Wat verandert op 1 juli? Flexi-jobs in alle sectoren, pakjestaks van 3 euro en hogere verkeersboetes

Flexi-jobs worden vanaf 1 juli uitgebreid naar zo goed als alle sectoren.  

Via flexi-jobs kunnen werknemers die minstens 4/5e werken en gepensioneerden, een centje bijverdienen. Het systeem, dat in 2015 voor de horecasector werd ingevoerd en nadien geleidelijk werd uitgebreid, is belastingvrij tot 18.440 euro per jaar. Werkgevers betalen een bijdrage van 28 procent.

Vanaf 1 juli mag het dus zo goed als overal. Voor sommige beschermde beroepen en bepaalde zorgfuncties kan het niet, en de sociale partners hebben de mogelijkheid om flexi-jobs op sectorniveau af te wijzen of te reguleren.

Zelfstandigen kunnen aanspraak maken op 15 weken moederschapsrust. Zo wordt de periode gelijkgetrokken met die van werknemers. Tot nu toe konden zelfstandigen maximaal 12 weken moederschapsrust opnemen.

De maatregel treedt in werking op 1 juli voor elk zwangerschapsverlof dat vanaf die datum ingaat. Vrouwen die de 3 extra weken liever niet opnemen, kunnen vanaf de 13e week met dienstencheques gezinshulp aanvragen. De regering maakt er jaarlijks 8 miljoen euro voor vrij.

Mantelzorgers kunnen vanaf 1 juli per zorgbehoevende persoon 6 in plaats van 3 maanden mantelzorgverlof opnemen.

Ze kunnen ervoor kiezen om 6 maanden volledig te stoppen met werken, 12 maanden lang halftijds aan de slag te gaan, of 30 maanden lang 1/5e minder te werken.

Naast de verlenging wordt het verlof ook een stuk flexibeler. Wie een akkoord heeft met zijn werkgever, hoeft de periode niet meer in 1 stuk op te nemen. De voltijdse werkonderbreking kan vanaf nu worden opgesplitst in losse weken, en de halftijdse vermindering in losse maanden.

Wie online producten van minder dan 150 euro bestelt van buiten de Europese Unie, betaalt vanaf 1 juli een heffing van 3 euro.

De maatregel moet de invoer van goedkope producten uit onder meer China ontmoedigen en oneerlijke concurrentie en fraude tegengaan. De pakjestaks is tijdelijk, in afwachting van een structurele oplossing tegen midden 2028.

De heffing geldt per productcategorie. Zitten er meerdere categorieën in 1 pakket, dan betaal je 3 euro per categorie. Voor 2 broeken betaal je dus 3 euro; voor een broek, een paar schoenen en een paar oorbellen 9 euro.

De federale overheidsdienst FOD Financiën verwacht dat in 95 procent van de gevallen de webwinkels de kosten automatisch zullen verrekenen. 

Vanaf 1 juli is er voor pakketbezorgers een maximale zogenoemde pakketdistributietijd.

Het principe is dat ze maximaal 9 uur per dag pakjes mogen bezorgen. 2 keer per week kan dat aantal uren wel opgeschroefd worden tot 10 uur. Op weekbasis mogen de koeriers maximaal 56 uur pakjes bezorgen, en per 2 weken hoogstens 90 uur. 

Niet enkel dokters, maar ook kinesitherapeuten en vroedkundigen kunnen hun patiënten vanaf 1 juli zien via een videoconsultatie.

Er zijn wel enkele voorwaarden aan verbonden.

De patiënt moet de kinesist al minstens 1 keer in levenden lijve hebben gezien. Er kunnen ook maximaal 2 achtereenvolgende online afspraken zijn, de daaropvolgende consultatie moet opnieuw fysiek plaatsvinden. De keuze is ook steeds aan de patiënt om al dan niet voor een videoconsultatie te gaan. 

Bij zwangere vrouwen kan enkel de prenatale voorbereiding en postnatale zorg vanop afstand. Technische handelingen zullen vanzelfsprekend nog steeds fysiek moeten worden uitgevoerd. Ook hier gelden dezelfde voorwaarden als voor videoconsultaties bij de kinesist. 

Aardgas wordt voor consumenten met het sociaal tarief vanaf 1 juli 15 procent duurder. De sociale tarieven voor elektriciteit stijgen dan weer met gemiddeld 1,4 procent.  

