In de VS heeft het ministerie van Defensie de hoofdredacteur, de uitgever en een verslaggever van de militaire krant Stars and Stripes ontslagen, wegens 'insubordinatie' of het bewust weigeren van een bevel. Volgens 2 van hen komt dat doordat ze in een tv-reportage de onafhankelijkheid van de krant verdedigden.
Pentagon zet top van eigen krant voor militairen aan de deur na tv-interview over censuur
Andrei Stiru
Gepubliceerd:
Het gaat om uitgever Max Lederer, die de krant 19 jaar leidde, hoofdredacteur Erik Slavin en Midden-Oostenverslaggever Lara Korte. De krant bracht het nieuws zelf gisteren rond 22.25 uur Belgische tijd; CBS News had het eerder al onthuld.
De opgegeven reden is insubordinatie, in legertermen het bewust weigeren van een wettig bevel van een meerdere. Voor militairen is dat een strafbaar feit onder het militaire strafwetboek. Maar Slavin, Lederer en Korte zijn geen militairen: ze zijn burgerambtenaren in dienst van het ministerie van Defensie. Voor hen is insubordinatie geen misdrijf, maar wel grond voor ontslag.
Slavin zegt tegenover Stars and Stripes en verschillende andere Amerikaanse media dat hij wordt ontslagen omdat hij in een interview op televisiezender CBS zei dat censuur van nieuws voor militairen een rode lijn zou zijn. Korte laat op sociale media weten dat ook zij wegens insubordinatie wordt ontslagen, "nadat ik een verslaggever van CBS had verteld dat ik voor Stars and Stripes werk – niet voor het Pentagon, niet voor een regering en niet voor een beleidsmaker".
Lederer heeft zelf niet gereageerd. Hij had dinsdag al aangekondigd dat hij eind september met pensioen zou gaan. Volgens bronnen van Amerikaanse media was hem gevraagd om Slavin en Korte te ontslaan. Nadat hij had geweigerd, kreeg hij zelf zijn ontslagbrief.
Het interview of de inhoud?
Slavin zegt tegen CNN dat hij nooit gezegd heeft dat hij een bevel zou weigeren. Hij antwoordde volgens hem op een hypothetische vraag over censuur en herhaalde daarbij enkel wat de wet en het eigen beleid van het ministerie zeggen: Stars and Stripes moet vrij zijn van censuur en nieuwssturing.
Volgens een bron van Fox News Digital gaat het niet om de inhoud van het interview, maar om het interview zelf: dat zou vooraf niet zijn goedgekeurd. Wie de ontslagbrieven ondertekende, is niet bekend. Het ministerie wilde niet reageren op vragen van onder meer CBS.
Wat is Stars and Stripes?
Stars and Stripes is een krant voor Amerikaanse militairen die voor het eerst tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog werd uitgegeven. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd de krant nieuw leven ingeblazen door generaal John 'Black Jack' Pershing, de bevelhebber van de Amerikaanse troepen in Europa. Hij vond dat troepen een eigen krant nodig hadden om te weten waarvoor ze vochten en wat er gaande was.
Sinds de Tweede Wereldoorlog verschijnt de krant onafgebroken. Gemiddeld bereikt ze 1,4 miljoen mensen per dag. De meesten lezen haar online, al is er nog een papieren versie in het buitenland. Die is vooral bedoeld voor militairen op afgelegen plaatsen waar het internet onbetrouwbaar is.
Onafhankelijk, maar niet echt
Tijdens de Tweede Wereldoorlog tekende cartoonist Bill Mauldin slonzige en onverzorgde soldaten. Generaal George Patton probeerde de krant daarom te laten verbieden; militairen mochten volgens hem enkel kraaknet worden afgebeeld. Generaal Dwight Eisenhower, later president en trouw lezer, schreef Patton dat hij zich niet met de krant moest bemoeien.
Vandaag bemoeit het ministerie zich er wel mee. De krant is een onderdeel van het ministerie van Defensie en wie er werkt, is ambtenaar van dat ministerie. Toch moet ze onafhankelijk blijven. Die onafhankelijkheid stond in de federale regelgeving: er moest een vrije nieuwsstroom naar de lezers zijn, zonder nieuwssturing of censuur. Dezelfde regels voorzagen in een ombudsman van buiten Defensie, een functie die het Congres in 1991 creëerde om rechtstreeks aan het parlement te rapporteren.
Geen "woke afleidingen" meer
Die bescherming is dit jaar afgebouwd. In januari schrapte het ministerie de federale regels. Het Pentagon zei de krant te willen "moderniseren" en weg te halen van "woke afleidingen".
In maart legde onderminister van Defensie Steve Feinberg de krant nieuwe beperkingen op: geen strips en geen nieuws van persbureaus waarop de krant een abonnement heeft, zoals AP. De inhoud moet bovendien stroken met "de goede orde en discipline van het leger", een formule uit het militaire strafrecht. In april werd ombudsvrouw Jacqueline Smith ontslagen.
De vraag is dan ook niet of het Pentagon zijn eigen personeel mag ontslaan, maar of dat mag om deze specifieke reden. De 3 ontslagen werknemers kunnen nu intern in beroep gaan. De afbraak van de bescherming wordt intussen wel al aangevochten: 2 leden van de adviesraad van de krant spanden in juni een rechtszaak aan wegens schending van de persvrijheid en ook Smith vecht haar ontslag aan bij de rechter.
