Media in Israël werken geweld tegen Palestijnen op de bezette Westelijke Jordaanoever in de hand door oproepen tot geweld van politici zonder kritiek over te nemen. Dat schrijft de krant Haaretz. De berichtgeving na de bloedige aanval in het Palestijnse dorp Tell, waarbij 6 mensen zijn gedood, laat precies zien hoe dat gebeurt. Een reconstructie.
Hoe politici én media in Israël het kolonistengeweld op de Westelijke Jordaanoever mee aanwakkeren
Inass Mouhamou
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Op vrijdag 24 juli 2026 werden er zes mensen gedood – vier Palestijnen en twee Israëli's – nadat een groep van ongeveer 20 gewapende kolonisten het Palestijnse dorp Tell op de bezette Westelijke Jordaanoever binnendrong en slaags raakte met dorpelingen.
Israëlische media omschreven het incident vrijwel onmiddellijk als een terroristische aanslag, met weinig kritische kanttekeningen bij de rol van de kolonisten; politici zoals Ben-Gvir en Smotrich riepen op tot de sloop van Palestijnse dorpen naar het voorbeeld van Gaza.
Na het incident stak een golf van kolonistengeweld over de Westelijke Jordaanoever: moskeeën werden in brand gestoken, huizen en auto's vernield, zeker acht Palestijnen raakten gewond – het Israëlische leger arresteerde bijna zeventig Palestijnen, maar geen enkele kolonist.
Yair Dvir van Israëlische mensenrechtenorganisatie B'tselem: "De Israëlische mainstreammedia herhalen keer op keer het frame van 'Palestijnse terreur'. De werkelijkheid op de grond, van etnische zuivering door kolonisten en het leger, wordt voor de Israëlische kijker buiten beeld gelaten."
Even terug in de tijd: vrijdag 24 juli 2026. Locatie: Tell, een klein Palestijns dorp ten zuiden van Nablus, op de door Israël illegaal bezette Westelijke Jordaanoever. Rond 8.30 uur zakt een groep van ongeveer 20 gewapende kolonisten vanuit de nabijgelegen illegale buitenpost Havat Gilad af naar het dorp.
Vervolgens ontstaat een confrontatie tussen de Palestijnse dorpelingen en de Israëlische kolonisten. Het gevolg: 6 doden, onder wie 4 Palestijnen en 2 Israëli’s.
Op beelden die na de dodelijke clash gedeeld worden, is Benyahu Mellet te zien, een kolonist en lid van de 'veiligheidseenheid' van Havat Gilad. In de video slaat hij een Palestijn met de kolf van zijn geweer. Vervolgens weet de dorpeling Ramadan Farouk het geweer van Mellet vast te krijgen en schiet hij de Israëli dood.
Daarop wordt Farouk doodgeschoten, en met hem ook 3 andere Palestijnen: de broer van Farouk, Ibrahim Ramadan, en hun 2 neven Jawad en Imran Ramadan. Nog een andere Israëlische soldaat, Yuval Ezra, overlijdt later die dag in het ziekenhuis aan zijn verwondingen. Het hele incident ontvouwt zich onder het toeziend oog van Israëlische soldaten.
"Een onschuldige hike" of kolonistengeweld?
“Wie vrijdag naar de nieuwsuitzendingen keek, kon de indruk krijgen dat een sympathiek groepje kolonisten een wandeling maakte op het platteland en vervolgens in een hinderlaag van bloeddorstige Palestijnse terroristen terechtkwam. Je zou bijna denken dat enkele toeristen onderweg waren naar een picknick in een dorp nabij Nablus”, schrijft analiste Yasmin Levy in de Israëlische krant Haaretz waar ze de Israëlische verslaggeving onder de loep nam.
“In werkelijkheid ging het om een gewapende, messianistische groep die Palestijns gebied binnendrong om de bewoners te intimideren. De kolonisten die zonder toestemming van het leger het dorp Tell binnengingen, waren daar niet om een kopje suiker te lenen”, gaat ze verder.
Hoe zit het juist met de bezette Westelijke Jordaanoever? Jens Franssen legt het uit
Toch kregen Israëli's die vrijdagavond een heel ander beeld voorgeschoteld. Vrijwel onmiddellijk werd het incident door de Israëlische media omschreven als een terroristische aanslag op Joodse kolonisten. De verklaringen van het leger en politici werden grotendeels zonder kritische kanttekeningen overgenomen.
Zo zouden de kolonisten volgens het Israëlische leger op een "ongeautoriseerde en ongecoördineerde wandeling" zijn geweest. De kolonisten waren tijdens "hun hike" "vermoord", de Palestijnen werden herhaaldelijk omschreven als "terroristen".
Die framing liep als een rode draad door de berichtgeving. Op Channel 12, de grootste televisiezender van Israël, opende het vrijdagavondprogramma Ulpan Shishi met de banner: "Drie terreuraanslagen in 1 dag." Vrijwel alle grote nieuwszenders namen die terminologie over.
Op Channel 14 was sprake van een "terreurgolf" en een "schietaanslag". Tegelijk verscheen in de rechterzijbalk van live-uitzending op vrijdagavond een uitspraak van minister Itamar Ben-Gvir: "De huizen van de moordenaars moeten worden vernietigd."
Heel zelden klonk een afwijkende stem. Volgens Haaretz-journaliste Yasmin Levy was commentator Alon Ben-David op Channel 13 een van de weinigen die de term "terreuraanslag" in twijfel trok.