Een half miljoen Belgen komt in aanmerking voor de sociale tarieven voor energie. Zij zullen dus meer moeten betalen, al blijven ze volgens de regulator een stuk goedkoper af dan consumenten met een "gewoon" contract, ook als dat zou gaan om een vast jaarcontract dat werd afgesloten voor de forse prijsstijging door de oorlog in Iran.

Treinreizigers kunnen vanaf 1 juli geen ticket meer kopen aan boord van de trein. De huidige regeling waarbij een ticket bij de treinbegeleider 9 euro extra kost, verdwijnt.

"Er is 1 duidelijke regel: elke reiziger moet voor het instappen een geldig vervoerbewijs op zak hebben en dat kunnen tonen bij controle", aldus de NMBS. 

Wie zonder geldig ticket reist en pas bij controle wil betalen, riskeert een boete tot 500 euro. Er zijn wel regularisatiemogelijkheden, als een reiziger bijvoorbeeld zijn abonnement vergeten is of als er in het vertrekstation geen loket is en de ticketautomaat niet werkt. 

De stopzetting van de ticketverkoop aan boord geldt voor alle treinen die in België rijden en voor de meeste grensoverschrijdende verbindingen. Er zijn uitzonderingen voor een aantal internationale verbindingen. 

De Lijn voert op 1 juli aanpassingen door aan ongeveer 1 op de 3 lijnen in Vlaanderen. Meer dan 40 lijnen worden geschrapt. Over de 15 vervoerregio's heen zullen er aanpassingen zijn aan meer dan 320 van de zowat 1.000 lijnen. Daarbij worden vooral lijnen en ritten met een lage bezetting geviseerd.

De aanpassingen zijn heel divers: van volledig geschrapte lijnen tot lagere frequenties, het schrappen van bijvoorbeeld ochtend- of avondritten, of een andere reisweg. Sommige lijnen worden uitgebreid om andere aanpassingen op te vangen en occasioneel komt er ook een lijn bij.

Procentueel zijn er de meeste aanpassingen in de vervoerregio's Gent (37 van de 86 lijnen), Kortrijk (17 van de 31), Midwest (13 van de 25), Oostende (9 van de 19), Vlaamse Ardennen (23 van de 46) en Waasland (13 van de 21).

In de grote vervoerregio's liggen de aantallen het hoogst, met in Limburg aanpassingen aan 76 lijnen (van de 214), in Leuven aan 42 lijnen (van de 138) en in Antwerpen aan 23 lijnen op 128. 

Verkeersboetes worden vanaf 1 juli 10 procent duurder. Het is de eerste aanpassing van de onmiddellijke inningsbedragen voor verkeersovertredingen sinds 2017.

Een boete van de eerste graad, bijvoorbeeld voor een kleine snelheidsovertreding in de bebouwde kom, stijgt van 68 naar 74 euro.

Boetes van de tweede graad, zoals de gordel niet dragen, gaan van 126 naar 138 euro.

Wie betrapt wordt op bellen achter het stuur (een overtreding van de derde graad), zal 201 euro moeten ophoesten, tegen 184 euro nu. 

Ook de boetes voor wie dronken achter het stuur zit, gaan omhoog. Zo zal wie net boven de alcohollimiet van 0,5 promille zit, 207 euro moeten betalen (in plaats van 189 euro). Boven de 0,8 promille wordt dat 472 euro (in plaats van 430 euro). 

Bestuurders die dronken achter het stuur worden betrapt, krijgen vanaf juli steeds een tijdelijk rijverbod van 12 uur.

Op dit moment kunnen tijdelijke rijverboden na een positieve alcoholtest nog 2, 3, 6 of 12 uur bedragen.

Door het rijbewijs steeds voor 12 uur in te trekken, wil men "een krachtig signaal afgeven dat de dodelijke combinatie van rijden en alcohol niet langer door onze samenleving wordt getolereerd", klinkt het. 

De tweejaarlijkse autokeuring wordt vanaf 1 juli uitgebreid naar personenwagens die tot 10 jaar oud zijn en minder dan 160.000 kilometer op de teller hebben. Sinds juli 2024 gold die regeling voor auto's tot 6 jaar oud, vorig jaar werd dat 8 jaar en nu komt daar dus opnieuw 2 jaar bij.

Personenauto's moeten een eerste keer gekeurd worden 4 jaar na de datum van eerste inschrijving. Lange tijd moesten ze vanaf dan elk jaar opnieuw naar de keuring, maar de vorige Vlaamse regering besliste om een deel van de auto's maar om de 2 jaar terug naar de keuring te sturen, om zo de druk bij de keuringscentra te verminderen. 

