Systematisch gepleegd, maar staalhard ontkend: seksueel geweld is een doelbewust wapen in Israëlisch-Palestijns conflict

Twee publicaties bevestigden afgelopen week wat al uit eerdere rapporten is gebleken: seksueel geweld wordt in het Israëlisch-Palestijnse conflict als een doelbewust wapen gebruikt. Zowel door Palestijnse gewapende groeperingen als door de Israëlische autoriteiten.

Zo verscheen afgelopen week het rapport 'Niet langer tot zwijgen gebracht' ('Silenced no more') van de Israëlische onafhankelijke ngo The Civil Commission on Oct 7th Crimes by Hamas Against Women and Children.

Een lange naam voor een groep juristen, onderzoekers en traumadeskundigen die na de terreuraanval van 7 oktober 2023 seksueel geweld door Hamas heeft gedocumenteerd en onderzocht, tijdens de aanval maar ook daarna. De ngo, met dat doel opgericht, wordt geleid door Cochav Elkayam-Levy, een Israëlische experte in mensenrechten en internationaal recht.

Hun rapport is het resultaat van 2 jaar onderzoek, waarin ze meer dan 430 interviews of getuigenissen afnamen van overlevenden, getuigen, teruggekeerde gijzelaars, experten en familieleden van slachtoffers. Ze onderzochten meer dan 10.000 foto's en videobeelden, alles samen goed voor bijna 2.000 uren aan "visuele analyse".

Hun conclusie is dat seksueel geweld "systematisch, wijdverspreid en een integraal onderdeel" was van de terreuraanval van Hamas en de nasleep daarvan.

Hamas en hun medestanders pleegden volgens de onderzoekers op verschillende locaties en in verschillende fases van de aanval seksueel geweld. Tijdens de ontvoering, het vervoer en de gevangenschap van gijzelaars bijvoorbeeld. In private huizen, langs de kant van de weg, op het Nova-muziekfestival, op militaire basissen en in sommige gevallen voor de ogen van familieleden.

"Deze misdaden werden gekenmerkt door extreme wreedheid en diep menselijk leed", schrijven de onderzoekers. Ze werden "vaak gepleegd op een manier die bedoeld was om de angst en vernedering te versterken".

"De mannen trokken een vrouw uit de auto, trokken met geweld haar kleren uit en verkrachtten haar", getuigt een overlevende van de aanval op het Nova-festival in het rapport. "Ze staken haar meerdere keren neer, vermoordden haar en bleven haar na haar dood verkrachten."

De onderzoekers documenteerden 13 patronen van seksueel geweld, waaronder (groeps)verkrachting van vrouwen, meisjes, mannen en jongens, seksuele marteling, seksueel misbruik na overlijden van het slachtoffer, gedwongen naaktheid, seksueel geweld in de nabijheid van familieleden en de verspreiding en verheerlijking van seksueel geweld op sociale media.

Het geweld vond niet alleen plaats op 7 oktober. Ook de gijzelaars die in de Gazastrook werden vastgehouden, werden er volgens de onderzoekers aan blootgesteld, "sommigen zelfs maandenlang". Sommige gijzelaars werden volgens het rapport verplicht om "seksuele handelingen met elkaar uit te voeren".

Dat alles deed Hamas doelbewust, stelt het rapport, "om de pijn en het lijden zo groot mogelijk te maken". De Civil Commission omschrijft de misdaden gepleegd door Hamas en bondgenoten als "genocidale daden, misdaden tegen de mensheid, oorlogsmisdaden en seksueel en gendergerelateerd geweld dat neerkomt op foltering".

De onderzoekers noemen hun werk "het meest uitgebreide overzicht tot nu toe" van het seksueel geweld dat door Hamas op en na 7 oktober 2023 werd gepleegd. Begin 2024 stelden de Verenigde Naties al in een rapport dat er "redelijke gronden" zijn om aan te nemen dat leden van Hamas op 7 oktober Israëlische vrouwen "hebben verkracht, seksueel hebben gefolterd en op andere manieren onmenselijk hebben behandeld".

In de maanden daarvoor kwamen ook via internationale media zoals de BBC  getuigenissen naar buiten over seksueel geweld door Hamas. Ook de hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof, Karim Khan, heeft verklaard dat hij redenen had om aan te nemen dat 3 belangrijke leiders van Hamas verantwoordelijk waren voor "verkrachting en andere vormen van seksueel geweld als misdaden tegen de mensheid".

