Hans Bonte (Vooruit) op zijn laatste dag als minister: "Er wordt gelekt vanuit regering zelf"

Morgen neemt Hans Bonte opnieuw plaats in het Vlaams Parlement. Daarmee komt een einde aan een ministerschap van iets meer dan 5 maanden. Het was een tijdelijke opdracht in een politieke loopbaan die intussen al 30 jaar en menige functie overspant. 

"Het was een uitdaging", blikt Bonte terug in De Zevende Dag. "Ik werd in een regering gesmeten die al volop in beweging was. Elk dossier heeft zijn eigen geschiedenis. En Melissa (Depraetere, red.) heeft uiteraard verschillende complexe dossiers zoals energie en klimaat. Maar ik denk dat ik erin geslaagd ben om die dossiers gaande te houden en hier en daar zelfs in een versnelling te brengen. Dat is evenzeer de verdienste van een ervaren en geëngageerde kabinetsploeg."

Toch zet zijn ministerschap hem ook aan het denken over hoe vandaag aan politiek wordt gedaan. "Het blijft een voorrecht om aan politiek te doen, maar het zijn moeilijke tijden. Zo zitten we zowel Vlaams als federaal in een coalitie met zeer uiteenlopende politieke partijen met verschillende agenda's samen. En dat wringt."

Daarnaast is volgens Bonte de politieke cultuur sterk veranderd. Waar vroeger dossierkennis essentieel was, is snelheid vandaag minstens even belangrijk geworden. "Je moet zeer snel kunnen communiceren, ook via sociale media. Ik heb de afgelopen maanden de impact daarvan gezien."

"Ik heb verschillende keren meegemaakt dat terwijl je nog aan het debatteren bent, er al zaken verschijnen op websites. Er wordt dus gelekt vanuit de regering zelf. Dan kan je alleen tot de vaststelling komen dat moeilijke politieke discussies op straat worden gevoerd. Dat is de zware prijs die we vandaag betalen voor een gemediatiseerde politiek."

Dat er de voorbije maanden geregeld spanningen waren binnen de Vlaamse regering, kan wel gezegd worden. Denk bijvoorbeeld aan de discussies over de nood aan energiemaatregelen en de mogelijke besparing op het leerlingenvervoer in het buitengewoon onderwijs. Enkele dagen geleden kopte De Tijd zelfs dat Melissa Depraetere bij haar terugkeer "een regering in brokken zal aantreffen", verwijzend naar vetes en wantrouwen tussen én binnen de coalitiepartijen.

Bonte nuanceert dat beeld gedeeltelijk. "Er zijn inderdaad zware discussies, maar de relaties tussen de mensen zijn goed." Volgens hem ligt het fundamentele probleem elders. 

"Los van de mediatisering van de politiek, zit je ook met een regering die zegt dat er grote budgettaire discipline nodig is, terwijl dezelfde coalitiepartners bijna wekelijks met nieuwe dossiers komen waarvoor extra middelen nodig zijn. Dat veroorzaakt spanningen."

Daarnaast ziet hij dat beslissingen die binnen de regering worden genomen, soms vrijwel onmiddellijk publiek in vraag worden gesteld door coalitiepartners. "Ik stel vast dat bepaalde partijen botsen op hun eigen achterban." Hij verwijst daarbij uitdrukkelijk naar CD&V en N-VA en dossiers zoals Ventilus. Dat voortdurende protest en dat "gebrek aan discipline" zijn volgens Bonte "een echte bedreiging voor de samenhang van de regering".

Bonte vindt dat de verantwoordelijkheid voor de samenhang in de eerste plaats bij de hele regering ligt, al heeft ook minister-president Matthias Diependaele (N-VA) daarin een belangrijke rol. "De minister-president probeert altijd op zoek te gaan naar een globaal compromis. Maar ook hij stelt soms vast dat daar binnen de eigen meerderheid grote dissonantie over bestaat."

Een regeringscrisis verwacht Bonte niet. "Iedereen is voor een stuk tot elkaar veroordeeld", zegt hij daarover. Wel vindt hij dat de Vlaamse regering nu een moment van reflectie nodig heeft. "De regering moet goed nadenken over welk verhaal ze de komende weken, maanden en jaren wil schrijven.  Het is tijd om even te bezinnen."

Woelige tijden dus. Toch benadrukt Bonte dat hij niet blij is dat hij de regering achter zich kan laten. "Ik heb me geamuseerd. Dat heb ik eigenlijk op elk politiek mandaat gedaan." Dat hij in zijn nopjes lijkt te zijn, heeft volgens hem vooral een andere reden. "Vanavond ga ik naar Nick Cave en morgen naar een ander optreden van een van mijn muziekidolen. Het voelt een beetje als de eerste vakantiedag."