China en Rusland helpen Iran met inlichtingen en technologie in de oorlog met de VS: daarvoor waarschuwen militaire planners in Washington. Ze stellen ook dat de rivalen de munitietekorten van de VS zullen uitbuiten, bijvoorbeeld door op het gaspedaal te drukken in Oekraïne en Taiwan. Volgens defensiebronnen zouden de geslonken wapenvoorraden zelfs een belangrijke reden zijn waarom de aanvallen op Iran voorlopig stilliggen.
China en Rusland helpen Iran met inlichtingen en technologie, waarschuwen militaire planners in VS
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Samenvatting:
De VS heeft zijn luchtaanvallen op Iran tijdelijk stopgezet. Achter de schermen speelt niet alleen diplomatie een rol: de voorraden van geavanceerde raketten zoals Patriot- en THAAD-interceptors zijn met de helft geslonken, wat militaire planners ertoe aanzette president Trump te overtuigen de aanvallen te staken.
Op 17 juli slaagden drie Iraanse ballistische raketten erin het geavanceerde THAAD-luchtafweersysteem te doorbreken op een Amerikaanse basis in Jordanië. Drie Amerikaanse soldaten kwamen daarbij om het leven. Amerikaanse inlichtingendiensten oordelen dat zulke aanvallen niet mogelijk zijn zonder technologische hulp van China en Rusland.
De verzwakte Amerikaanse militaire positie baart zorgen ver buiten het Midden-Oosten. Rusland verviervoudigde zijn sabotageoperaties in Europa sinds 2024, en analisten waarschuwen dat ook China de huidige tekorten meeneemt in zijn berekeningen over een mogelijke toekomstige actie tegen Taiwan.
Op 17 juli komen 3 Iraanse neer op de Muwaffaq Salti Air Base, een belangrijke Amerikaanse luchtmachtbasis in Jordanië. Bij de aanval komen 3 Amerikaanse soldaten om het leven terwijl ze in hun slaapvertrekken verblijven. Het zijn onder meer luchtverdedigingsspecialisten die op de basis actief waren.
Het incident veroorzaakt een schokgolf in het . Hoewel de basis werd beschermd door het geavanceerde -luchtafweersysteem (een van de meest geavanceerde systemen ter wereld), slaagden de raketten erin dit schild te doorbreken. Dat terwijl de VS op dat moment al maanden beweert dat het militaire apparaat van Iran zo goed als volledig vleugellam was geslagen.
Iraanse aanvallen als deze zouden niet mogelijk geweest zijn zonder de technologische en strategische hulp van China en Rusland, oordelen Amerikaanse inlichtingendiensten. De angst groeit dat de Amerikaanse munitietekorten de rivalen alleen nog maar zullen aanmoedigen om die samenwerking sterker te maken.
Chinese en Russische hulp
Zo loopt er op dit moment een onderzoek binnen de Amerikaanse inlichtingendiensten naar Russische inmenging bij Iraanse aanvallen op gebouwen van de CIA (de Amerikaanse inlichtingendienst) in de .
Er zijn sterke vermoedens dat Rusland de locaties van die faciliteiten met Iran heeft gedeeld, schrijft persagentschap Reuters. De hypothese is gebaseerd op een reeks opvallend nauwkeurige Iraanse aanvallen op dergelijke faciliteiten.
Hoewel president Donald Trump verklaarde dat Poetin hem persoonlijk had verzekerd geen wapens aan Iran te verkopen, stelde de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth dat Rusland Iran "tot op zekere hoogte" helpt.
Ook de rol die China in dit conflict speelt, is niet te onderschatten. Zo maakt Iran ook gebruik van commercieel verkrijgbare satellietbeelden van het Chinese bedrijf MizarVision of het Chinese BeiDou, de tegenhanger van het Amerikaanse GPS. Hiermee kunnen ze statische Amerikaanse doelen, zoals Patriot- en THAAD-luchtafweersystemen, tot op de meter nauwkeurig lokaliseren voor ze een aanval lanceren.
Washington heeft het bedrijf en andere Chinese satellietbedrijven gesanctioneerd, omdat ze volgens de VS Iran zouden hebben geholpen bij het verkrijgen van militaire informatie. Volgens de Chinese overheid doen die bedrijven echter niets fout.
