De Nederlandse piloot Wieger Ketellapper vliegt dezer dagen met een blusvliegtuig boven het Franse departement Gironde, om hulp te bieden in de strijd tegen de hevige natuurbranden. Vanuit de cockpit wordt de omvang van de schade pas echt zichtbaar. "Je ziet stukken bos van een vierkante kilometer die volledig zwartgeblakerd zijn", zegt hij. "De verwoesting is met niets te vergelijken."
Piloot Wieger Ketellapper vliegt met blusvliegtuig boven Franse bosbranden: "Verwoesting met niets te vergelijken"
Lisa Lefèvre
Gepubliceerd:
In het kort:
Het Luxemburgse bedrijf AFF heeft 3 blusvliegtuigen naar het Franse departement Gironde gestuurd, in de strijd tegen de natuurbranden.
De Nederlandse Wieger Ketellapper is CEO van het bedrijf, als piloot ziet hij de enorme schade vanuit de lucht.
AFF gebruikt amfibische vliegtuigen die in 15 seconden zo'n 3.000 water kunnen scheppen uit nabijgelegen meren.
Volgens Ketellapper groeit de vraag naar blusvliegtuigen sneller dan het aanbod, door de vele Zuid-Europese natuurbranden.
Ketellapper is CEO van het in Luxemburg gevestigde bedrijf Aquarius Aerial Firefighting. Deze week arriveerden hij en zijn collega's met 3 blusvliegtuigen in het zuidwesten van Frankrijk, om de Franse hulpdiensten bij te staan.
Het bedrijf werkt in opdracht van nationale overheden. "10 van onze vliegtuigen staan in Turkije. De Turkse regering heeft besloten om Frankrijk te helpen en daarvoor 2 vliegtuigen naar Gironde te sturen." Een derde vliegtuig is naar Gironde gestuurd door Luxemburg.
Bluspiloot Wieger Ketellapper in 'De ochtend'.
Nauwelijks aangekomen, gingen de piloten al snel de lucht in voor hun eerste blusmissies. "Onze blusvliegtuigen zijn niet gebouwd om snel grote afstanden af te leggen. Vanuit Turkije waren we 2 dagen onderweg. Maar de dag dat we aankwamen, zijn we meteen beginnen blussen."
Zwartgeblakerde bossen
In de lucht wordt de impact van de natuurbranden snel duidelijk. "Overal zie je zwarte gaten in de bossen. Soms gaat het om stukken van een halve bij een halve kilometer, tot zelfs een volledige vierkante kilometer, die volledig zwartgeblakerd zijn."
Het laat een diepe indruk na op Ketellapper. Hij kent de streek rond Bordeaux goed. "Ik kom hier weleens op vakantie en heb er al vaak met mijn eigen vliegtuig gevlogen. Het heeft hier al eens gebrand in 2022, maar de destructie van vandaag is met niets te vergelijken."
"Ook als je op de Dune du Pilat staat (de hoogste duin van Europa in Gironde, red.) zie je de enorme impact op de natuur. Het is triest om te zien."
En toch had die verwoesting nog veel erger kunnen zijn. De Nederlandse piloot spreekt zijn bewondering uit voor de hulpdiensten.
"We bevinden ons hier in het grootste bosgebied van Frankrijk. Een brandhaard heeft enorm veel potentieel om verder uit te breiden. Dan kan je alleen maar blij zijn wanneer een brand uiteindelijk onder controle raakt. Chapeau voor de collega's op de grond."
3.000 liter water in 15 seconden
Ook het werk van de bluspiloten speelt een belangrijke rol. AFF vliegt met zogenaamde 'Air Tractor AT-802F Fire Boss-vliegtuigen', amfibische blusvliegtuigen die water kunnen scheppen uit meren en het vervolgens boven een brandhaard uitwerpen.
Dankzij een speciaal schepsysteem hoeven de vliegtuigen daarvoor niet te landen. "Onderaan het vliegtuig zitten buizen die we uitklappen. Terwijl we tegen ongeveer 100 kilometer per uur over het water scheren, wordt het water vanzelf in de tank gedrukt. Na amper 15 seconden hebben we zo'n 3.000 liter water aan boord."
Zo kunnen de vliegtuigen snel opeenvolgende blusvluchten uitvoeren, tot maximaal 17 per uur. Om water te tanken, kunnen de piloten water scheppen uit 4 verschillende meren in de buurt.
(Te weinig) ervaren bluspiloten
Al verloopt water tanken nooit zonder risico's. Om hun watertanks te vullen, scheren de piloten met hun vliegtuig laag over het water. Daarbij moeten ze zich houden aan strikte veiligheidsprocedures.
"Er wordt vaak gesproken over hoe gevaarlijk het is om water te scheppen uit een meer. Maar gevaar ontstaat pas wanneer risico's niet goed worden beheerst. Daarom werken we uitsluitend met ervaren bluspiloten."
Die zijn echter schaars. Blusvliegen is volgens Ketellapper "een niche binnen de luchtvaart", waardoor er wereldwijd maar een beperkte groep gespecialiseerde piloten actief is.
Markt voor blusvliegtuigen kan niet volgen
Nochtans wordt die gespecialiseerde expertise alsmaar belangrijker volgens Ketellapper, nu Zuid-Europa zo zwaar wordt geteisterd door natuurbranden. Maar ook de markt kan de stijgende vraag onvoldoende volgen.
"Nieuwe blusvliegtuigen worden maar mondjesmaat geleverd, onder meer door productieproblemen bij motoren. Bovendien zijn er vandaag maar weinig alternatieven voor de Fire Boss."
Opvallend: een deel van de vloot van blusvliegtuigen heeft een uitvalsbasis in België. AFF is een dochterbedrijf van de Luxemburgse vrachtmaatschappij Cargolux. Wanneer ze niet in gebruik zijn, stationeert AFF enkele blusvliegtuigen in ons land, op de regionale luchthaven van Zwartberg in Genk.
De Limburgse luchthaven doet zo dienst als thuisbasis voor blusvliegtuigen die elders in Europa worden ingezet, en als trainingslocatie voor bluspiloten.
Mee in de cockpit: zo strijden blusvliegtuigen tegen het vuur
