De federale overheid ziet voorlopig geen reden om een apart wettelijk kader voor fatbikes uit te werken. Wel moeten de bestaande regels beter gehandhaafd worden. Dat zegt het kabinet van minister van mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés) na enkele incidenten deze zomer met jongeren, onder meer in Wetteren, waar de gemeente nadrukkelijk zo'n apart wettelijk kader vraagt.
"Wangedrag moet stoppen": gemeenten worstelen met fatbikes, maar overheid wil geen extra regels
Joris Truyts
Gepubliceerd:
Sint-Niklaas, Turnhout, Sint-Truiden: de voorbije weken kwamen uit verschillende gemeenten meldingen van overlast door jongeren op (al dan niet opgedreven) fatbikes. Het felst leeft de problematiek in Wetteren, waar het gemeentebestuur vraagt dat fatbikes een eigen plaats krijgen in de wegcode.
Op die manier zouden lokale besturen gerichter kunnen optreden en fatbikes op bepaalde plekken kunnen verbieden. Nu zouden ze dan alle fietsen moeten weren. De burgemeester van Wetteren wil ook een helmplicht, een leeftijdsgrens en meer mogelijkheden om voertuigen in beslag te nemen.
Volgens het kabinet-Crucke is dat niet de juiste aanpak. Fatbikes vormen vandaag geen aparte voertuigcategorie. Afhankelijk van hun technische kenmerken worden ze beschouwd als een elektrische fiets, een speedpedelec of een bromfiets. Voor die categorieën bestaan volgens de overheid al duidelijke regels rond gebruik, uitrusting en verkeersveiligheid.
"Het huidige regelgevende kader is in principe voldoende", klinkt het. "Er is niet onmiddellijk nood aan bijkomende regelgeving, maar wel aan een doeltreffende handhaving van de bestaande voorschriften."
Vaak opgedreven
De federale overheid erkent wel dat er problemen zijn. Die doen zich vooral voor wanneer een fatbike wordt opgedreven of wordt uitgerust met een gashendel (waardoor je niet meer moet trappen). Ze kunnen dan een pak sneller rijden dan de toegelaten 25 km per uur.
Dat het erg makkelijk is om illegaal opgedreven fatbikes te kopen, bleek onlangs uit onderzoek van nws.nws.nws, de jongerenredactie van VRT NWS.
Het kabinet-Crucke meldt nog dat er bij verkeersinstituut VIAS een onderzoek loopt naar het gebruik van fatbikes en de impact ervan op de verkeersveiligheid. De FOD Economie werkt dan weer mee aan een strenger toezicht op elektrische fietsen die op de markt komen.
Wat is een fatbike?
Een fatbike is een stevige fiets die opvalt door de dikkere banden die zorgen voor extra grip op zand, sneeuw en modder. Het is een vrij lage fiets met een langwerpig zadel. In het begin gebruikten vooral mountainbikers en avontuurlijke fietsers een fatbike om offroad te rijden.
De laatste jaren won de (elektrische) fatbike aan populariteit bij jongeren in stedelijke gebieden, vooral door het stoere design. Voor een elektrische fatbike gelden dezelfde regels als voor een elektrische fiets: maximale snelheid van 25 kilometer per uur en een motor van maximaal 250 watt. Toch rijden vooral tieners vaak met illegaal opgedreven fatbikes die sneller kunnen rijden.
Of er meer ongevallen zijn met fatbikes dan met andere elektrische fietsen, is moeilijk te zeggen. Exacte cijfers zijn er niet, omdat ze bij de cijfers van ongevallen met een elektrische fiets worden geteld.
"Onverantwoord"
Burgemeester van Wetteren Albert De Geyter (Samen voor Wetteren) blijft bij zijn standpunt. Hij vindt dat de overheid te afwachtend reageert op een probleem dat volgens hem steeds zichtbaarder wordt.
"We moeten naar een aparte categorie gaan", zegt hij. "Met een helmplicht, een leeftijdsgrens en een verzekering. Vorige week was er hier nog een zwaar ongeval. Dat er zelfs geen helmplicht wordt overwogen, vind ik onverantwoord."
Op zich mag iedereen rijden met wat hij wil, maar het wangedrag moet stoppen
Albert De Geyter, burgemeester van Wetteren
De Geyter kondigt aan dat de gemeente samen met de politie strenger zal optreden tegen niet-conforme voertuigen. Volgens hem zal er vaker tot inbeslagname worden overgegaan wanneer blijkt dat fatbikes zijn opgedreven of niet aan de regels voldoen.
"Op zich mag iedereen rijden met wat hij wil", zegt de burgemeester. "Maar het wangedrag moet stoppen."
Burgemeester van Wetteren wil strengere regels voor fatbikes: "Minister Crucke moet zijn huiswerk opnieuw maken"
Al klinkt de roep om nieuwe regels zeker niet overal. De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) zegt voorlopig weinig signalen van lokale besturen te ontvangen.
Volgens de organisatie ligt het probleem vooral bij opgevoerde voertuigen en gevaarlijk rijgedrag, niet bij de fatbike zelf. Bovendien gaat het vaak om lokale situaties die vandaag al via de bestaande verkeerswetgeving en politiecontroles kunnen worden aangepakt.
Ook verkeersinstituut VIAS is geen voorstander van een aparte categorie voor fatbikes. "In se zijn dat gewoon elektrische fietsen met bredere banden", zegt woordvoerder Stef Willems. "Als je die op een normale manier gebruikt, is er geen probleem."
Het zijn ook niet alleen jongeren die voor een fatbike kiezen, benadrukt Willems.
Hij stelt er zich wel vragen bij dat ouders kinderen van 9 of 10 jaar oud al laten rondrijden met een fatbike. "Je ziet soms erg jonge kinderen met zo'n fietsen rondrijden, vaak in groep. Dat kan gevaarlijke situaties opleveren en veroorzaakt soms een onveiligheidsgevoel bij andere weggebruikers."
Maar regels uitwerken die specifiek gericht zijn op fatbikes, is heel moeilijk, aldus VIAS. "Nog voor de inkt droog is, duiken er nieuwe varianten op", zegt Willems, verwijzend naar zogenoemde skinnybikes die sterk op fatbikes lijken, maar smallere banden hebben.
Het probleem is niet de fiets an sich
Stef Willems, VIAS
In Nederland loopt de discussie over fatbikes al langer. Daar gebeurt het op sommige plekken wel dat specifiek fatbikes verboden worden, maar de vraag is of dat op langere termijn juridisch overeind blijft.
Nog in Nederland wil men vanaf 2027 een helmplicht invoeren voor minderjarige bestuurders van fatbikes, e-bikes en e-steps. In ons land ligt een helmplicht niet op tafel voor elektrische fietsen, wel voor e-steps.
VIAS pleit in de eerste plaats voor betere handhaving en geschikte controlemiddelen voor de politie. In Nederland werden met speciale rollentestbanken al duizenden illegale voertuigen uit het verkeer gehaald. In België worden die voorlopig slechts beperkt ingezet, omdat de juridische omkadering nog niet helemaal rond is.
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd:
