België zal vandaag geen natuurherstelplan indienen bij de Europese Commissie. Nochtans verloopt de deadline die daarvoor is vastgelegd in de natuurherstelwet. In dat plan moet staan hoe ons land kwetsbare natuur zal herstellen. Maar Brussel en Wallonië zijn niet klaar met hun deel van het werk, en ook het Vlaamse plan is nog niet afgeklopt.
Europa wil vandaag van lidstaten horen hoe ze hun natuur zullen herstellen, maar België heeft werk niet af
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
Misschien herinner je het je nog: in 2023 en 2024 was de natuurherstelwet een heet hangijzer in de Europese politiek. Na een hobbelig parcours raakte het in juni 2024 toch aangenomen.
Die natuurherstelwet verplicht Europese lidstaten om hun waardevolle natuur die in slechte staat is, te herstellen, te beginnen met de beschermde Natura 2000-gebieden. Daarom moet er tegen 2030 in 30 procent van al die beschadigde natuurgebieden gewerkt worden aan herstel.
Lidstaten kunnen zelf kiezen welke maatregelen ze willen uitvoeren. Ze moeten het wel melden aan de in een zogenoemd nationaal natuurherstelplan, en dat ten laatste vandaag. Zo kan de Commissie nagaan of alle maatregelen die de lidstaten nemen, volstaan om het doel voor heel Europa te bereiken.
In België is er heel wat werk aan de winkel. Volgens de laatste analyse van het Europees Milieuagentschap is de natuur er nergens in Europa zo slecht aan toe als in ons land. Het bengelt helemaal onderaan de ranglijst.
Toch hoeft de Commissie vandaag geen post te verwachten uit België. Het nationaal natuurherstelplan is niet op tijd klaar geraakt.
Pas tegen zomer 2027?
Dat komt doordat Wallonië en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest hun deel van het werk nog niet af hebben, zo valt te horen bij het kabinet van federaal minister van Ecologische Transitie Jean-Luc Crucke (Les Engagés).
Zowel de Brusselse als de Waalse regering bevestigt dat zij nog niet rond zijn. In het Brusselse online magazine Bruzz wijt bevoegd staatssecretaris Ans Persoons (Vooruit) dat aan het feit dat Brussel pas sinds februari een regering heeft.
"Sinds Ans aan zet is, is dit een prioriteit", zegt haar woordvoerder evenwel. Het kabinet mikt nu op een goedkeuring van het Brusselse natuurherstelplan "in september-oktober 2026", om dan in de zomer van 2027 het definitieve, Belgische herstelplan goed te kunnen keuren. Dat is dus een jaar na de deadline, wanneer de Commissie eigenlijk al veel verder wil staan.
Het kabinet van de Waalse minister voor Natuur Ann-Catherine Dalcq (MR) maakt zich dan weer sterk dat het Waalse natuurherstelplan "dit najaar" aan de Waalse regering zal kunnen worden voorgelegd voor goedkeuring.
"We hebben ervoor gekozen om prioriteit te geven aan kwaliteitsvol werk, in plaats van overhaast een document op te stellen dat zowel de steun van de belanghebbenden als de nodige robuustheid zou missen om de gestelde doelen te bereiken, die zo cruciaal zijn voor ons natuurlijke milieu", zegt haar woordvoerder.
Ook Vlaanderen is nog niet helemaal klaar. Volgens minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V) is het voorbereidende werk rond, maar moet het nog afgeklopt worden door de Vlaamse regering. Vorige week voerde nog actie op 5 plekken in Vlaanderen om de minister aan te zetten tot voldoende ambitie.
Greenpeace noemt gemiste deadline "pure blamage"
De goedkeuring van de natuurherstelwet had in 2023 en 2024 veel voeten in de aarde. In het Europees Parlement raakte een afgezwakte versie, met enkele toegevingen voor de landbouwsector, slechts met de hakken over de sloot.
Ook verschillende lidstaten verzetten zich ertegen, en in Oostenrijk kwam het zelfs tot een regeringscrisis. België onthield zich dan weer tijdens de stemming, omdat er geen eensgezindheid was tussen de verschillende regio's. De toenmalige Vlaamse regering was tegen, Wallonië en Brussel waren voor.
Net de regio's die toen de grootste voorstanders waren, staan vandaag dus het minst ver. Dat heeft, naast de lange Brusselse regeringsvorming, ook te maken met de samenstelling van de nieuwe regeringen die intussen zijn gevormd.
Joeri Thijs van Greenpeace Belgium noemt het "een pure blamage voor ons land" dat België de Europese deadline mist. "Na alweer een zomer van extreem weer is het schuldig verzuim van onze overheden. Een gezonde natuur betekent bijvoorbeeld meer verkoeling voor de mensen tijdens hittegolven of meer buffer voor overtollig water bij zware regenval."
"Deze natuurherstelwet is dus een van de belangrijkste instrumenten om mensen en onze economie beter te wapenen tegen de toenemende impact van de klimaatcrisis. Dit moet zo snel mogelijk worden rechtgezet. Voor wie het nog niet duidelijk was, toont deze zomer helaas opnieuw dat de klimaatcrisis niet wacht en steeds vaker en harder toeslaat."
In de Maasvallei wordt er al 30 jaar lang gewerkt aan natuurherstel