De oorlog tegen Iran legt een nieuw probleem bloot voor het Amerikaanse leger: commerciële satellietbedrijven kunnen tegenstanders helpen om Amerikaanse bases vanuit de ruimte te volgen. En zolang de Chinese overheid niet ingrijpt, heeft Washington weinig mogelijkheden om het gebruik van zulke commerciële satellietbeelden te verhinderen.
Pijnlijke realiteit
Officieel werd de beslissing om de Amerikaanse luchtcampagne tegen Iran tijdelijk stil te leggen voorgesteld als een kans voor diplomatie. Via bemiddeling van landen als Oman en Qatar moesten gesprekken een doorbraak mogelijk maken. Iran zelf ontkent dat. Diplomaten van Iran zeggen dat er op dit moment zelfs geen gesprekken plaatsvinden.
Achter de schermen speelt volgens The Wall Street Journal nog een andere factor: de druk op de Amerikaanse wapenvoorraden. Vooral de voorraad geavanceerde luchtafweerraketten zoals Patriot- en THAAD-interceptors baart zorgen.
Generaal Dan Caine, voorzitter van de Joint Chiefs of Staff, zou het Witte Huis hebben gewaarschuwd voor de snel slinkende voorraden. Volgens analyses van CSIS heeft de VS tijdens de escalatie met Iran al grote hoeveelheden onderscheppingsraketten ingezet. De voorraden onderscheppingsraketten zouden met de helft geslonken zijn, voor kruis- en ballistische raketten zelfs nog meer.
De kwestie legt ook een communicatieprobleem bloot. Terwijl Amerikaanse leiders publiekelijk benadrukken dat Iran zwaar verzwakt is en dat de VS over enorme militaire middelen beschikt, waarschuwen defensie- en inlichtingendiensten achter gesloten deuren voor de grenzen van die capaciteit.
De discussie gaat daardoor niet alleen over de oorlog met Iran, maar over een bredere strategische uitdaging: de VS heeft de modernste wapens ter wereld, maar moet ook nadenken over de vraag hoeveel ze daarvan kunnen blijven inzetten in een langdurig conflict.
Dreiging zal enkel groter worden
Volgens inlichtingenrapporten is dit een factor die Vladimir Poetin meeneemt in zijn berekeningen voor toekomstige zetten in Oekraïne en de rest van Europa. De verzwakte Amerikaanse afschrikking in het Midden-Oosten biedt Rusland met andere woorden ruimte om agressiever op te treden.
Dat blijkt uit cijfers van Russische hybride dreigingen. Terwijl de Amerikaanse aandacht en middelen worden opgeslokt door Iran, heeft Rusland zijn hybride sabotageoperaties op Europees grondgebied sinds 2024 verviervoudigd. Dat blijkt uit cijfers van de denktank Carnegie.
Door middel van cyberaanvallen op infrastructuur (zoals in Polen en Zweden) en desinformatiecampagnes in de probeert Rusland de vastberadenheid van de NAVO te testen op een moment dat de VS logistiek onder druk staat.
Dat geldt niet enkel voor Rusland, trouwens. De afgelopen jaren hebben Iran, Rusland, China en Noord-Korea een soort informeel open-source netwerk opgericht. In dit netwerk kopiëren en perfectioneren deze landen elkaars technologische en militaire kennis en technieken, wat leidt tot een snelle evolutie van hun wapensystemen tegenover de westerse defensie.
Amerikaanse functionarissen vrezen dat ook de Chinese president Xi Jinping de huidige tekorten meeneemt in zijn berekeningen voor mogelijke toekomstige stappen tegen Taiwan.
Analisten waarschuwen dat een conflict met een "gelijkwaardige tegenstander" zoals China munitie in een veel hoger tempo zou verbruiken dan de huidige oorlog met Iran. Het feit dat de voorraden nu al kritiek laag zijn (er zijn naar schatting minder dan 1.000 Patriot-raketten over wereldwijd), creëert een groot strategisch risico voor de nabije toekomst.
Kortom, de tekorten dwingen de VS tot een voorzichtigere en meer aarzelende houding op het wereldtoneel, wat door rivalen zoals China kan worden geïnterpreteerd als een kans om agressiever op te treden rondom Taiwan.
