Hoe ver wil Antifa in Luik gaan en waar stopt het geweld? Wij spraken met hen

Deze week legde minister Bernard Quintin (MR) expliciet de link tussen "Antifa" en het protest van scholieren tegen de onderwijshervormingen van Valérie Glatigny, de Waalse minister van Onderwijs.

"De ordediensten hebben me aangegeven dat de antifa's de leerlingenbeweging infiltreren en hen aansporen tot geweld. Totaal onverantwoordelijk", zei Quintin in het parlement. 

Voor wie de afgelopen dagen naar Luik keek, is het een open deur: Antifa leeft er volop. Leerlingen gebruiken de term bij spandoeken aan hun school. Er zijn tal van Luikse antifascistische groepen online. En de slogan 'Siamo tutti anti-Glatigny' maakt opgang, een verwijzing naar de Italiaanse leuze 'Siamo tutti antifascisti'. Vertaald: "We zijn allemaal antifascist."

Het extreemlinkse Front Antifasciste Liège (FAL) is een van de grotere antifascistische groepen in de stad, met 11.000 volgers op Instagram. We spreken 2 actieve betrokkenen.

"We bestaan nu 7 jaar. Maandelijks komen we samen met een assemblee, waar we onze actiepunten vastleggen", zegt Clément, een 23-jarige student aan de Universiteit Luik. Hij gaat zelf "naar zo goed als elke vergadering". "Soms zijn daar 50 mensen, soms 200. Sinds de spanning met de MR oploopt, is dat wel toegenomen", vertelt hij.

De spanning die Clément beschrijft is een understatement. In september 2025 was het FAL al aanwezig op een protest tegen de komst van Georges-Louis Bouchez naar Luik, bij een herdenking van boegbeeld Jean Gol. Partijleden werden toen fysiek belaagd. 

Nadien opperde Bouchez om de organisatie te ontbinden. Quintin werkt aan een wetsontwerp dat daarvoor kan dienen. Het FAL noemt de wetgeving in aanmaak op zijn beurt "een van de meest autoritaire wetten ooit". 

Deze week kreeg de clash een nieuw hoofdstuk, met rellen in de Luikse straten. Hoofdvogel blijft onderwijsminister Glatigny, die het inschrijvingsgeld in het hoger onderwijs verhoogde. Maar ook PS-burgemeester Willy Demeyer moet het ontgelden. Het FAL riep op om het samenscholingsverbod van de burgemeester te negeren.

"Sinds een jaar is de band met de PS fors achteruitgegaan", zegt ook Clément. "De burgemeester laat geen kans onbenut om bij vernielingen naar ons te wijzen, terwijl hij niets zegt over de agressie van de politie."

Donderdag telde de Luikse politie 43 gewonde politieagenten na de rellen. "Maar van de gewonde manifestanten weet de burgemeester zogezegd niets", zegt Clément.

Dat vindt ook Mel. Zij is moeder van een 15-jarige scholier die deze week op straat kwam en is zelf ook verbonden aan het FAL. "Er wordt echt gewerkt met 2 maten, 2 gewichten", vindt ze. "Het optreden van de politie was buitenproportioneel." 

"Daartegenover staat een jongere die een vuilbak of een bushokje vernielt. Wel, het geweld van de staat werkt het geweld van die jongeren in de hand. Geweld leidt tot geweld", zegt ze. "Zolang die cyclus niet stopt, blijft het escaleren."

Of de rellen dan niet alle aandacht afleiden van de scholieren, zoals haar zoon? "Dat is vooral een keuze van de media, die focust op de rellen. Net in die keuze van de pers was mijn zoon heel teleurgesteld." 

De structuur van het extreemlinkse FAL is flou. "We hebben geen woordvoerder, geen verkozen directeur, geen statuten, geen lidkaarten", zegt Clément. Daardoor is het ook vrijwel onmogelijk om de organisatie te verbieden of te ontbinden. Bovendien loopt het FAL over in andere organisaties.  

Zo werd hun charter  ondertekend door de lokale Franstalige socialistische en christelijke vakbond. En er zijn linken met groepen die zich verzetten tegen islamofobie, tegen het uitzetten van migranten, tegen nieuwe datacenters voor de AI-transitie, of tegen de defensie-industrie. 

Die laatsten schuwen geen acties tegen personen: eind september gooiden ze taarten in het gezicht van professor Damien Ernst (ULiège). Hij wordt geviseerd voor zijn onderzoek naar AI in militaire toepassingen, betaald door het Franse defensiebedrijf Thales. "Het FAL heeft die 'entartage' onderschreven", zegt Clément. Zo versterken de verschillende groepen elkaar. 

Het FAL nam ook deze week deel aan de protesten. Op hun socials zijn ze duidelijk: ze voorzien (medische) maskers, fysiologisch water om de ogen uit te spoelen tegen traangas en eten voor de jongeren.

Daarnaast zorgden ze er mee voor dat gearresteerde tieners niet alleen naar huis moesten wanneer ze 's avonds of 's nachts vrijgelaten werden uit het commissariaat.

"We steunen de jeugd in hun strijd. We delen hun strijd", zegt Clément. "Leden van het FAL hebben zich dus gemobiliseerd, vaak individueel. Gelukkig maar, want kinderen werden opgepakt zonder dat hun ouders op de hoogte werden gehouden. Zij komen soms om 1 of 2 uur 's nachts vrij, dat is toch geen manier van werken?" 

"Vanmorgen nog waren we met 4 kameraden informatie aan het uitdelen aan het justitiepaleis", vertelt ook Mel. "Maar ons materiaal - eten en pulls en water - is in beslag genomen door 12 politieagenten. Het is toch ons recht om mensen te informeren?" 

Maar blijft het daarbij? Het FAL neemt alvast geen afstand van het geweld in de Luikse straten. "We begrijpen dat sommigen naar geweld grijpen, maar sporen er niet actief toe aan", zegt Clément. "We gaan dus geen bommetjes uitdelen. De jongeren vinden die trouwens zelf wel." 

"Leerlingen zien geen andere manier meer om zich te uiten, want er is geen enkel signaal dat de MR luistert. Sinds ze geboren zijn, bestuurt de MR, breekt ze sociale rechten af. Er is geen dialoog meer mogelijk. Er is geen concertatie meer met de sociale partners. Ik begrijp dus dat mensen 'stop' zeggen." 

Slaagt een radicale organisatie als het FAL er wel nog in om een lijn te trekken, zeker in het heetst van een betoging? Hoe ver mag het geweld volgens hen gaan? "Daar is binnen de organisatie discussie over", geeft Clément openlijk toe. "We delen een politiek doel, maar over de strategie verschillen de meningen."

Wat als iemand een politicus aanvalt? Het antwoord van Clément gaat erg ver. "Op dat punt zijn we nog niet, maar het zou alleszins een resultaat zijn van de confrontatie die nu al een hele tijd escaleert. Het is dus voorspelbaar, en kan ook worden tegengehouden", gelooft hij. "Als het toch zover komt, zou ik niet willen zeggen of dat legitiem is of niet."