De Brusselse belastingdienst zal vanaf 1 juli boetes uitschrijven voor overtredingen van de lage-emissiezone (LEZ).

Bestuurders van euro 5-diesel- en euro 2-benzinevoertuigen die eerder dit jaar al een waarschuwing kregen, riskeren vanaf dan een boete van 350 euro. Het gaat om ruim 13.000 voertuigen.

Vanaf 1 juli moeten ook een aantal bestelwagens een digitale tachograaf hebben die de rij- en rusttijden controleert. Het gaat om voertuigen met een maximaal toegestane massa (MTM) tussen 2,5 en 3,5 ton die worden gebruikt voor internationaal goederenvervoer.

De digitale tachograaf ('slimme tachograaf versie 2') is nu al verplicht voor vrachtwagens met een MTM vanaf 3,5 ton. Daar komen nu dus ook lichtere vrachtvoertuigen bij. 

De chauffeurs van de betrokken bestelwagens moeten zich aan de Europese regels rond rij- en rusttijden houden, met onder andere een dagelijkse rittijd van normaal maximaal 9 uur, maximaal 56 uur rijtijd per week, voldoende pauzes en voldoende ononderbroken rust. Wie zich daar niet aan houdt, riskeert een boete.

Er is een uitzondering op de tachograafverplichting als de bestelwagens goederen vervoeren voor eigen rekening van de bestuurder of het bedrijf, en het rijden niet de hoofdactiviteit van de bestuurder is.

Sinds april 2016 betalen vrachtwagens van meer dan 3,5 ton een kilometerheffing op de Belgische wegen. De heffing hangt momenteel af van het gewicht, de euronorm en de regio waarin het voertuig rijdt.

Daar voegt Vlaanderen vanaf juli een nieuwe parameter aan toe: de CO2-emissieklasse. Hoe milieuvriendelijker de vrachtwagen, hoe lager het tarief.  

De nieuwe emissieklassen lopen van 1 tot 5. Vrachtwagens in klasse 1 stoten de meeste koolstofdioxide uit, terwijl klasse 5 voor emissievrije voertuigen (ZEV) is. Voertuigen die voor 1 juli 2019 voor het eerst zijn ingeschreven, vallen automatisch in de eerste klasse.

Wallonië en het Brussels gewest voeren de CO2-toeslag nog niet in, maar zij verhogen vanaf juli wel de tarieven van de kilometerheffing. In Brussel gaat het om een indexering, Wallonië verhoogt de heffing met gemiddeld 5,7 procent ten opzichte van januari dit jaar. 

Nederland voert op 1 juli een kilometerheffing voor vrachtwagens in. Die is van kracht op snelwegen en op sommige provinciale en gemeentelijke wegen.

Eigenaars van vrachtwagens van categorieën N2 (3,5 tot 12 ton) en N3 (zwaarder dan 12 ton) moeten een heffing betalen per gereden kilometer, net zoals in België.

Hoe lager de uitstoot en het gewicht van de vrachtwagen, hoe lager het te betalen bedrag per kilometer.

De Groenendaallaan in het noorden van Antwerpen wordt deze zomer 8 weken lang onderbroken voor gemotoriseerd verkeer door werken voor de Oosterweelverbinding.

Van 1 juli tot en met 26 augustus is de weg afgesloten tussen de spoorwegbrug en de Lambrechtshoekenlaan. Ook de oprit Merksem van de Antwerpse ring (R1) richting Gent en Brussel gaat dicht.  

Verkeer vanuit de Noorderlaan richting Gent en Brussel wordt omgeleid via oprit Ekeren. Vanuit Merksem loopt de omleiding via de Bredabaan en de Kleine Bareel. Ook lokaal verkeer volgt omleidingen via onder meer de Noorderlaan, de Jozef Masurebrug en de Lambrechtshoekenlaan.

Voetgangers kunnen de werfzone tijdens de hele periode blijven passeren. Fietsers volgen in juli een omleiding via station Luchtbal, de fietssnelweg F14 en de Columbiastraat. Vanaf augustus kunnen zij opnieuw gebruikmaken van het fietspad door de werfzone.

Ook het openbaar vervoer ondervindt hinder. Van 1 juli tot en met 5 augustus rijden geen trams of bussen over de Groenendaallaan. Tram 6 rijdt tijdelijk slechts tot het Burgemeester Nolfplein. Verschillende buslijnen volgen omleidingen en De Lijn zet een pendelbus in tussen het Burgemeester Nolfplein en P+R Luchtbal.