Maar Hamas is niet de enige die zich daar schuldig aan maakt. De voorbije jaren klaagden meerdere rapporten van de Verenigde Naties en ngo's de mishandeling van Palestijnen in Israëlische gevangenissen en militaire detentiecentra aan. Zij worden al jaren gemarteld, uitgehongerd en ook seksueel misbruikt. Uit een recent rapport van de kinderrechtenorganisatie Save the Children blijkt dat dat ook alsmaar vaker geldt voor Palestijnse kinderen in militaire gevangenissen.

De Amerikaanse krant The New York Times bracht dat begin deze week nog eens in de aandacht. In een opiniestuk schrijft NYT-journalist Nicholas Kristof over de gesprekken met 14 Palestijnse vrouwen en mannen die het slachtoffer werden van seksueel geweld. Hij sprak onder anderen ook met familieleden, onderzoekers en overheidspersoneel.

In de volgens Kristof "aangrijpende" interviews vertelden ze hem over "een patroon van wijdverbreid seksueel geweld door Israëli's tegen Palestijnse mannen, vrouwen en zelfs kinderen". De schuldigen: militairen, kolonisten, ondervragers van de binnenlandse veiligheidsdienst Shin Bet en vooral gevangenisbewakers.

Er is geen bewijs dat Israëlische leiders de opdracht geven tot verkrachtingen, schrijft Kristof, maar het is wel duidelijk dat seksueel geweld een van de standaardprocedures is in de behandeling van Palestijnen, verwijzend naar rapporten van de VN en mensenrechtenorganisaties.

Een 46-jarige Palestijnse freelancejournalist getuigt aan Kristof over zijn arrestatie in 2024. Hij wordt door een groep bewakers naar een cel gebracht en op de grond gegooid. "Ze sloegen me allemaal en 1 van hen ging op mijn hoofd en nek staan. Iemand trok mijn broek en onderbroek naar beneden en een ander nam een rubberen stok die gebruikt wordt om gevangenen te slaan."

"Ze probeerden de stok in mijn rectum te steken en ik probeerde dat te voorkomen, maar ik kon het niet. Het was zo pijnlijk." Vervolgens deden ze hetzelfde met een wortel, vertelt de man. "Het was ontzettend pijnlijk. Ik bad om te sterven."

Kristof schrijft dat de Palestijnen die hij heeft geïnterviewd over allerlei vormen van mishandeling vertelden, "die verder gingen dan verkrachting". "Velen gaven aan dat er aan hun geslachtsdelen werd getrokken of dat ze op hun testikels werden geslagen."

Volgens de NYT-journalist krijgen zulke getuigenissen te weinig aandacht en hij ziet daar verschillende redenen voor. Eén daarvan is dat de Israëlische autoriteiten vrijgelaten Palestijnen waarschuwen dat ze moeten zwijgen.

Maar ook de Palestijnse gemeenschap ontmoedigt slachtoffers om erover te praten, hoorde Kristof. "Ze vrezen dat dit het moreel van de families van de gevangenen zou kunnen schaden en het Palestijnse beeld van opstandige en heldhaftige gevangenen zou kunnen ondermijnen."

Tot slot spelen ook "conservatieve sociale normen" mee, stelt Kristof. "Twee slachtoffers vertelden me dat een gevangene die toegeeft verkracht te zijn, het voor zijn zussen en dochters moeilijker zou maken om een echtgenoot te vinden."

Er stapelen zich steeds meer bewijzen op, officiële rapporten en getuigenissen in internationale media, dat zowel Hamas als de Israëlische autoriteiten zich schuldig maken aan seksueel geweld. Ze doen dat volgens experts bovendien heel bewust, om het leed bij de ander te vergroten, de ander te vernederen en te ontmenselijken.

Maar ze wassen hun handen in onschuld en proberen de beschuldigingen in diskrediet te brengen. Al toen de eerste getuigenissen over verkrachtingen van Israëlische vrouwen tijdens de terreuraanval van Hamas naar buiten kwamen, ontkende Hamas elke schuld.

Ook de Israëlische autoriteiten blijven ontkennen dat Palestijnen mishandeld worden in Israëlische gevangenissen. Ook het artikel van NYT-journalist Nicholas Kristof schoot in het verkeerde keelgat bij de Israëlische regering. Die dreigde prompt met een rechtszaak tegen de krant wegens smaad.