Drie jaar na erkenning van Limburgse parken: dit gebeurt er in Bosland, Bocageland, de Maasvallei en Haspengouw

"De Vlaamse Parken zullen niet alleen een motor voor streekontwikkeling zijn, maar zullen samen ook de internationale uitstraling van Vlaanderen met haar pracht, praal en streekproducten versterken", zei toenmalig Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) bij de erkenning in 2023. 

De Limburgse nationale parken en landschapsparken hebben verschillende doelstellingen. In de Nationale Parken komt de klemtoon te liggen op natuur en biodiversiteit. In de Landschapsparken gaat het meer over de wisselwerking tussen natuur en mens.

De afgelopen jaren werd er heel wat wandelinfrastructuur bij Bosland aangelegd. In de toekomst komt daar een wetenschappelijke werking bij. "Volgend jaar gaan we daar een medewerker fulltime op inzetten", zegt Mieke Bex van Bosland. 

"Dat wordt mogelijk door die erkenning als nationaal park", zegt Bex. "Daardoor komen er middelen vrij, waardoor we echt kunnen inzetten op grotere projecten zoals onze wetenschappelijke werking."

Daarnaast zullen in het komende jaar ook de eerste Europese bizons hun intrek nemen in het nationale park. Er wordt ook verder gewerkt aan de verschillende toegangspoorten van het park. In 2024 werd de ingang langs Lommel al geopend. 

"Ook de andere toegangspoorten moeten eyecatchers worden", zegt Bex. "We werken daarvoor samen met de Vlaamse Bouwmeester. Volgend jaar staat dus ook in het teken van die onthaalplannen."

Bij het landschapspark Bocageland ligt de focus voornamelijk op het beperken van het overstromingsrisico in de Voerstreek. "Dat gebeurt vooral door het landschap als een spons te doen werken", legt woordvoerder Ann-Sophie Debergh uit. 

"We plaatsen hagen, houtkanten, poelen en boomgaarden aan, zodat het water trager afloopt", zegt Debergh. "Hoe meer reliëf in het landschap, hoe trager de afloop en hoe meer tijd het water heeft om in de bodem te trekken."

Bocageland werkt daarvoor samen met particuliere eigenaars. "We hebben een initiatief met lokale 'Waterhelden'. Zij zetten zich in om meer water vast te houden", zegt Debergh. "We willen iedereen in de Voerstreek ervan overtuigen om zich in te zetten tegen die overstroming. Die solidariteit is heel mooi."

Ook bij Landschapspark Haspengouw focust een deel van de werking op water. "Haspengouw is een droge regio. Daarom willen we zo veel mogelijk water in de Beekvallei houden", zegt Wim Appeltans van het landschapspark.

De wisselwerking tussen natuur en mens gebeurt in Haspengouw door een grote focus op het erfgoed. Zo is er een uitgebreide samenwerking met Visit Haspengouw. 

Het park gaat ook een project starten rond de herbestemming van de vele kerken in de regio. "De gelovigen zijn weg, maar al die kerken staan er nog", zegt coördinator Appeltans. "We zien dat lokale besturen vaak moeite hebben met een duurzame nieuwe invulling. Daarom gaan wij als landschapspark helpen om nieuwe bestemmingen te zoeken."

Landschapspark Maasvallei startte vorig jaar met een project rond het voedsellandschap. "Weinig bezoekers beseffen dat er zo veel lokale producenten actief zijn in ons landschapspark. Dat willen we meer onder de aandacht brengen", zegt coördinator Katrien Schaerlaekens. 

Met het project helpt het landschapspark de lokale landbouwers om hun hoeve te vergroenen. Er worden ook events georganiseerd om producenten en afnemers met elkaar in contact te brengen.

"Een project als dit was nooit mogelijk geweest zonder de erkenning als landschapspark", zegt Schaerlaekens. "Daardoor krijgen we extra middelen om dit soort grotere projecten te kunnen opzetten."

"Ook ons project met Gallowayrunderen en Konikpaarden gaan we in de toekomst blijven onderhouden", zegt Schaerlaekens. "Door de erkenning als landschapspark kunnen we aan dat traject ook blijven meewerken."