De Verenigde Naties hebben Israël en Rusland voor het eerst toegevoegd aan hun jaarlijkse 'zwarte lijst' van landen en groepen die seksueel geweld plegen in conflicten. Secretaris-generaal António Guterres had beide landen vorig jaar al gewaarschuwd dat opname op de lijst mogelijk was. Israël noemt het rapport "beschamend en absurd".
VN plaatst Rusland en Israël voor het eerst op 'zwarte lijst' van seksueel geweld in conflicten
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Samenvatting:
De VN plaatsen Israël en Rusland voor het eerst op hun jaarlijkse zwarte lijst van landen en groepen die seksueel geweld plegen in conflicten. Voor Israël gaat het om gedocumenteerde gevallen van seksueel geweld tegen Palestijnse gevangenen in Gaza en de Westelijke Jordaanoever, voor Rusland om 310 gevallen in bezette Oekraïense gebieden.
Israël reageert woedend: ambassadeur Danny Danon noemt het rapport "beschamend en absurd" en kondigt aan dat Israël alle contacten met het kantoor van VN-secretaris-generaal Guterres bevriest tot eind 2026. Ook Rusland ontkent de aantijgingen.
De zwarte lijst heeft geen bindende juridische kracht, maar geldt wel als een internationaal signaal van veroordeling. Beide landen staan ook al op een andere VN-lijst over geweld tegen kinderen in conflictzones.
Volgens het rapport documenteerden VN-onderzoekers in 2025 meerdere gevallen van seksueel geweld tegen Palestijnse gevangenen in Gaza en de Westelijke Jordaanoever. Het gaat om feiten die teruggaan tot 2023.
De VN bevestigde gevallen bij 14 mannen, 7 vrouwen, 9 jongens en 1 meisje. De beschreven schendingen omvatten verkrachting, groepsverkrachting, fysiek geweld aan de geslachtsdelen, gedwongen naaktheid en lichaamsonderzoeken "zonder duidelijke veiligheidsreden". Als daders wijst het rapport leden aan van het Israëlische leger, de veiligheidsdiensten en de gevangenisdiensten.
Israël ontkent
Het rapport erkent dat de bevindingen niet volledig zijn. Israël weigerde VN-onderzoekers toegang tot detentiecentra, waardoor een uitgebreider onderzoek niet mogelijk was.
De Israëlische ambassadeur bij de VN, Danny Danon, noemde het rapport "beschamend en absurd". "Wij zijn klaar met deze VN-secretaris-generaal", zei hij op sociale media. "Guterres heeft Israël op dezelfde zwarte lijst geplaatst als Hamas, ISIS en de meest verdorven terroristische organisaties ter wereld."
Hij kondigde aan dat Israël de contacten met het kantoor van secretaris-generaal Guterres bevriest tot het einde van diens mandaat op 31 december 2026.
Danon betwistte ook dat zijn land onderzoekers de toegang weigerde. Volgens hem nodigde Israël VN-vertegenwoordigers uit om onderzoek te doen, maar "kozen zij ervoor niet te komen".
Hamas staat al op de zwarte lijst, na de aanval op Israël op 7 oktober 2023. Veel beschuldigingen aan het adres van Hamas konden de VN niet onafhankelijk verifiëren, omdat Israël ook hier de toegang voor onderzoekers blokkeerde.
Ook Rusland op 'zwarte lijst'
Voor Rusland vermeldt het rapport 310 gedocumenteerde gevallen van seksueel geweld in bezette Oekraïense gebieden en op Russisch grondgebied zelf. Het gaat onder meer om verkrachting, verminking van geslachtsdelen en elektrische schokken, voornamelijk gepleegd tegen mannen, waaronder krijgsgevangenen.
Oekraïne staat zelf niet op de lijst, al documenteerde het rapport 31 gevallen van seksueel geweld door Oekraïense veiligheidstroepen. De meeste daarvan dateren van vóór 2025. De VN erkennen dat Oekraïne zijn wetgeving heeft aangescherpt en onderzoekers wel toegang verleent.
Ook Rusland ontkent de aantijgingen. "We zullen een brief sturen aan de secretaris-generaal om te zeggen dat dit ongefundeerde leugens zijn en vermeende feiten die Rusland opnieuw als schurk neerzetten, zoals altijd", zei de Russische VN-ambassadeur Vassily Nebenzia. Volgens hem verzamelt Rusland zelf informatie over de behandeling van Russische krijgsgevangenen door Oekraïne.
Het is niet de eerste keer dat Israël en Rusland internationaal worden aangesproken op hun gedrag in conflicten. Beide landen staan sinds respectievelijk 2024 en 2023 ook op een andere VN-lijst, de zogenoemde "lijst van schande" over geweld tegen kinderen in conflictzones.
Het rapport verschijnt enkele dagen nadat de New York Times een eigen onderzoek publiceerde naar wijdverspreid seksueel misbruik van Palestijnse gevangenen in Israëlische gevangenissen.
Het rapport wordt vandaag officieel verspreid onder de leden van de VN-Veiligheidsraad. Of de opname op de zwarte lijst concrete gevolgen heeft voor Israël of Rusland, is voorlopig niet duidelijk. De lijst heeft geen bindende juridische kracht, maar geldt wel als een internationaal signaal van veroordeling.
