President van Bolivia kondigt noodtoestand af na 6 weken van straatprotest en wegblokkades

De noodtoestand geldt voor het volledige Boliviaanse grondgebied. Door de noodtoestand uit te roepen, kan de president nu op grotere schaal het leger inzetten tegen de betogers en hun wegblokkades.

"Nadat we alle mogelijkheden voor dialoog hadden uitgeput, overeenkomsten hadden gesloten met degenen wier eisen legitiem waren en hadden vastgesteld wie geweld gebruikte om Bolivia te destabiliseren, hebben we besloten de noodtoestand af te kondigen voor het gehele nationale grondgebied", kondigde Rodrigo Paz aan in een televisietoespraak.

Opvallend: de beslissing komt slechts enkele uren na de ondertekening van een akkoord met de grootste vakbondsfederatie van het land, de COB. Die heeft aangekondigd dat ze geen druk meer zal uitoefenen op de regering. Maar andere organisaties zetten hun protestacties wel voort.

Het straatprotest begon een dikke 6 weken geleden. Een aangekondigde landbouwhervorming stak eind april het vuur aan de lont. Later voegden ook stakende leerkrachten zich bij de protesterende landbouwers en uiteindelijk groeiden de acties uit tot een breed landelijk protest, van mijnwerkers, vakbonden, werknemers uit de transportsector en inheemse landbouwgemeenschappen.

Ze protesteren tegen de stijgende brandstofprijzen, de slechte kwaliteit van die brandstof, maar ook tegen een geplande grondwetswijziging die volgens hen de deur zal openzetten naar privatisering van de natuurlijke hulpbronnen, zoals de ontginning van lithium.

De meest kritische betogers eisen ook het ontslag van de centrumrechtse president Rodrigo Paz, die nog maar een halfjaar aan de macht is. Hij is de eerste centrumrechtse president na 20 jaar socialistisch bestuur (door Evo Morales, de eerste inheemse president, en zijn opvolger Luis Arce).

Het protest krijgt vooral steun van Bolivianen die links stemmen en vaak een lager sociaal-economisch profiel hebben. De stedelijke middenklasse en hogere sociale klassen kunnen het protest maar matig appreciëren. Zeker door de vele wegblokkades rond La Paz die de bevoorrading van de administratieve hoofdstad belemmeren. Er is een gebrek aan voedsel, brandstof en medicijnen. 

De president wil daar nu een einde aan maken. Maar de noodtoestand is omstreden, omdat die in het verleden vooral gebruikt werd tegen de bevolking, vaak tot burgerslachtoffers leidde en vooral tijdens dictaturen werd gehandhaafd. Onder de vorige regering kwam er een wet met strikte regels omtrent het uitroepen van de noodtoestand. Maar de huidige regering heeft die wet ontbonden.