Een enorme geldmachine die zichzelf verrijkt met voetbal als lucratief middel. Dat zegt ethicus Ignaas Devisch over de macht van voetbalbond FIFA. De organisator van het WK is in theorie een vereniging zonder winstoogmerk (vzw), maar daar is volgens Devisch al lang geen sprake meer van. En de huidige FIFA-voorzitter Gianni Infantino speelt daar een grote rol in.
Is voetbalbond FIFA te machtig geworden? "Enorme geldmachine die zichzelf verrijkt"
Samenvatting:
Ethicus Ignaas Devisch (UGent) stelt dat FIFA allang geen vzw meer is.
"Het is een enorme geldmachine geworden die zichzelf verrijkt met voetbal als een lucratief middel", klinkt het.
Onder voorzitter Gianni Infantino is de macht van FIFA volgens Devisch verder gegroeid en komt er weinig tegenspraak.
Ook landen gaan weinig tot niet in tegen het beleid van Infantino. "Ze willen niet de enige zijn, dan worden ze buitenspel gezet."
Met het WK voetbal beleeft de voetbalbond en organisator zijn hoogdagen. En dat niet enkel op sportief vlak. Zo zal FIFA meer dan 13 miljard dollar (11,3 miljard euro) aan inkomsten genereren uit dit WK.
Enerzijds is het opvallend dat FIFA zoveel geld verdient aan het WK, want de voetbalbond is in theorie een vzw. Anderzijds is het niet verrassend dat er zulke grote bedragen aan FIFA gelinkt worden. De voetbalbond is dan ook enorm machtig geworden de voorbije jaren.
Heeft de FIFA te veel macht?
"Het laatste wat FIFA vandaag de dag is, is een vereniging zonder winstoogmerk", zegt Ignaas Devisch, professor ethiek aan de UGent. "Het is een enorme geldmachine geworden die zichzelf verrijkt met voetbal als lucratief middel", vertelt hij in de WK-tribune op Radio 1.
Devisch noemt FIFA eerder een . "Bij de afgelopen 3 WK's stel je je toch de vraag waar zo'n toernooi eigenlijk om draait. Is het voetbal een middel om geld te verdienen of is het organiseren van het WK een doel op zich? Ik denk dat op het einde van de dag vooral dat eerste telt."
Rol van Gianni Infantino
Het is al langer duidelijk dat FIFA een geldmachine is geworden. De voetbalbond telt al meerdere corruptieschandalen. Zo werd de voormalige voorzitter Sepp Blatter geschorst in 2015, omdat hij betrokken was bij een corruptiezaak. Al is hij daar uiteindelijk wel voor vrijgesproken.
Gianni Infantino volgde Blatter op bij FIFA en kreeg de opdracht om schoon schip te maken bij de voetbalbond. Al worden er nu veel vragen gesteld rond het ethische beleid van de voorzitter.
"Onder Infantino is FIFA nog meer en openlijker dan tevoren een machine geworden die uit is op geld en macht", aldus Devisch. "Hij profileert zich als een politicus en probeert wereldwijd in vaak louche regimes de macht te veroveren om daar dan het volgende WK te organiseren."
Infantino probeert in louche regimes de macht te veroveren om daar het volgende WK te organiseren
Ignaas Devisch
Wereldwijd kwam er veel kritiek op het feit dat Rusland in 2018 en Qatar in 2022 het WK organiseerden. "Het is duidelijk dat hij niet hoog oploopt met de democratie, waar hij zich toch een beetje aan de mensenrechten moet houden. En dan zoek je landen die daar geen rem op plaatsen."
"De VS is ook geen toonbeeld van een bloeiende democratie en Saoedi-Arabië (in 2034, red.) komt er ook aan."
Devisch ziet dan ook een duidelijke lijn bij FIFA. "Wars van alle internationale spelregels willen ze zichzelf op de kaart zetten met privileges die totaal niet passen binnen een democratie."
Naar Afrikaanse landen
Is de macht van Infantino, 10 jaar na zijn benoeming, niet te groot geworden? "Dat mogen we niet onderschatten."
En niet alleen op sportief vlak is zijn macht groot. Zo stond hij tussen de 20 wereldleiders bij de vredestop over het Midden-Oosten. En weet je nog dat hij aan Trump de eerste FIFA-vredesprijs gaf?
"Je hoort ook dat hij reist naar Afrikaanse landen, zoals Rwanda, om tientallen miljoenen euro's te doneren om de lokale voetbalbond te ondersteunen. Zo heeft FIFA meer macht dan het ministerie van Sport."
"Op die manier gaat hij zich telkens manoeuvreren tussen sport en politiek in, met de bedoeling om die macht nog te vergroten en zijn volgende herverkiezing veilig te stellen."
Bij FIFA mag de voorzitter maximaal 3 termijnen van 4 jaar uitzitten. "Het is duidelijk dat hij niet uit is op een beperking van het aantal termijnen. Hij probeert zieltjes te winnen en zolang het geld binnenstroomt, kan hij dat ook. Er is weinig tot geen tegenspraak binnen FIFA."
Zolang we 1.000 euro voor een ticket blijven betalen, rekent Infantino zichzelf rijk
Ignaas Devisch
"Voetbal is een van de populairste sporten ter wereld en we kijken er massaal naar. Mensen geven er geld aan uit en betalen tot wel 1.000 euro voor een ticket. Zolang dat blijft doorgaan, rekent hij zichzelf rijk."
Boycot van landen?
Hoewel er weinig tegenspraak is binnen FIFA, is er de voorbije jaren wel wat kritiek geweest op de voetbalbond. Onder meer voor het WK in Qatar werd er meermaals opgeroepen tot een boycot door de mensenrechten die werden geschonden bij het bouwen van de stadions in het land.
"Bij vorige WK's zijn er bij verschillende landen al wel stemmen opgegaan om te boycotten. Maar aan het einde van de dag denkt elk land: 'Als wij de enigen zijn, zetten we onszelf buitenspel.' Er is weinig draagvlak om solidair te zeggen het WK en FIFA te gaan boycotten."
Devisch hoopt dat FIFA ooit weer een vzw wordt, maar heeft er weinig vertrouwen in. "We moeten realistisch blijven, dat zit er niet meteen aan te komen."
"Het zou kunnen dat een organisatie op een bepaald ogenblik haar hand overspeelt, maar het blijft een enorm apparaat met zoveel tentakels wereldwijd. Dat gaat niet zomaar weer omkeren."
