Terwijl het zuiden van Europa nog meer dan normaal geteisterd wordt door bosbranden, krijgen de Verenigde Staten een hittegolf over zich heen. Met het weerfenomeen El Niño heeft dat weinig te maken. We voelen vooral de gevolgen van de klimaatverandering.
Hittegolf in VS en bosbranden in Zuid-Europa komen niet door El Niño, maar door klimaatverandering
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
In Frankrijk komen de natuurbranden dit jaar "15 dagen tot zelfs 3 weken vroeger dan normaal", zei de Franse eerste minister Sébastien Lecornu gisteren. Onze zuiderburen telden dit jaar al 7.000 haarden.
En de Fransen zijn niet de enigen die het aan de stok hebben met het vuur. Ook in Spanje en Portugal brandt het momenteel. Uit satellietwaarnemingen van de Europese weer- en klimaatdienst Copernicus blijkt dat er dit jaar al 125.000 hectare in vlammen is opgegaan.
Dat de natuur 's zomers brandt in Zuid-Europa, is op zich normaal. Maar dit jaar is er meer dan de helft méér afgebrand dan gemiddeld in deze tijd van het jaar.
Er staat dit jaar dus véél natuur in brand, maar nog geen recordhoeveelheid. Dat was vorig jaar het geval. Tijdens dat uitzonderlijk vernietigende jaar was er op 1 juli nog veel meer afgebrand: 320.000 hectare.
Europa is uitgedroogd
Hoe het komt dat het zoveel brandt? "We beleven het rechtstreekse en meetbare effect van de hittegolf op de vegetatie, die veel droger is", zei Julien Marion op dezelfde briefing als Lecornu. Marion is bevoegd voor civiele veiligheid in Frankrijk.
Normaal gezien wordt de droogte die Frankrijk nu doormaakt, pas in de derde of vierde week van juli verwacht, zei hij.
Ook Spanje, waar dit jaar al 14 grote natuurbranden zijn geteld, heeft net een stevige hittegolf meegemaakt. Het kwik piekte er tot 45 graden Celsius in het zuiden van het land. En een maand voordien, in mei, was het land al door een droge periode gegaan.
De weerdienst Copernicus waarschuwt dat niet alleen Spanje en Frankrijk op hun tellen moeten passen. Er heersen momenteel "erg extreme natuurbrand-omstandigheden in grote delen van West- en Centraal-Europa", klinkt het, en verder ook de Alpen, het zuiden van Groot-Brittannië, het westen van de Balkan, Turkije en het zuiden van Scandinavië.
Die hete en droge omstandigheden steken zelf geen branden aan. 9 op de 10 natuurbranden zijn nog steeds te wijten aan mensen, per ongeluk of met opzet, zei de Franse premier Lecornu nog.
Maar als de natuur droog staat, grijpen branden wel veel sneller om zich heen. Zulke vuurhaarden worden ook veel warmer en zijn daardoor moeilijker te bestrijden, zeker als er ook nog eens een droge wind staat.
Te vroeg voor El Niño
Het zou logisch zijn om bij zoveel hitte en droogte aan het weerfenomeen El Niño te denken. Dat duwt de temperaturen wereldwijd met 0,2 tot 0,3 graden Celsius omhoog. En er is net een nieuwe begonnen, zo bleek vorige maand.
Maar deze El Niño is nog aan het warmdraaien. De piek wordt pas dit najaar verwacht. De hittegolf aan het weerfenomeen toewijzen, "klopt meteorologisch niet", zegt Ioanna Vergini van het weerplatform WFY24 dan ook bij Euronews.
Ja, dit is de klimaatverandering. En nee, het is niet El Niño
Klimaatwetenschapper Friederike Otto (Imperial College London)
"Zelfs wanneer El Niño op zijn sterkst is, is de rechtstreekse invloed op de zomerhitte in Europa zwak", vervolgt hij. De hittegolf wordt volgens hem veroorzaakt door een hittekoepel, die versterkt wordt door de opwarming van het klimaat. "El Niño is een afleiding."
"Ja, dit is de klimaatverandering. Ja, dit komt door de mens. En nee, het is niet El Niño", liet klimaatwetenschapper Friederike Otto (Imperial College London) er eind vorige maand ook al weinig twijfel over bestaan. Ze presenteerde toen een onderzoek van een team klimaatwetenschappers dat de hittegolf die een groot deel van Europa had getroffen, integraal toeschreef aan de klimaatverandering.
Ze wijst erop dat de klimaatverandering nu al verantwoordelijk is voor 1,3 tot 1,5 graden extra opwarming, veel meer dus dan El Niño.
Feestparades afgelast in Verenigde Staten
Europa is trouwens niet het enige werelddeel dat momenteel af te rekenen krijgt met extreme hitte. In de Verenigde Staten zitten 20 staten in de Midwest, het zuiden en de oostkust in de greep van een hittegolf.
In de hoofdstad Washington D.C. worden vandaag temperaturen boven de 40 graden verwacht. Daarom is onder andere de jaarlijkse Independence Day-parade er afgelast. En ook in de stad Philadelphia is de parade afgelast die gisteren had moeten plaatsvinden.
En ook die hitte is veroorzaakt door de klimaatverandering, besloot het World Weather Attribution (WWA) gisteren. Dat is hetzelfde team van wetenschappers dat ook de Europese hittegolf onderzocht.
Zonder de klimaatverandering zouden zulke temperaturen zich hoogstens 1 keer om de 1.000 jaar voordoen, berekenden ze. "Virtueel onmogelijk", luidde het besluit. Ook in dit geval vonden ze niets dat erop wees dat El Niño er voor iets tussen zou kunnen zitten.
