Er zit weinig wetenschappelijke meerwaarde in het meten van testosteron bij mannen die gezond zijn. Dat zegt hormoonspecialist Leen Antonio over de beslissing van Amerikaans minister Pete Hegseth om militairen te testen op hun testosterongehalte. "Militairen met gevechtsfuncties hebben denk ik een goede gezondheid", aldus Antonio, die zegt dat je enkel moet testen bij specifieke klachten.
Testosteron meten bij gezonde soldaten heeft geen zin: wat zegt wetenschap over plan Amerikaans minister Pete Hegseth?
Joppe De Hert
Gepubliceerd:
De Amerikaanse minister van Defensie, Pete Hegseth, maakte vandaag bekend dat Amerikaanse militairen vanaf 30 jaar jaarlijks getest worden op hun testosterongehalte. Bij een testosterontekort wordt een behandeling aanbevolen, al is die niet verplicht.
Hegseth noemt het "een heilige plicht" om militairen in topvorm te houden en de afname van het testosterongehalte tegen te gaan. Maar volgens Leen Antonio heeft het weinig zin om militairen te testen.
"Militairen die in het leger worden ingezet in gevechtsfuncties, hebben denk ik over het algemeen een goede gezondheid", zegt de hormoonspecialist van het UZ Leuven in onze podcast Het Kwartier. "Bij mannen die gezond zijn, zit er weinig wetenschappelijke meerwaarde in om bij hen testosteron te meten."
Een laag testosterongehalte komt vooral voor bij mannen met overgewicht. "Maar die hebben natuurlijk geen gevechtsfuncties bij het leger. Mannen die veel, of zelfs overmatig, sporten en onvoldoende energie binnenkrijgen, hebben ook soms een laag testosteron."
Wat is testosteron?
Testosteron is een hormoon dat zowel in het mannelijke als vrouwelijke lichaam aanwezig is. Vooral bij mannen speelt het een sleutelrol in de ontwikkeling van fysieke kenmerken. "Testosteron wordt bij de man aangemaakt in de teelballen en heeft vooral belangrijke seksuele functies, zoals goede erecties krijgen en een goed libido", aldus Antonio.
"Maar ook voor spierkracht, spiermassa en botmassa wordt dat bij mannen ondersteund door testosteron."
Antonio benadrukt wel dat je geen extra testosteron moet toedienen als je een laag testosterongehalte hebt. "Je moet eerst kijken wat de reden is dat je testosteron laag is. Kunnen we dat op een andere manier verbeteren, door bijvoorbeeld af te vallen of te kijken of er medicatie genomen wordt die invloed heeft?"
Doping
Wanneer je toch extra testosteron toedient zonder dat er een tekort is, is er sprake van doping. "Bijvoorbeeld om je spierkracht en spiermassa te versterken. Dan ga je testosteron misbruiken om op waarden te komen die veel hoger zijn dan je zelf zou aanmaken."
En daar zijn ook risico's aan verbonden. "Als mannen testosteron toedienen wanneer ze dat niet nodig hebben, gaat dat de eigen testosteronaanmaak stilleggen. De vruchtbaarheid kan verminderen of zelfs uitvallen. Teelballen kunnen kleiner worden en er is een hoger risico op spier- of peesproblemen."
Als je extra testosteron gaat toedienen wanneer je dat niet nodig hebt, kan de vruchtbaarheid verminderen
Leen Antonio
Als er geen medische reden is om een behandeling op te starten, doe je dat dus beter niet. Voor alle duidelijkheid: Hegseth zegt dat er enkel een behandeling wordt aanbevolen als er effectief een tekort is.
Enkel testen bij klachten
Wanneer is er dan sprake van een testosterontekort? "Als je vaak klachten hebt, zoals erectieproblemen of een laag libido." Ook vermoeidheid en een gevoel van verminderde spierkracht kunnen symptomen zijn van een tekort. "Al zijn dat heel aspecifieke zaken die ook bij andere ziektes voorkomen."
Heb je zulke klachten? Dan kan je een testosteronmeting doen. Al is het belangrijk dat je dat wel correct doet. "In de ochtend meten, meerdere testen doen en ook andere hormonen meten die bijdragen aan de aanmaak van testosteron."
"Daarnaast moet je ook kijken naar andere gezondheidsparameters, zoals medicatie en gewicht. Zo kan je alles goed in kaart brengen als je klachten hebt die mogelijk passen bij een laag testosteron."