"Dit is een terugkerend patroon: tientallen kolonisten trekken Palestijns gebied binnen en creëren opzettelijk wrijving met de bevolking", klonk het. Zijn analyse ging echter niet verder dan dat. De rol van het Israëlische leger omschreef hij uiteindelijk als "een machteloze toeschouwer".
Slopen naar het voorbeeld van Gaza
De berichtgeving sloot nauw aan bij de politieke reacties die vrijwel onmiddellijk na het incident volgden.
Premier Benjamin Netanyahu riep samen met defensieminister Israel Katz op tot de onmiddellijke sloop van de huizen van de Palestijnen die bij het incident betrokken waren en kondigde de bouw van nieuwe nederzettingen aan. In een gezamenlijke verklaring stelden ze dat de Israëlische veiligheidstroepen "vrij en met volledige kracht tegen terrorisme moeten kunnen optreden".
Kolonisten lokken bewust confrontaties uit in Palestijnse dorpen zodat het leger en de staat kunnen ingrijpen
Yair Dvir, woordvoerder van B'tselem
Een dag later ging de retoriek nog verder. Minister van Financiën Bezalel Smotrich verklaarde dat Palestijnse dorpen als Tell "er precies zo uit moeten zien als de vluchtelingenkampen in Nablus en Tulkarm", waar eerder grootschalige sloopcampagnes werden uitgevoerd.
Minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben-Gvir eiste op zijn beurt dat dorpen op de Westelijke Jordaanoever behandeld zouden worden als "Beit Hanoun in Gaza", dat vandaag vrijwel volledig in puin ligt. Ook die uitspraken kregen ruime aandacht in de Israëlische media, vaak zonder enig weerwerk.
Radertje in het systeem
"Israëlische politici en de media spelen een essentiële rol in het geweld”, duidt Yaïr Dvir, woordvoerder en onderzoeker B’tselem. De Israëlische mensenrechtenorganisatie documenteert al jaren kolonistengeweld en andere mensenrechtenschendingen op de bezette Westelijke Jordaanoever.
"Vrijwel onmiddellijk na de incidenten in Tell riepen politici op tot wraak en zelfs tot de vernietiging van hele dorpen." Volgens hem past die retoriek binnen een bredere strategie. “Kolonisten lokken bewust confrontaties uit in Palestijnse dorpen zodat het leger en de staat kunnen ingrijpen. Het geweld van de kolonisten is in die zin slechts een klein radertje in een mechanisme waarbij ook het leger een rol speelt in de verdrijving van Palestijnen.”
Zonder media die dit narratief blijven versterken, zou dit soort ongezien en straffeloos geweld niet mogelijk zijn
Yair Dvir, woordvoerder van B'tselem
"De Israëlische mainstreammedia herhalen keer op keer het frame van 'Palestijnse terreur'. De werkelijkheid op de grond, van etnische zuivering door kolonisten en het leger, wordt voor de Israëlische kijker buiten beeld gelaten", zegt Dvir.
Volgens hem functioneren grote delen van de Israëlische media op die manier als "een verlengstuk van dat systeem". "Er zijn af en toe uitzonderingen, maar de meerderheid van de Israëlische zenders presenteert het geweld als zelfverdediging. In plaats van duidelijk te maken dat het om staatsgeweld gaat, reduceren ze het tot op zichzelf staande incidenten van kolonistengeweld."
“Zonder media die dit narratief blijven versterken, zou dit soort ongezien en straffeloos geweld niet mogelijk zijn. Hetzelfde hebben we gezien in Gaza, waar de media een belangrijke rol speelden in de dehumanisering van Palestijnen tijdens het geweld en de genocide”, aldus Dvir.
Wraakacties
Het incident van vrijdag ontketende de voorbije dagen een golf van Israëlisch geweld op de Westelijke Jordaanoever. Moskeeën in de Palestijnse dorpen Kur en Qusra werden door kolonisten in brand gestoken. Op de muren van de afgebrande moskee stond nadien de boodschap "Wraak voor Benyahu".
De 64-jarige Ahmed Abu Mahmoud, die naast de moskee in Qusra woont, was degene die om 3 uur ‘s nachts de brand ontdekte en de hulpdiensten inlichtte. "Het leger arriveerde hier, zag het met eigen ogen en vertrok toen weer", getuigde hij nadien aan het persagentschap AP.
Ook in de dorpen Far’ata en al-Mughayir werden huizen en auto’s in lichterlaaie gezet. Daar bleef het niet bij. Op verschillende plaatsen op de Westelijke Jordaanoever werden Palestijnen aangevallen door kolonisten.
Zeker 8 Palestijnen belandden in het ziekenhuis, de meesten met schotwonden. In totaal arresteerde het Israëlische leger afgelopen weekend bijna 70 Palestijnen, sommigen zelfs in ziekenhuizen na kolonistenaanvallen. In diezelfde periode werd geen enkele kolonist gearresteerd.
Vandaag, 5 dagen na het dodelijke geweld, zien de inwoners van het Palestijnse dorp Tell de sfeer met de dag grimmiger worden: van een intensivering van de Israëlische militaire campagne in de omgeving, tot gedwongen ontheemding, de vernielingen van huizen en gewassen, en onophoudelijk kolonistengeweld.
“Palestijnen hebben geen enkele manier om zichzelf te beschermen", zegt Dvir. "De mensen met wie wij contact hebben, zijn doodsbang voor wat er nog gaat komen. Ze vrezen dat dit nog maar het begin is en dat we afstevenen op een nieuwe, nog grotere escalatie."
