
Naast de uitzonderlijke waarneming van de tonijnen, vingen enkele onderzoekers in dezelfde week ook 3 jonge ruwe haaien. Dat gebeurde tijdens de jaarlijkse zenderonderzoeken van het VLIZ. "En da's uitzonderlijk, want het is al sinds 1985 geleden dat we jonge ruwe haaien aantroffen in de netten", zegt Seys.
"Tijdens de zenderonderzoeken slepen we met een visnet over de bodem van de zee, 23 kilometer uit de kust. Ze hebben dit keer ander aas toegepast en blijkbaar heeft dat zijn effect gehad", zegt Seys. "We hadden eigenlijk niet verwacht dat we de ruwe haai zouden vangen, anders dan met de tonijn."
Meer haaien, maar ze blijven kwetsbaar
"2 van de 3 haaien waren gezenderd, en ook de 3e haai kreeg nu een zendertje. Daarmee kunnen we de trekbewegingen van de haaien volgen", legt Seys uit. Ondanks het feit dat er de laatste jaren steeds meer haaien opduiken in de Noordzee, blijft de ruwe haai kwetsbaar.
"Of de ruwe haaien aan een comeback bezig zijn, is moeilijk te zeggen", zegt Seys. "De soort blijft heel kwetsbaar, vooral omdat ze zich traag voortplanten. Zo staat de ruwe haai als 'kwetsbaar' geklasseerd. Belgische vissers mogen de soort niet bijhouden en moeten deze best levend terug overboord zetten."
"Welke rol onze Noordzee speelt voor de ruwe haai is nog niet duidelijk", zegt Seys. "Door ze te bezenderen kunnen we nagaan hoe wijdverspreid ze zijn en hoe lang ze hier verblijven. Zo kunnen we gepaste beschermingsmaatregelen nemen voor deze kwetsbare en voor de mens ongevaarlijke soort."
