Nu de dagen warmer worden, duikt op sociale media weer desinformatie over zonnebescherming op. Zonnebrillen zouden ervoor zorgen dat je sneller zou verbranden en zonnebrandcrème zou dan weer kankerverwekkend zijn. Sommigen zeggen zelfs dat onbeschermde blootstelling aan de zon helemaal niet schadelijk is. Die beweringen zijn niet waar, maar worden elk jaar weer bovengehaald.
Neen, je zonnebril zorgt er niet voor dat je sneller verbrandt: dit zijn de grootste misverstanden over zonbescherming
Daan Nicolay
Gepubliceerd:
In het kort:
Zonnebrillen zorgen er niet voor dat je sneller verbrandt.
Zonnecrème is niet kankerverwekkend
De zon is wel degelijk schadelijk voor je huid. Alleen zonnebrandcrème smeren is niet genoeg. Blijf op het heetsts van de dag zo veel mogelijk uit de zon. In de zon bedek je je huid best zo veel mogelijk met kleren, een hoed en zonnebril.
Eerst en vooral: je beschermen tegen de zon is wel degelijk belangrijk.
Een bewering die je regelmatig tegenkomt op sociale media is namelijk dat de zon, als “bron van al het leven” helemaal niet schadelijk voor ons kan zijn. Maar de zon mag dan wel essentieel zijn voor het leven op aarde, langdurige onbeschermde blootstelling van onze huid aan de zon kan wel degelijk tot kanker leiden.
Het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC) classificeert uv-stralen van de zon en zonnebank als bewezen kankerverwekkend. Ze zitten in dezelfde klasse als tabak en asbest. Dit betekent niet dat uv-stralen even kankerverwekkend zouden zijn als tabak en asbest, maar wel dat er een duidelijk bewezen oorzakelijk verband is. Beweringen dat de zon niet schadelijk is voor onze huid zijn dan ook niet waar.
Zonnebrandcrème is niet kankerverwekkend
Wie op TikTok of Instagram zoekt naar zonnebrandcrème, zal ze snel tegenkomen: influencers die beweren dat deze crèmes niet beschermen tegen huidkanker, maar het net veroorzaken. Dat zijn vaak profielen die ‘toevallig’ zelf een alternatief te koop aanbieden en daarmee dus geld verdienen.
Als argument om aan te tonen dat zonnebrandcrème kankerverwekkend zou zijn, wordt op sociale media regelmatig verwezen naar de chemische stoffen die erin zitten. De stof die het meest als boosdoener wordt genoemd is oxybenzone.
Daar is echter geen bewijs voor. Bepaalde studies suggereren dat oxybenzone, die inderdaad in sommige crèmes zit, hormoonverstorend zou zijn. Maar de concentratie in zonnebrandcrèmes is streng gereguleerd. Het is dan ook onwaar dat die stof in zonnebrandcrème kanker zou verwekken.
Lees de volledige factcheck hier:
Brede bescherming
Zonnebrandcrème smeren, is dan wel veilig, het is geen excuus om een hele dag in de zon te gaan liggen. Er is wetenschappelijke consensus dat het de derde en aanvullende stap is van een brede bescherming tegen uv-straling. Alle experts die we contacteerden wijzen, net als het Departement Zorg, op het belang van die brede bescherming. Waaruit bestaat die dan juist?
Vermijd de zon zoveel mogelijk, zeker tussen 12 en 15 uur
Als je toch in de zon moet zijn, bedek je met kleren, een hoed en een zonnebril.
De rest van je huid die niet bedekt kan worden, smeer je elke twee uur in, met minstens factor 30.
Ook op minder “zonnige” of warme dagen kan bescherming absoluut nodig zijn.
Een zonnebril heeft geen invloed op hoe snel je verbrandt
Heeft het dragen van een zonnebril een effect op hoe onze huid reageert op de zon? Er zijn online in ieder geval genoeg mensen te vinden die beweren van wel. De redenering gaat als volgt: Als de zon schijnt zouden je ogen een signaal geven aan je brein dat het zonnig is. Wanneer je een zonnebril draagt, geven je ogen niet door aan je brein dat het zonnig is. Je brein gaat dan ook geen melanine en vitamine D aanmaken die je huid moeten beschermen tegen zonnebrand.
Het is een mooie redenering, een die ook al jaren rondgaat, maar er klopt niets van. Je ogen komen in het hele proces van de aanmaak van melanine en vitamine D er niet aan te pas. Bepaalde cellen in je huid, melanocyten, worden door blootstelling aan uv-stralen van de zon gestimuleerd om melanine te produceren, om de huid te beschermen tegen die uv-stralen.
Ook de aanmaak van vitamine D verloopt via de huid. Hoe meer huid wordt blootgesteld aan de zon, hoe meer vitamine D er wordt aangemaakt.
Een zonnebril kan je ogen wel beschermen tegen de zon. Ons netvlies beschermt de ogen wel al, maar zonder zonnebril kunnen al bestaande aandoeningen aan je netvlies wel sneller evolueren.
De bewering dat wie een zonnebril draagt sneller verbrandt, is dan ook onwaar.
Lees de volledige factcheck hier:
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Deze factcheck werd geschreven op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van publicatie. Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).
