Voor een tweede dag op rij wordt Iran gebombardeerd door de Verenigde Staten en Israël. Gisteren is de Iraanse leider Khamenei omgekomen. Er zijn ook zeker 165 doden gevallen bij een bombardement op een Iraanse meisjesschool. Dit weten we al over de oorlog die de VS en Israël voeren met Iran.
Oorlog die de VS en Israël voeren tegen Iran, gaat derde dag in: hier gaat het over
Wat is er tot nu toe gebeurd?
Zaterdagochtend kwamen de eerste berichten binnen over Israëlische en Amerikaanse aanvallen op Iran. Die waren gericht op onder meer het ministerie van Inlichtingen, het ministerie van Defensie, het hoofdkwartier van de Iraanse atoomorganisatie en het complex van opperste leider Ali Khamenei.
Volgens de VS zijn meer dan 1.000 doelen geraakt, waaronder commandocentra, luchtafweersystemen, schepen en communicatiesystemen. Zo zou ook het hoofdkwartier van de Iraanse Revolutionaire Garde vernietigd zijn.
Vooral de Iraanse hoofdstad Teheran werd onder vuur genomen, maar ook buiten de hoofdstad zijn explosies gemeld. In steden als Qom, Isfahan, Kermanshah en Karaj zouden doelwitten zijn geraakt. In het westen van het land werden ontploffingen gehoord in Khorramabad, en ook in Tabriz in het noordwesten. Zeker 24 van de 31 Iraanse provincies zijn onder vuur genomen.
Bij de aanvallen in Iran zijn heel wat belangrijke (militaire) leiders om het leven gebracht. Het belangrijkste slachtoffer is opperbevelhebber ayatollah Ali Khamenei. Ook de stafchef van Khamenei, de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, en ex-president Mahmoud Ahmadinejad zou zijn gedood volgens het Iraanse persbureau Ilna. Al wordt dat nu terug tegengesproken door zijn partij.
Dag 2 van de oorlog in het Midden-Oosten: het blijft bommen regenen in Iran, Israël en de Arabische landen in de regio
Wat weten we over andere slachtoffers?
De Iraanse autoriteiten spreken van minstens honderden doden en honderden gewonden. Onafhankelijke organisaties rapporteren tientallen tot honderden doden onder burgers en militairen; het aantal gewonden loopt in de honderden. De Iraanse Rode Halve Maan spreekt van zeker 555 doden.
Bij een aanval op een school in het zuiden van Iran zouden ook meer dan 165 meisjes zijn omgekomen. Maar ook die informatie is moeilijk te verifiëren, omdat er enkel informatie van het staatspersagentschap hierover naar buiten komt.
In Israël zouden enkele tientallen doden zijn gevallen na tegenaanvallen van Iran. Zondag vielen er verschillende doden na een Iraanse raketaanval op Israëlische stad Bet Shemesh.
Door Irans vergeldingsaanvallen zijn ook burgers in de Verenigde Arabische Emiraten, Koeweit, Qatar, Bahrein en mogelijk Jordanië gewond geraakt of gedood als gevolg van ballistische raketten of drones volgens meerdere rapporten. Het is onduidelijk over hoeveel slachtoffers het gaat.
Intussen zijn ook zeker 3 Amerikaanse militairen omgekomen. 5 andere militairen raakten zwaargewond.
Hoe reageert Iran?
De Iraanse tegenreactie heeft niet lang op zich laten wachten. Zaterdagochtend lanceerde het Iraanse leger al meteen raketten richting Israël en verschillende Golfstaten. Er werden ook verschillende raketten gestuurd richting de Amerikaanse luchtmachtbasis Al-Udeid in Qatar, Al-Salem in Koeweit, Al-Dhafra in de Verenigde Arabische Emiraten en een Amerikaanse basis in Bahrein.
Iran vuurde een rakettengolf af op omliggende landen
In steden als Dubai en Abu Dhabi werden meerdere explosies gemeld. Ook in Doha (Qatar) en Manama (Bahrein) waren luide knallen te horen. Beelden uit Jufair, een wijk in Bahrein waar een Amerikaanse basis ligt, tonen ontploffingen in de nacht. Daarnaast zijn er meldingen van explosies in Riyad, de hoofdstad van Saudi-Arabië.
