In Spanje is Maricarmen Abascal (87) overleden. Dat meldt de krant El País na een bericht van de huurdersbond van Madrid. De vrouw groeide uit tot hét symbool van de Spaanse woningnood en de torenhoge huurprijzen nadat ze vorige maand op een brancard uit haar huis in Madrid werd gezet. Aanleiding was een verdrievoudiging van haar huurprijs.
Maricarmen Abascal (87) overleden, hét symbool van de woningcrisis in Spanje
Nora Eurlings
Gepubliceerd:
María del Carmen Abascal, in Spanje en intussen in heel Europa bekend als 'Maricarmen', kreeg iets meer dan een week geleden nog goed nieuws: na het hevige protest mocht ze terugkeren naar haar woning in Madrid.
Maar daar heeft ze niet meer van kunnen genieten. Vandaag is het gezicht van de Spaanse woningcrisis overleden in het Gregorio Marañón-ziekenhuis in Madrid, waar ze na haar uithuiszetting was beland.
"Blijf vechten alsjeblief", riep Maricarmen eind september op vanuit het ziekenhuis
De huurdersbond van Madrid maakte het overlijden van Maricarmen bekend. "Hoewel er uiteindelijk een historisch akkoord werd bereikt waardoor ze naar haar woning had kunnen terugkeren, kwam die oplossing te laat", schrijft de organisatie. "Een situatie die na zo'n slopend proces absoluut vermeden had kunnen worden."
"Nu ze er niet meer is, blijven we achter met het voorbeeld van haar strijd en de erfenis die Maricarmen heeft nagelaten. En bovenal zullen we doen wat ze ons altijd vroeg: 'Vecht, blijf vechten voor wat van jullie is.'"
Maricarmen werd vorige maand plots internationaal bekend, toen ze op 23 september op een brancard uit haar huis in Madrid werd gezet. Ze woonde al meer dan 70 jaar in het appartement. De uithuiszetting werd afgedwongen door een investeringsfonds dat het pand had opgekocht en dat de huurprijs wilde verdrievoudigen.
Massaal protest leidde tot 'Maricarmen-decreet'
De foto van de bejaarde vrouw, die een handicap en beperkte mobiliteit had, op een brancard ging viraal en veroorzaakte een vloedgolf van protest. Tienduizenden mensen kwamen op straat, niet alleen in Madrid, maar ook in verschillende andere steden in Spanje.
De zaak-Abascal was de druppel die de emmer deed overlopen in een land dat kampt met een diepe, structurele wooncrisis. In tegenstelling tot de financiële crisis van 2008, toen de massale uithuiszettingen vooral het gevolg waren van onbetaalde hypotheken, draait het nu om huurgeschillen door een gigantisch tekort aan woningen.
De huurprijzen in Spanje zijn de afgelopen 10 jaar gemiddeld verdubbeld, terwijl de lonen niet of amper zijn gestegen. Volgens de Spaanse centrale bank is er momenteel een tekort van 750.000 woningen in het land, een cijfer dat tegen 2028 kan oplopen tot meer dan een miljoen.
Het protest bereikte zijn hoogtepunt met het gigantische tentenkamp op Puerta del Sol, het centrale plein in Madrid vlak voor de zetel van de regionale overheid. Vooral veel jongeren sluiten zich aan bij de acties, omdat ze door de hoge prijzen amper nog het ouderlijk huis kunnen verlaten. Bij de Puerta del Sol werd vanavond een minuut stilte gehouden na het nieuws van het overlijden van Maricarmen.
Uiteindelijk leidde dat massale protest zelfs tot het 'Maricarmen-decreet', een nieuwe regeling waarmee de regering in Spanje de wooncrisis wil beteugelen.
De uithuiszetting van Maricarmen leidde tot grote volkswoede
Concreet wilde de regering van premier Pedro Sánchez een verbod op uithuiszettingen tot 2030, strengere regels voor kortetermijnverhuur en een verlenging van 2 jaar voor bestaande huurcontracten.
Protest nekt regering-Sánchez
Die voorstellen werden later verworpen door het Spaanse parlement, waardoor de regering-Sánchez viel. De premier kondigde vervroegde verkiezingen aan op 29 november en riep de ministerraad bijeen om het parlement te ontbinden.
De volkswoede is bovendien nog niet gaan liggen. Nog altijd staan in Madrid en andere steden tentenkampen. Er is bovendien een nationale staking aangekondigd op 11 november.
Sánchez reageert op X op het overlijden van Maricarmen. "Al mijn liefde gaat uit naar de familie en dierbaren van Maricarmen", schrijft de Spaanse premier op X. "Ook een omhelzing voor iedereen die vandaag dit verlies voelt alsof het zijn of haar eigen verlies is."
"Ongeziene" terugkeer na uithuiszetting
Ook Maricarmen plukte de vruchten van de massale onvrede in het land, want na een akkoord met de eigenaar mocht ze dus uiteindelijk terugkeren naar huis in de hippe Madrileense wijk Retiro. Beatriz Duro, de advocate van de vrouw, noemde het "ongezien" dat een uithuiszetting na de uitvoering alsnog wordt teruggedraaid.
Ze zou een nieuw huurcontract ondertekenen van 8 jaar zodra ze het ziekenhuis zou verlaten, maar dat is dus niet meer gelukt. In het contract stond dat ze maximaal 30 procent van haar pensioen van 1.400 euro aan de huur zou mogen besteden. Voordien betaalde ze 450 euro per maand, en volgens de nieuwe regeling zou dat 435 euro zijn.