De federale regering heeft een akkoord bereikt over een verbod op smaakjes in vapes. Vanaf 1 september 2028 mogen alleen nog vapes zonder smaak en met tabakssmaak verkocht worden. Met de maatregel wil minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) vooral jongeren beschermen. Over het dossier werd al lang gediscussieerd, MR hield een verbod lange tijd tegen.
Akkoord over vapes: vanaf september 2028 alleen nog neutrale en tabakssmaak toegelaten
Ann Willems
Gepubliceerd:
"Vapes worden met hun aantrekkelijke smaakjes doelbewust gemaakt om jongeren te verleiden tot roken. Dat is onaanvaardbaar en moet stoppen", aldus Vandenbroucke in een persbericht. "Het is onze verplichting om de gezondheid van mensen, en zeker jongeren, te beschermen."
Vooral bij jongeren is het gebruik van vapes de afgelopen jaren sterk toegenomen. "Smaakjes spelen daarin een grote rol: ze maken vapes aantrekkelijker en camoufleren de schadelijkheid ervan", klinkt het. Uit tests bleek bovendien dat naast nicotine sommige vapes nog andere schadelijke stoffen bevatten, zoals pesticiden of lood.
Gelijkaardig verbod in Nederland
Het smaakjesverbod moet ervoor zorgen dat jongeren niet starten met vapen, en dat huidige gebruikers sneller stoppen omdat de producten minder aantrekkelijk worden.
De maatregel volgt het advies van de Hoge Gezondheidsraad, die afgelopen november nog pleitte om het aantal toegelaten smaken fors terug te dringen.
België sluit zich met de beslissing ook aan bij Nederland, waar een gelijkaardig verbod al van kracht is. Daar blijkt uit een evaluatie dat het gebruik van vapes is gedaald: 2 op de 5 gebruikers vapeten minder, en 22 procent stopte volledig.
Minister Vandenbroucke benadrukt dat ons land ook sterk gaat controleren op de verkoop van smaakjes voor vapes, ook in webshops.
Tijd om voorraden te verkopen
Dat de maatregel pas in het najaar van 2028 wordt ingevoerd, heeft 2 redenen.
Ten eerste moet hij worden aangemeld bij Europa, in een zogenaamde TRIS-procedure. Die is bedoeld om interne handelsbelemmeringen te voorkomen. Het is moeilijk in te schatten hoe lang die procedure precies duurt.
De tweede reden is dat de regering de winkels de tijd wil geven om hun voorraden te verkopen.
Eerste reacties lopen uiteen
Kom op tegen Kanker reageert positief. "Dit verbod maakt een einde aan een van de meest smakeloze marketingtactieken van de tabaks- en vape-industrie", zegt algemeen directeur David Vansteenbrugge. "Smaakjes zoals suikerspin of bubbelgum bestaan maar om 1 reden: jongeren verleiden en richting nicotineverslaving duwen."
Uit onderzoek van KOTK blijkt dat smaakjes een bijzonder sterke aantrekkingskracht uitoefenen op jongeren, treedt de organisatie minister Vandenbroucke bij. "Naast nieuwsgierigheid en het samen uitproberen met leeftijdsgenoten, zijn de beschikbaarheid van verschillende smaakjes en de perceptie van een lekkere smaak de belangrijke motieven voor jongeren om eens een e-sigaret te proberen. Smaakjes zijn dus allesbehalve onschuldig."
Perstablo, de beroepsfederatie van de Belgische perswinkels, spreekt dan weer van "grote ongerustheid". "Wat wordt voorgesteld als een maatregel ter bescherming van jongeren, dreigt vooral nefaste gevolgen te hebben voor honderdduizenden volwassen ex-rokers die bewust kozen voor vapen als minder schadelijk alternatief voor de klassieke sigaret", klinkt het daar.
"Op dagelijkse basis wordt er bewust foutieve informatie gecommuniceerd om dit wetsontwerp erdoor te krijgen", reageert Erik Van Olmen, verantwoordelijke voor verantwoorde verkoop. "Er wordt een simplistisch en emotioneel verhaal opgebouwd waarin smaken automatisch worden gelinkt aan jongerengebruik, terwijl men bewust voorbijgaat aan de impact op honderdduizenden volwassen ex-rokers."