Na de dood van Khamenei werden opnieuw raketten richting Midden-Oosten gestuurd. Iran heeft gezegd dat haar reactie "volledig en zonder tijdslimiet" zal doorgaan totdat de aanvallen stoppen.
Waarom vecht Israël ook met Libanon?
Afgelopen nacht escaleerde opnieuw het geweld tussen Israël en de gewapende militie Hezbollah in Libanon. Het staakt-het-vuren dat beide gezworen vijanden sloten in 2024 werd al een tijdje niet meer gerespecteerd, maar na een plotselinge aanvallengolf van Hezbollah is het militaire geweld opnieuw volledig ontaard.
Israël mobiliseerde honderden gevechtsvliegtuigen om verschillende doelwitten gelinkt aan Hezbollah te treffen. Bij die aanvallen zouden al tientallen doden gevallen zijn.
Hezbollah is als proxygroep van Iran een belangrijke Iraanse bondgenoot in de regio. Dat de militie zich mengt in het conflict is dus niet verrassend, maar veel (vooral Libanezen) hadden gehoopt dat de groepering dat net niet zou doen. Voor het Israëlische leger daarentegen is het een excuus om de zwaar gehavende Hezbollah hard aan te pakken. Het Israëlische leger zei al dat de strijd tegen de militaire groepering alvast enkele dagen zou aanhouden.
Hoe zal dit verder verlopen?
"Iran zal de komende uren proberen om dit conflict te verlengen, want de tijd speelt in het voordeel van Iran", zegt Midden-Oostenkenner Jens Franssen in het VRT NWS journaal.
"Iran zal ook proberen dit conflict stapsgewijs te laten escaleren door bijvoorbeeld olietankers in de buurt onder vuur te nemen, of gevechtsvliegtuigen neer te halen. Het regime weet dat het vechten is op leven of dood."
De nieuwe tijdelijke opvolger van Khamenei, Alireza Arafi, moet nu de Iraanse tegenaanval coördineren, maar ook alle vervangingen van gedode topfiguren regelen.
"Dat wordt uur na uur moeilijker, want die mensen moeten allemaal werken vanuit ondergrondse commandocellen, met communicatiemiddelen. Beide worden op dit moment geviseerd door Israël en de VS", zegt Franssen.
Bovendien mengen niet alleen Israël en de VS zich, maar ook regionale Iraanse proxy-groepen als Hezbollah hebben zich gemengd, wat de kans op bredere regionale oorlog vergroot.
Wat zegt de VS over de aanval?
De Amerikaanse president Donald Trump bevestigde meteen na de aanval dat de Verenigde Staten waren begonnen met "grote gevechtsoperaties" in Iran. In een scherpe en uitgesproken toespraak stelt hij dat de militaire actie gericht is op het uitschakelen van bedreigingen vanuit het Iraanse regime en het beschermen van het Amerikaanse volk.
Volgens Trump probeert Iran zijn nucleaire programma opnieuw op te bouwen en ontwikkelt het langeafstandsraketten die niet alleen de VS, maar ook andere landen bedreigen. Hij herhaalt nadrukkelijk dat Iran "nooit" over een kernwapen mag beschikken en dat Washington er alles aan zal doen om dat te voorkomen.
Zondagochtend heeft Trump opnieuw zijn licht laten schijnen over de toestand in Iran. Maar de uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump zijn onduidelijk. "Ik kan beslissen het bij 2, 3 dagen aanvallen te houden, maar ik zou ook lang kunnen doorgaan en het land overnemen", zei hij.
Zaait hij bewust verwarring, of weet hij het echt niet en houdt hij verschillende opties open?
"Je krijgt niet de indruk dat er een strategie of een stappenplan is voor wat er dag na dag, week na week moet gebeuren om deze oorlog succesvol te maken in de ogen van de Amerikanen", zegt Bert De Vroey.
Dit artikel wordt regelmatig geüpdatet. Het meest recente nieuws vind je in de liveblog.
