De bijzonder scherpe brief van premier Bart De Wever aan commissievoorzitter Ursula von der Leyen is niet onopgemerkt gebleven op de Chinese ambassade in Brussel. China is onze economie aan het verwoesten, schreef De Wever, en Europa moet dringend maatregelen treffen. In de podcast 'China voorbij de muur' reageert ambassadeur Fei Shengchao tijdens een exclusief interview op die aantijgingen. "China is een partner, geen rivaal", klinkt het.
Chinese ambassadeur reageert op brief De Wever: "China de schuld geven zal jullie echte problemen niet oplossen"
Er gaat geen dag voorbij of China zit in het nieuws. Maar kennen we het land echt? Begrijpen we hoe de Chinezen denken, wat ze willen, hoe het eraan toegaat in de Chinese samenleving én welke invloed dat heeft op ons leven? VRT NWS-experten Tom Van de Weghe en Veerle De Vos zoeken het uit in de maandelijkse podcast 'China voorbij de muur'.
Chinees ambassadeur: Steek niet alle problemen op China
In een scherpe brief aan commissievoorzitter Von der Leyen trok premier De Wever in maart aan de alarmbel. Zo is de invoer van chemische en farmaceutische producten vanuit China op een jaar tijd met 20 procent gestegen, waarschuwt De Wever, en dat is een bedreiging voor onze eigen industrie. Het handelstekort met Europa bedraagt intussen meer dan 360 miljard euro en neemt nog altijd toe.
China speelt het spel niet eerlijk, oordeelt De Wever nog, en als Europa niet dringend maatregelen neemt, moeten onze eigen fabrieken de deuren sluiten. De Wever ergert zich ook aan de weifelende houding van Europa tegenover China.
Het land is nu tegelijkertijd een ‘partner’, een ‘economische concurrent’ en een ‘systemische rivaal’, en dat is niet langer houdbaar. Europa moet een streep in het zand trekken en minder afhankelijk worden van China en zijn producten.
Ook in februari was premier De Wever scherp voor China
Geen megafoondiplomatie
Op de Chinese ambassade in Brussel is de boodschap aangekomen, hoewel ambassadeur Fei Shengchao denkt dat een deel van de harde woorden zoals ze in de pers zijn verschenen 'fake news' zijn. "We nemen de brief zeker ernstig. We kunnen niet ontkennen dat er een element van waarheid inzit, maar veel van de beschuldigingen zijn gewoon niet juist".
Bovendien ergert de ambassadeur zich aan het feit dat de brief in alle media is verschenen. "Het is belangrijk voor China, België en Europa om meer dialoog te hebben met elkaar. We lossen onze problemen niet op door zogenaamde "megafoondiplomatie", wel door open met elkaar te communiceren", zegt ambassadeur Fei.
7 miljoen elektrische auto's
Tot 10 jaar geleden was China letterlijk de 'fabriek van de wereld' waar we massaal onze goedkope consumptiegoederen vandaan haalden, zoals textiel, speelgoed en eenvoudige elektronica. Maar die tijd is voorbij. Het land exporteert meer en meer hoogwaardige producten zoals auto's, computerchips en AI-toepassingen. Vorig jaar verhandelde China wereldwijd voor 6.000 miljard dollar aan goederen en diensten.
De trein van de Chinese economie zal niet vertragen, of mensen dat nu leuk vinden of niet.
Fei Shengchao, Chinees ambassadeur
Waar China in 2020 nog minder dan 1 miljoen wagens exporteerde, waren dat er vorig jaar al meer dan 7 miljoen, grotendeels elektrische wagens. Fei beaamt wat ook minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) opmerkte tijdens zijn recente bezoek aan Peking: "De trein van de Chinese economische ontwikkeling zal niet vertragen. Of de rest van de wereld dat nu leuk vindt of niet, China zal blijven focussen op zijn economische ontwikkeling en een beter leven voor zijn inwoners".
Een veelgehoorde kritiek vanuit Europa is dat China Westerse bedrijven dwingt hun technologie over te dragen, vervolgens zijn eigen industrie zwaar subsideert, en dan zijn producten te goedkoop op onze markt dumpt, zodat er een groot handelsonevenwicht ontstaat.
Bovendien zou China zijn eigen werknemers meenemen als het buiten China fabrieken of werven opent.
