Israël richt speciale rechtbank op voor processen over terreuraanval Hamas die doodstraf kan uitspreken

Het Israëlische parlement heeft maandag met een overgrote meerderheid een wet goedgekeurd die de oprichting van zo'n speciaal tribunaal mogelijk maakt. De wet bepaalt ook dat een panel van rechters de doodstraf kan opleggen, als een meerderheid van die rechters het daarmee eens is.

Opvallend is ook dat de processen rechtstreeks gestreamd moeten worden. Dat roept volgens sommigen gelijkenissen op met het proces in 1962 tegen nazikopstuk Adolf Eichmann, dat rechtstreeks op televisie werd uitgezonden.

Eichmann werd na het proces opgehangen. Het was de laatste keer dat de doodstraf werd uitgevoerd in Israël. Al bleef de doodstraf daarna wel mogelijk voor daden van genocide, spionage in oorlogstijd en bepaalde terroristische misdrijven.

Verschillende Israëlische mensenrechtenorganisaties reageren kritisch op de nieuwe wet. Ze vinden dat de doodstraf te makkelijk kan worden opgelegd. Ze betwijfelen ook of de verdachten wel een eerlijk proces zullen krijgen. Veroordeelde Palestijnen kunnen in beroep gaan tegen de uitspraak, maar niet bij een gewoon hof van beroep. Ook daarvoor moeten ze bij een speciaal daarvoor opgerichte rechtbank terecht.

De mensenrechtenorganisaties wijzen ook op de risico's van gestreamde processen nog voor schuld of onschuld is uitgesproken. Het risico bestaat dat die processen in een spektakel veranderen, klinkt het. Ze stellen zich ook vragen bij de betrouwbaarheid van het bewijs dat voorgelegd zal worden, omdat dat zou kunnen zijn verkregen door middel van hardhandige ondervragingstechnieken.

De organisaties benadrukken dat gerechtigheid voor de slachtoffers van de terreuraanval "een gerechtvaardigde en dringende noodzaak" is. Maar elke verantwoording voor de misdaden die toen zijn begaan, moet "via een proces verlopen, waarin de beginselen van de rechtspraak geïntegreerd worden, in plaats van ze terzijde te schuiven".

De wet die nu is goedgekeurd, mag niet verward worden met een wet die in maart al werd goedgekeurd. Die maakt het mogelijk dat Palestijnen ter dood veroordeeld worden voor de moord op Israëli's. Die wet geldt echter alleen voor toekomstige misdrijven en is niet van toepassing op de terreuraanval van Hamas.

Ook die wet kreeg heel veel kritiek van mensenrechtenorganisaties en de internationale gemeenschap, die hem discriminerend en onmenselijk vinden.

De terreuraanval van Hamas was de dodelijkste aanslag in de geschiedenis van Israël. Ongeveer 1.200 mensen werden gedood. Hamas ontvoerde ook 251 mensen (van wie sommigen al gedood waren) en gijzelde hen lange tijd in de Gazastrook. Intussen zijn alle nog levende gijzelaars vrijgelaten of bevrijd en zijn de lichamen van alle dode gijzelaars teruggegeven of door het Israëlische leger teruggebracht naar Israël.

In de op de terreuraanval volgende oorlog in de Gazastrook zijn ongeveer 73.000 Palestijnen gedood door het Israëlische leger. Militanten van Hamas, maar vooral burgers. Volgens een rapport van de Verenigde Naties zijn meer dan de helft van de gedode Palestijnen vrouwen en kinderen.

Tijdens die oorlog arresteerde het Israëlische leger ook zeker 7.000 Palestijnen die in Israëlische gevangenissen werden vastgehouden. Zo'n 5.000 onder hen zijn intussen weer vrijgelaten.

Een onbekend aantal Palestijnen in die gevangenissen wordt verdacht van betrokkenheid bij de terreuraanval van Hamas of het vasthouden van de gijzelaars. Het zijn zij die nu vermoedelijk voor dat nieuwe tribunaal zullen moeten verschijnen.

Daarnaast houden de Israëlische autoriteiten nog altijd honderden Palestijnen vast zonder enige aanklacht. Volgens de Israëlische ngo Openbaar Comité Tegen Marteling In Israël gaat het nog altijd om 1.300 Palestijnen. 

Uit tal van rapporten blijkt dat veel Palestijnen al jaren gemarteld en uitgehongerd worden in Israëlische gevangenissen. Volgens een recent rapport van Save the Children worden ook Palestijnse kinderen alsmaar vaker gemarteld, seksueel misbruikt en uitgehongerd in Israëlische militaire gevangenissen.