Ondanks een oorlog en een oliecrisis lijkt het enthousiasme op de beurs niet te temperen. Iedereen lijkt er nu nog een graantje van te willen meepikken, wat experten doet vrezen voor een zogenoemde 'melt-up'. Een meltwat? We doken even in dat fenomeen met enkele experten.
Is er een 'melt-up' gaande op de beurs? Experten bezorgd: "Het gaat gewoon te hard, ik zou wat winst nemen"
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
Wat is een melt-up op de beurs?
Bij een - het omgekeerde van een meltdown, een sterke inzinking - stijgen de aandelenkoersen onverwacht snel en sterk en blijven ze dat ook een tijdje doen.
Een belangrijk element van die melt-up is dat de stijging niet per se onderbouwd is door een gunstige economische wind. Meestal wordt de klim op de beurzen vooral gestuwd door beleggers die de boot niet willen missen, legt Erik Joly uit, hoofdeconoom bij ABN Amro Private Banking. "Succes trekt succes aan en veel, vaak prille beleggers kopen bij een melt-up blindelings de winnaars op de beurs."
Zijn daar historische voorbeelden van?
De aanloop naar de fameuze dotcomcrash in het jaar 2000 had veel weg van een melt-up: techbedrijven kregen enorme waarderingen terwijl ze nog nauwelijks winst maakten. Er vormde zich een zogenaamde zeepbel, omdat veel bedrijven die opgeplakte waarde niet konden waarmaken.
Ook de beurscrash van 1929 werd voorafgegaan door een ongebreidelde naoorlogse euforie op de beurs die aandelen alleen maar bleef aanjagen. Pas toen beleggers doorhadden dat er overproductie was ontstaan en bedrijven moesten inkrimpen, kwam de realiteit hard binnen en zakte de beurs plots in.
Waarom is daar nu sprake van?
Veel elementen van het huidige beursklimaat hebben er in elk geval iets van weg, zegt Hans Degryse, professor financiële economie aan de KU Leuven. "Na de Amerikaanse aanvallen op Iran zijn de beurzen fors gedaald, maar die hebben zich vrij snel kunnen herstellen. Je ziet dat ze bijvoorbeeld stijgen bij de minste indicatie van een daling van de olieprijs."
"Je kunt je afvragen of dat optimisme wel onderbouwd is. Alsof een pudding alleen maar groter wordt zonder in te zakken: zit daar dan lucht onder?"
Je kunt je afvragen of dat optimisme wel onderbouwd is. Alsof een pudding alleen maar groter wordt zonder in te zakken: zit daar dan lucht onder?
Hans Degryse, professor financiële economie aan de KU Leuven
Dat ziet ook Joly. "De gevestigde partijen op de beurs stellen vast dat veel waarderingen van sommige bedrijven aan de sportieve, zeg maar dure kant zijn. En dat in onzekere tijden. Beleggers lijken ook onvoldoende rekening te houden met zogenoemde tweederonde-effecten: op een bepaald moment zal de olieprijs dalen, maar die zal wellicht nooit meer zo goedkoop worden als ze ooit was."
"Het effect van die hoge olieprijzen zal zich binnen een paar maanden ook nog laten voelen in hogere productiekosten, duurdere producten en ." Degryse knikt: "In de VS zitten ze nu al boven het beursniveau van voor de Iranoorlog. Maar de olieprijs is nog altijd hoog en er zijn nog altijd logistieke problemen."
Waarom liggen die waarderingen eigenlijk zo hoog?
Dat heeft volgens experten voornamelijk te maken met de opmars van AI, zo legden beursanalisten vorige week al uit. "Er wordt momenteel massaal geïnvesteerd in en chips. Volgens voorspellingen is de uitbouw van AI goed voor de helft van de Amerikaanse groei", zei Philippe Gijsels, hoofdstrateeg bij BNP Paribas Fortis, vorige week al.
En de bezorgdheid over Trumps strapatsen wordt door beleggers meestal gecounterd door het fameuze 'TACO'-fenomeen: 'Trump Always Chickens Out'. "Trump zegt de ene dag wit en de andere dag zwart", aldus Joly. "Maar beleggers lijken het al gewoon te zijn dat Trump zich steevast terugtrekt als het echt serieus wordt."
Maar dat is dus te optimistisch?
De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de huidige situatie zeker gelijkenissen heeft met de melt-up voor het uiteenbarsten van de dotcomzeepbel - de 'FOMO' (fear of missing out), techbedrijven die zichzelf financieren met - maar dat er ook verschillen zijn.
"Het grootste verschil is dat AI-bedrijven wel degelijk veel winst maken", benadrukt Joly. En zelfs als dit een echte melt-up is, kan het nadien nog meevallen: niet alle melt-ups eindigen per se in een dramatische crash.
Het grootste verschil met de dotcomzeepbel is dat AI-bedrijven wel degelijk veel winst maken
Erik Joly, hoofdeconoom van ABN Amro Private Banking
Toch is Joly zelf eerder sceptisch over het huidige klimaat. "Het gaat gewoon te hard. Mij lijkt het verstandig voor langetermijnbeleggers om stilaan wat winsten veilig te stellen. Beleggers die nu overwegen om in te stappen, zou ik dan weer aanraden om wat af te wachten."
Of zoals de Amerikaanse beursstrateeg Barton Biggs ooit geciteerd werd door superbelegger en miljardair Warren Buffett: "Een stierenmarkt is als seks: het voelt het beste net voor het eindigt."
