UGent-prof kritisch over schorsing Cofnas: "Rector De Sutter moet duidelijk communiceren"

Ignaas Devisch hoopt dat rector Petra De Sutter de puntjes op de i zet. En dat dat de gemoederen kan bedaren. "Anders wordt de hele opstart van het academiejaar daardoor gedomineerd", zegt hij in De Ochtend op Radio 1. "Dat is een zeer slechte zaak voor iedereen die werkt of studeert aan de universiteit. En dat zou zomaar kunnen gebeuren. Dus ik hou mijn hart vast voor wat er binnen enkele weken nog steeds aan de gang zou kunnen zijn."

Devisch noemt het hele verhaal - van Arday tot Cofnas - "een slechte film".

"We spreken over de dood van iemand. We spreken over iets dat heel erg fout gelopen is aan de universiteit van Cambridge. En we hebben het over het feit dat er, pas als iemand als Cofnas het uitbrengt, consequenties zijn."

Feit is dat er nu wel een onderzoek aan de UGent loopt naar Cofnas. Ook Devisch weet niet goed wat de Amerikaan nu exact wordt kwalijk genomen. "Mijn eerste reactie was: vanwaar deze timing? Ik bedoel: tenzij ik iets heb gemist, heeft Cofnas al vóór hij op een tijdelijk onderzoeksproject is aangesteld aan mijn universiteit zaken gezegd die niet verschillen van wat hij nu heeft gezegd."

"Als je dan nu een vooronderzoek opent, kan je je afvragen waarom er tot nu is gewacht en er niet meteen een onderzoek is gestart voor of bij zijn aanstelling."

Die timing plaatst de UGent in een zwakke positie. "Je koppelt het vooronderzoek nu aan het feit dat Cofnas plagiaat naar buiten brengt. Daardoor geef je de indruk dat je 'iets wilt terugdoen', dat je dus de vrije meningsuiting wilt inperken en dat je er moeite mee hebt dat dat plagiaat naar buiten is gebracht. Dat is zeer kwalijk."

"Plagiaat moet naar buiten worden gebracht. Dat is verschrikkelijk. En of het dan Cofnas is die dat doet, of iemand anders, dat maakt niet uit."

De professor wacht nu ook gewoon het resultaat van dat onderzoek af. Dat Cofnas beweert dat hij haast zeker ontslagen gaat worden, is dus niet per se waar. "Dat hoeft niet zo te zijn." Maar Devisch geeft toe dat hij er persoonlijk niet heel rouwig om zou zijn als Cofnas uiteindelijk van de UGent geweerd wordt. 

"Dat is mijn persoonlijk standpunt, omdat ik vind dat de man er racistische ideeën op nahoudt die niet passen binnen de academie. Dat heeft niks te maken met vrije meningsuiting of met wetenschap, wel met strafbare uitspraken."

Hij vindt ook dat Cofnas zich onterecht voordoet als 'klokkenluider'. "Een klassieke klokkenluider krijgt een statuut en gaat zeer discreet te werk. Cofnas doet net het omgekeerde: die zoekt de hele tijd de camera om allerlei zaken te vertellen." 

"Bovendien positioneert hij zichzelf nu als slachtoffer, wat hij in mijn ogen niet is. Dat is heel flauw en een beetje doorzichtig. Hij doet dat al de hele tijd: roepen wat er allemaal fout zou gaan in de wereld, vervolgens racistische uitspraken doen en dan zeggen: 'Ik mag hier niks meer'. Dat is een klassieker in die middens en lijkt mij veel te goedkoop."

Wat nu? Daarover krabt Devisch zich ook in de haren. De UGent heeft volgens hem zelf veel onduidelijkheid gecreëerd. "Stel dat - want dat wordt zo ergens in de communicatie vermeld - academische vrijheid niet grenzeloos is. Dan moet je wel duidelijk zijn over waar die grenzen zouden liggen."

"Als je die grenzen nu zou inperken, moet je ook consequent zijn. En dan zal natuurlijk de hele wereld - terecht - kritisch meekijken of je de ene keer wel optreedt en de andere keer niet."

Volgens de ethicus gaat dit verhaal nochtans helemaal niet over academische vrijheid. "Het gaat wel over de vraag of iemand die in een tijdelijk project aan de UGent de wet overtreedt of niet. En ten tweede: als je een deontologische code hebt en je wilt dat die gerespecteerd wordt, moet je die toepassen. Dat moet gebeuren vanaf dag 1 dat iemand bij jou tewerkgesteld is en niet pas 6 maanden later. Daar zit volgens mij de inconsequentie."

Gevolg: nu belandt de universiteit in een forse orkaan. "Ik word er moedeloos van dat de universiteit waar ik werk weer slecht in het nieuws komt. Dit haalt tijdelijk mijn arbeidsvreugde onderuit."

"Ik snap de vertrouwelijkheid van dit dossier, maar je moet toch eens aan de publieke opinie duidelijk maken wat er nu allemaal aan het gebeuren is." Dat antwoordt professor medische filosofie en ethiek Ignaas Devisch in De Ochtend op de vraag of rector De Sutter nu moet communiceren over de preventieve schorsing van en het vooronderzoek naar onderzoeker Nathan Cofnas.