De Amerikaanse first lady Melania Trump zal komende maandag een vergadering van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties leiden. Het is de eerste keer ooit dat een first lady dat zal doen. In maart is de VS een maand lang voorzitter van de Veiligheidsraad, en dat op een moment dat de relatie tussen de VS en de VN gespannen is.
Melania Trump leidt vergadering VN-Veiligheidsraad, eerste keer voor een first lady
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Het voorzitterschap van de Veiligheidsraad wisselt elke kalendermaand, en in maart is het de beurt aan de Verenigde Staten. Dat is een van de 5 permanente leden van de Veiligheidsraad. Komende maandag zal Melania Trump een vergadering van de Veiligheidsraad voorzitten, heeft haar kantoor bekendgemaakt.
Het is de eerste keer ooit dat de first lady van een zittend Amerikaans president een vergadering van de Veiligheidsraad zal leiden. De vergadering heeft als titel 'Kinderen, technologie en onderwijs in conflictsituaties'.
Het kantoor van Melania Trump zegt dat de vergadering die zij zal voorzitten "de nadruk zal leggen op de rol van onderwijs bij het bevorderen van tolerantie en wereldvrede".
Inzet voor kinderen in conflictgebieden
Melania Trump heeft van kinderen in conflictgebieden een van haar werkdomeinen gemaakt. Zo heeft ze zich ingezet voor de terugkeer van kinderen die sinds de Russische invasie in Oekraïne in 2022 door Rusland zijn ontvoerd.
In augustus vorig jaar had Melania Trump een brief geschreven aan de Russische president Vladimir Poetin. President Trump gaf die aan Poetin tijdens hun ontmoeting in Alaska. Zonder een specifiek land te noemen, gaf ze Poetin de volgende boodschap mee: "Door de onschuld van kinderen te beschermen, doe je meer dan alleen Rusland dienen - je dient de mensheid".
Toen de Oekraïense president Volodymyr Zelensky later die maand op bezoek kwam in het Witte Huis, had hij een bedankingsbrief mee van Olena Zelenska, de vrouw van Zelensky.
In oktober kwam Melania Trump met de boodschap dat Poetin op haar brief gereageerd had, en dat ze "in nauw contact" staan over het lot van de Oekraïense kinderen. Volgens de first lady hebben zij en Poetin een open communicatielijn geïnstalleerd waarin hun medewerkers over de kwestie kunnen overleggen.
De maanden voordien zou dat dan ook geregeld gebeurd zijn, zei ze. Er zouden toen ook 8 Oekraïense kinderen naar hun familie zijn teruggebracht.
Melania Trump kreeg na het nieuws over haar brief aan Poetin ook een brief van de Turkse first lady Emine Erdoğan. Daarin vroeg ze dat de Amerikaanse first lady zich ook zou uitspreken over het leed van de kinderen in de Gazastrook.
Wat is de VN-Veiligheidsraad?
In de Veiligheidsraad zitten 15 lidstaten van de Verenigde Naties. Er zijn 5 permanente leden, China, Frankrijk, Rusland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Zij worden aangevuld met 10 andere landen die tijdelijk gedurende 2 jaar lid worden.
De Veiligheidsraad is het hoogste orgaan van de VN en als dusdanig erg belangrijk in de internationale politiek. Zijn voornaamste missie is het handhaven van de vrede en de veiligheid in de wereld. Al verloopt dat bij momenten stroef, omdat de permanente leden een veto kunnen uitspreken.
Wie leidt vergaderingen doorgaans?
Normaal gesproken worden vergaderingen van de Veiligheidsraad voorgezeten door de VN-ambassadeur van een land of een hoge minister.
Hoewel voormalige first lady's zoals Eleanor Roosevelt invloedrijke posities binnen de VN hadden – Roosevelt hielp mee aan het opstellen van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens – heeft geen van hen ooit een vergadering van de Veiligheidsraad voorgezeten tijdens hun ambtstermijn als first lady.
First lady's of first ladies? We krijgen van veel lezers de opmerking dat het meervoud van first lady 'first ladies' zou zijn. In het Engels is dat effectief het geval. One lady, two ladies. Volgens Van Dale is het meervoud van lady in het Nederlands echter lady's, ook in het geval van meerdere first lady's.
Onder anderen de Amerikaanse ambassadeur bij de VN, Mike Waltz, zal de vergadering met Melania Trump komende maandag bijwonen. "Wij zijn verheugd dat de first lady de voorzittershamer van de Veiligheidsraad zal hanteren", zei hij op X.
Melania Trump wordt vaak omschreven als een raadsel. Ze verschijnt amper aan de zijde van haar man en woont ook niet in het Witte Huis. Dat was al zo tijdens Trumps eerste ambtstermijn. Ze verblijft vooral in de Trump Tower in Manhattan, New York, af en toe reist ze ook naar Mar-a-Lago in Florida. Dinsdag woonde ze samen met zoon Barron wel de State of the Union van Donald Trump bij.
Gespannen relatie tussen VS en VN
Het voorzitterschap en de vergadering met Melania Trump komt er op een moment dat de verhoudingen tussen de VS en de VN niet al te best zijn. Donald Trump bekritiseert de VN herhaaldelijk en zegt dat de VN de doelstellingen niet haalt.
Hij heeft de VS teruggetrokken uit organisaties die met de VN samenhangen, zoals de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en UNESCO, en de financiering van tientallen andere organisaties stopgezet. De VS werkt ook niet meer mee aan het UFCCC, het kaderverdrag over klimaatverandering. Dat is een fundamentele overeenkomst om de klimaatverandering aan te pakken.
Trump wekte met zijn zogenoemde Vredesraad ook bezorgdheid bij bondgenoten. Aangenomen wordt dat Trump zijn raad een rol wil laten spelen in andere wereldwijde conflicten buiten Gaza, en zo de VN-Veiligheidsraad wil omzeilen.
De VS is de VN ook miljarden dollars schuldig. Tot eerder deze maand had de regering-Trump geen van haar verplichte bijdragen voor de reguliere operationele begroting van de VN voor 2025 of dit jaar betaald. Er werd 160 miljoen dollar (135 miljoen euro) betaald, ongeveer 4 procent van de bijna 4 miljard dollar (3,39 miljard euro) die de VS in totaal aan de VN verschuldigd is, inclusief voor VN-vredesoperaties.
