Op sociale media circuleert de claim dat wanneer je een zonnebril draagt je lichaam geen melanine en vitamine D zou aanmaken en je daardoor ook sneller zou verbranden. Maar dit klopt niet: het dragen van een goede zonnebril beschermt je ogen en is sterk aanbevolen wanneer de zon schijnt.
CHECK - Waarom geloven mensen dat je door het dragen van een zonnebril makkelijker verbrandt
Nele Baeyens
Gepubliceerd:
In het kort
Waarover gaat dit? Op sociale media circuleert de claim dat je door het dragen van een zonnebril makkelijker zou verbranden. Wanneer de zon schijnt, zouden je ogen een seintje geven aan je brein dat het zonnig is. En wanneer je een zonnebril draagt, kunnen je ogen dat dus niet en daardoor zou je lichaam minder goed melanine en vitamine D aanmaken en zou je dus makkelijker kunnen verbranden. De claim circuleert al jaren op het internet, maar wordt de laatste maanden veel gedeeld op TikTok en Facebook.
Maar? Je ogen hebben helemaal niets te maken met de aanmaak van melanine of vitamine D, dit gebeurt via de huid. En het dragen van een zonnebril is wel degelijk belangrijk bij zonnige dagen.
Op verschillende socialemediaplatformen verschenen de afgelopen weken beweringen over het al dan niet dragen van je zonnebril. De bewering luidt dat wanneer de zon schijnt je ogen een seintje geven aan je hersenen dat het zonnig is. Bij wie een zonnebril draagt, worden de ogen afgeschermd en kan het lichaam zich dus niet aanpassen aan de felle zon. De aanmaak van melanine en vitamine D zou zo verstoord worden. Het gevolg? Je verbrandt sneller. Zo klinkt het althans.
De claim circuleert al jaren op verschillende sociale media. Waar de claim juist vandaan komt, is moeilijk te achterhalen. Vorig jaar verscheen de claim op TikTok. De video hieronder werd zo'n miljoen keer bekeken. Wie er aan het woord is en wanneer de video gemaakt werd, is onduidelijk. De video verscheen dit jaar ook op Instagram maar wel met de waarschuwing dat het om onjuiste informatie ging.
De bewering werd ook al een aantal keren gefactcheckt door verschillende media in het Verenigd Koninkrijk, onder andere dit jaar door Full Fact . En ook door een Engelstalige Indiase krant The Indian Express.
Melanine en vitamine D
Wat wordt beweerd, is dat je ogen een seintje geven aan je lichaam wanneer je melanine en vitamine D moet aanmaken. Maar de aanmaak van melanine en vitamine D gebeurt niet via een seintje van de ogen.
Melanine wordt aangemaakt via de huid en het is een pigment dat de kleur van je huid, haar en ogen bepaalt. Het wordt geproduceerd via cellen genaamd melanocyten die zich dieper in de huid bevinden. Deze cellen worden dan gestimuleerd door UV-stralen van de zon om melanine te produceren. Hoe langer de cellen blootgesteld worden aan de zon , hoe meer melanine zij gaan produceren om de huid te beschermen tegen schadelijke UV-stralen van de zon.
De Britse website Full Fact gaf in haar factcheck ook nog het voorbeeld van mensen die naar de zonnebank gaan, die dragen ook oogbescherming. De UV-stralen bereiken hun ogen dus niet en toch krijgen zij een bruin kleurtje en komt hun melanineproductie op gang.
Melanine speelt ook een rol bij iemands vitamine D-niveau . Mensen met een donkere huid hebben meer melanine dan mensen met een lichtere huid. Maar hoe meer melanine je hebt, hoe minder goed je vitamine D kan aanmaken onder invloed van de zon. Hoe lichter je huid, hoe makkelijker je vitamine D kan aanmaken.
Ook professor Catherine Cassiman van UZ Leuven bevestigt dat je ogen niets te maken hebben met de aanmaak van melanine en vitamine D. "De synthese van vitamine D gebeurt voornamelijk via onze huid die blootgesteld wordt aan zonlicht. Dus hoe meer huid er wordt blootgesteld, hoe meer vitamine D er wordt aangemaakt. Onze ogen staan daar los van."
Des te meer huid er wordt blootgesteld, des te meer vitamine D dat er wordt aangemaakt. Onze ogen staan daar los van
Wat er nog beweerd wordt, is dat hoe minder melanine je aanmaakt, hoe sneller je kan verbranden. Het klopt dat er een link is tussen de aanmaak van melanine en hoe snel je kan verbranden. Mensen met een lichtere huid maken minder melanine aan en verbranden daarom sneller en omgekeerd.
Dragen van een zonnebril is aanbevolen
Melanine speelt ook een rol in hoe gevoelig je ogen zijn aan de zon, dit hangt af van hoeveel melanine zich in je oog bevindt. "Mensen met meer pigment in hun ogen zijn minder gevoelig voor zonlicht en zullen dus minder makkelijk een zonnebril dragen. Mensen met minder pigment in hun ogen en blekere ogen zullen gevoeliger zijn voor de zon", aldus professor Cassiman.
Maar professor Cassiman geeft aan dat ongeacht de hoeveelheid pigment of melanine in je ogen, het toch aanbevolen is om een zonnebril te dragen. "Het is zo dat je netvlies je wel al beschermt tegen de zon. Maar als je geen zonnebril draagt, gaan bestaande aandoeningen van je netvlies wel sneller evolueren. En als je recht in de zon kijkt, is het voor iedereen schadelijk en draag je ook best een zonnebril."
Conclusie
Het klopt niet dat je makkelijker kan verbranden wanneer je een zonnebril draagt. Je ogen geven geen seintje aan je lichaam om melanine en vitamine D aan te maken. De aanmaak van melanine en vitamine D gebeurt enkel via de huid. We beoordelen deze stelling als onwaar.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van andere Vlaamse redacties. Zoek je meer verhalen van VRT NWS over factchecking desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be of vul je vraag in op de website van deCheckers.
VRT NWS is erkend lid van de International Fact-Checking Organisation.
