Dat de sfeer goed zat, was misschien wel de grootste verwezenlijking: 'alternatieve klimaattop' in Colombia is afgelopen

De 'alternatieve klimaattop', voluit de (adem even diep in) Santa Marta First Conference on Transitioning Away from Fossil Fuels, is afgelopen. Na het debacle op de VN-klimaatconferentie in Brazilië, eind vorig jaar, verzamelden 56 landen in de Colombiaanse kuststad Santa Marta om te bespreken hoe ze af kunnen raken van fossiele brandstoffen.

Deze top kwam er als tegenreactie tegen het systeem van de jaarlijkse VN-klimaatconferenties. Die zijn, althans volgens de deelnemers in Santa Marta, vastgelopen. Anders dan die klimaatconferenties eindigde de alternatieve top dan ook niet met een ronkende slottekst en al helemaal niet met nieuwe klimaatdoelstellingen. Doelstellingen zijn er immers al genoeg, vinden de deelnemers, het komt er nu op aan om die ook te verwezenlijken.

Toch was hét grote gespreksonderwerp hetzelfde dat de voorbije COPs al eens durfde gijzelen: klimaatgeld voor de armere landen. Het Globale Zuiden is met handen en voeten gebonden aan torenhoge schulden, en om die af te kunnen lossen, kunnen sommige landen niet anders dan nieuwe kolen-, olie- of gasbronnen ontwikkelen. Bovendien kost geld lenen voor klimaatprojecten bijvoorbeeld Afrikaanse landen veel meer dan westerse landen.

Maar die gesprekken verliepen in een minder toxische sfeer dan op de VN-klimaatconferenties. In Santa Marta stonden de neuzen immers allemaal in dezelfde richting. Alle deelnemende landen waren het tenminste eens dat er eindelijk gehandeld moet worden om af te raken van fossiele brandstoffen.

Dat is misschien wel de grootste verwezenlijking van Santa Marta: dat de sfeer goed zat. Eindelijk kan er opnieuw constructief gepraat worden over de strijd tegen de klimaatverstoring.

Frankrijk trok wel even de aandacht naar zich toe. Het oogstte nogal wat mediabelangstelling met wat het zelf het eerste stappenplan ter wereld noemde om tegen 2050 volledig af te raken van fossiele brandstoffen. Maar de bundel met Franse beleidsmaatregelen bleek een handige herverpakking van beleid dat al langer bekend was.

Uiteindelijk leverden de gesprekken ook een tastbaar resultaat op. Zo is er een nieuwe wetenschappelijke raad opgericht die landen advies moet geven over hoe ze hun fossiele uitstap kunnen aanpakken. Die raad moet overheden helpen om bijvoorbeeld hun fiscaal beleid of economische afhankelijkheid te herzien.

"Het feit dat meer dan 50 landen samenkwamen om een traject uit te werken voor het afbouwen van fossiele brandstoffen, is iets om te vieren", besluit Mariana Paoli, Oxfams beleidsverantwoordelijke voor klimaat.

Toch noemt ze Santa Marta "slechts de eerste stap in het proces naar een rechtvaardige transitie", en vindt ze het "teleurstellend dat rijke landen nog steeds niet de nodige klimaatfinanciering voorzien voor armere landen."

"We spraken hier dezelfde taal en hebben dezelfde beslissingen genomen", zegt federaal minister van Klimaat Jean-Luc Crucke (Les Engagés) dan weer. Hij was in Santa Marta aanwezig en zat er een commissie voor over werkgelegenheid. "Maar we waren hier met 60 landen. Dat is niet genoeg. De Verenigde Naties tellen 200 landen. Tegen die landen, waaronder India en China, zeggen we: volg ons. Het is in jullie belang."

"Ik vertrek hier met een boodschap voor België, maar ook voor de hele wereld: laat ons ons scharen achter het idee dat morgen mooier kan worden dan vandaag. We kunnen een nieuwe wereld bouwen."

Volgend jaar komt er een tweede editie. Ook dat is afgesproken in Santa Marta. De 2de 'alternatieve klimaattop' zal in de kleine-eilandstaat Tuvalu georganiseerd worden, samen met Ierland.