De 87-jarige Maricarmen Abascal mag dan toch terugkeren naar haar woning in Madrid. Zij werd op een brancard uit haar appartement gezet door de autoriteiten en werd daarmee het symbool van de Spaanse woningnood en de torenhoge huurprijzen. Na dagenlang protest is er nu een akkoord met de verhuurder van het pand. Maar het ziet er niet naar uit dat het protest hiermee zal eindigen.
Maricarmen, symbool van woningcrisis in Madrid, mag terug naar huis, maar protest is daarmee niet van de baan
Vorige week reageerde Spanje vol onbegrip toen de 87-jarige Maricarmen Abascal op een brancard uit haar huis in Madrid werd gezet. Ze woonde al meer dan zeventig jaar in het appartement. De uithuiszetting werd afgedwongen door een investeringsfonds dat het pand had opgekocht en dat de huurprijs wilde verdrievoudigen.
Nu is er een opmerkelijke wending: Maricarmen Abascal mag terugkeren naar haar vertrouwde thuis. "Zo zie je maar dat sociaal protest kan helpen, en dat dit zeer diep zit", reageert correspondent Sven Tuyttens in Spanje. "Gisteren is er onderhandeld met de stad Madrid als bemiddelaar, en dat heeft dus opgeleverd dat Maricarmen terug naar huis kan."
Dat kan met onmiddellijke ingang, maar meteen terugkeren zal de vrouw nog niet. Ze ligt nog in het ziekenhuis, waar ze na de uithuiszetting was beland. Zodra ze zich beter voelt, zal ze een nieuw huurcontract ondertekenen.
Dat nieuwe contract geldt gedurende 8 jaar. "In het contract staat dat ze maximaal 30 procent van haar inkomen aan de huur mag besteden", zegt Tuyttens. "Ze komt er goed uit, want voordien betaalde ze 450 euro per maand, en volgens de nieuwe regeling zal dat maar 435 euro zijn. Dus dat is een complete overwinning voor haar."
Beatriz Duro, de advocate van de vrouw, noemt het "ongezien" dat een uithuiszetting na de uitvoering alsnog wordt teruggedraaid. "Als het akkoord dat wij hebben gesloten ondertekend wordt, zal dat uiteraard een betere en gelukkigere uitkomst zijn voor iedereen. Het kan bijdragen aan het veranderen van het paradigma op het vlak van huisvesting in het algemeen".
Het protest tegen de wooncrisis houdt aan
Tentenkamp in hartje Madrid
Vorige week en ook dit weekend trokken zo'n 30.000 mensen door de straten van de Spaanse hoofdstad om te protesteren tegen de macht van investeringsfondsen. Ze droegen spandoeken met leuzen als "Speculanten, ga naar huis" en "Huisvesting is om in te leven".
Sinds dit weekend hebben honderden actievoerders ook een tentenkamp opgeslagen op het centrale plein Puerta del Sol, vlak voor de zetel van de regionale overheid.
Vanuit haar ziekenhuisbed steunt de 87-jarige Abascal de betogers. In een videoboodschap riep ze op om de strijd niet te staken: "Wees moedig, verdedig wat van jou is en blijf daar kamperen zolang jullie lichamen het volhouden."
Maricarmen Abascal doet oproep vanuit ziekenhuis: "Blijf vechten alsjeblief"
Het roept herinneringen op aan de 'Indignados'-protesten van 2011, toen het plein wekenlang werd bezet uit protest tegen besparingsmaatregelen. Vooral veel jongeren sluiten zich aan bij de acties, omdat ze door de hoge prijzen amper nog het ouderlijk huis kunnen verlaten.
Huurprijzen verdubbeld
De zaak-Abascal is de druppel die de emmer deed overlopen in een land dat kampt met een diepe, structurele wooncrisis. In tegenstelling tot de financiële crisis van 2008, toen de massale uithuiszettingen vooral het gevolg waren van onbetaalde hypotheken, draait het nu om huurgeschillen door een gigantisch tekort aan woningen.
De huurprijzen in Spanje zijn de afgelopen 10 jaar gemiddeld verdubbeld, terwijl de lonen niet of amper zijn gestegen.
Volgens de Spaanse centrale bank is er momenteel een tekort van 750.000 woningen in het land, een cijfer dat tegen 2028 kan oplopen tot meer dan een miljoen. Er worden momenteel jaarlijks amper 120.000 huizen gebouwd, een zesde van het tempo van voor 2008.
Nieuwe maatregelen?
Het protest tegen de uithuiszetting van Maricarmen Abascal heeft niet alleen voor haarzelf iets opgeleverd. De regering van premier Pedro Sánchez zal vandaag een decreet voorstellen om de wooncrisis te beteugelen.
Wat dat decreet juist zal inhouden, is momenteel nog niet duidelijk. De premier heeft de verwachtingen al wel getemperd. "Hij heeft gezegd dat niet iedereen gelukkig zal zijn met dat decreet", zegt Tuyttens. "Binnen de coalitie is er immers veel onenigheid. Ik heb gehoord dat er vóór de ministerraad van vandaag nog altijd wordt onderhandeld."
De betogers op het plein Puerta Del Sol hebben een vijfpuntenplan voorgesteld en de verwachting is dat hún punten niet in het decreet zullen staan. De betogers zijn dan ook niet van plan om te wijken.
"Vandaag is een keerpunt", zegt Sven Tuyttens. "Want hoe lang zal worden getolereerd dat de protestactie doorgaat? Er zijn al klachten vanuit het stadsbestuur en de regio Madrid dat het zo niet verder kan."
De vraag is hoe de betogers gaan reageren op het voorstel van Sánchez. Want nu al leeft het gevoel dat dat niet ver genoeg zal gaan. "Het risico is ook dat het protest zal uitbreiden naar andere steden waar het woonprobleem ook heel groot is", zegt Tuyttens. "Het is nog niet afgelopen."