De helft van alle nieuwe patenten komt nu al uit China
Wat de eerste beschuldiging betreft, maakt ambassadeur Fei meteen een kanttekening. "Gedwongen overdracht van technologie is in strijd met de Chinese wet. Bovendien komt de helft van alle nieuwe patenten wereldwijd vandaag al uit China. Dus het is in ons eigen belang om intellectuele eigendom te beschermen, niet alleen van Chinese maar ook van buitenlandse bedrijven".
"Toen China 40 jaar geleden zijn deur opende voor buitenlandse investeerders, kampten we zelf met een groot handelstekort. Veel Chinese bedrijven zijn toen over de kop gegaan", zegt ambassadeur Fei. "Maar als we onze deur niet hadden geopend en geen lid waren geworden van de Wereldhandelsorganisatie, hadden we nooit de sterke Chinese bedrijven gekend van vandaag. Dus mijn advies aan Europa is om op zijn minst even 'open-minded' te zijn".
De toekomst van Volvo Gent
Volgens de ambassadeur begrijpt China de uitdagingen waar Europa voor staat. "Maar ik denk niet dat het eerlijk is om alle schuld in de schoenen van China te schuiven. Er zijn veel andere factoren die een rol spelen. China de schuld geven is misschien een slimme politieke zet, maar het zal de echte problemen nooit oplossen", antwoordt hij.
Steeds vaker is het niet meer China dat technologie kopieert uit het Westen maar omgekeerd. Die evolutie is op dit moment vooral een uitdaging voor de Europese autoindustrie.
Europese automerken krijgen het steeds moeilijker nu goedkopere Chinese elektrische auto's gegeerd zijn bij Europese consumenten. De enige overblijvende autofabriek in België, Volvo Gent, is intussen al 15 jaar overgenomen door Chinese autobouwer Geely.
"Ik wil toch even opmerken", zegt ambassadeur Fei, "dat Geely geen enkele Chinese manager in Gent heeft. De fabriek in Gent is de grootste industriële werkgever in België met 6.500 werknemers en een extra 16.000 in ondernemingen die onrechtstreeks voor Volvo werken".
China de schuld geven is misschien een slimme politieke zet, maar het zal jullie echte problemen nooit oplossen
Fei Shengchao, Chinees ambassadeur
Toch groeit de bezorgdheid over de toekomst van de fabriek. De productie van de volgende generatie van de EX40 en EC40, 2 belangrijke modellen voor Gent, verhuist naar Košice in Slovakije. Premier De Wever richtte daarom een taskforce waarmee hij de toekomst van Volvo Car Gent wil veiligstellen.
"Het is makkelijk om kritiek te hebben op China", zegt Fei, "maar de moeilijkheden hier hebben onder andere te maken met importtarieven en met hoge energieprijzen. China is de positieve factor in dit verhaal. En we hopen met jullie dat de de fabriek in Gent nog een toekomst heeft."
Europese tegenmaatregelen
Intussen werkt de Europese Unie wel degelijk aan maatregelen om de industrie te beschermen tegen concurrentie uit China. De Industrial Accelerator Act moet buitenlandse investeerders verplichten om Europese onderdelen te kopen en technologie over te dragen. Het is een tendens die ze in China met lede ogen aanzien.
"Op dit ogenblik werken we in China én Europa aan nieuwe wetgeving", zegt de ambassadeur, "maar met heel andere doelstellingen. Europa werpt meer barrières op voor Chinese bedrijven, terwijl wij juist meer Europese en Amerikaanse ondernemingen willen aantrekken. We zullen binnen enkele decennia zien welke strategie het meest succesvol is".
In de praktijk gaan westerse bedrijven steeds vaker partnerschappen aan met Chinese tegenhangers. Zo werkt Volkswagen samen met het Chinese Xpeng, Stellantis met Dongfeng en Audi met SAIC Motor. Ook in de farmasector en de sector van de kunstmatige intelligentie zijn bedrijven op zoek naar Chinese partners, niet alleen om toegang te krijgen tot de Chinese markt, maar ook omdat ze geïnteresseerd zijn in de Chinese knowhow.
Ambassadeur Fei heeft nog een belangrijke boodschap voor ons land: "Het grootste misverstand is dat we rivalen zouden zijn. China en Europa zijn partners. En zelfs tussen partners is er concurrentie, en zijn er net zoals tijdens de Olympische Spelen winnaars en verliezers. Soms wint China, soms België of Europa. Op het eind wordt iedereen daar sterker van".
