First lady's zien vaak toe op de "zachte noot" van het beleid van hun man, maar ze hebben meer invloed dan op het eerste gezicht lijkt. Dat zegt Amerikakenner Björn Soenens nu zowel Melania Trump als Olena Zelenska zich in de kijker heeft gewerkt door hun respectievelijke echtgenoten een brief mee te geven over kinderen die Rusland uit Oekraïne ontvoert.
Na de brieven van Melania Trump en Olena Zelenska: hoeveel invloed hebben first lady's?
Emilie Joubert
Gepubliceerd:
Toen de Oekraïense president Zelensky gisteren aankwam in Washington D.C., overhandigde hij een brief aan de Amerikaanse president Trump. Het was een dankbrief, geschreven door zijn vrouw Olena en gericht aan first lady Melania Trump. Olena wilde Melania bedanken om de ontvoerde Oekraïense kinderen onder de aandacht te brengen.
Vrijdag had Melania een brief meegegeven met haar man toen hij de Russische president Poetin in Alaska ontmoette. Zonder een specifiek land te noemen, gaf ze hem de volgende boodschap mee: "Door de onschuld van kinderen te beschermen, doe je meer dan alleen Rusland dienen - je dient de mensheid".
Met de brieven treedt Melania plots op de voorgrond. "First lady's zien wel vaker toe op de zachte noot in het beleid van hun man", vertelt Amerikakenner Björn Soenens in de Wereld Vandaag op Radio 1. "Bij Melania gaat het vaak over kinderen en jongeren. Daar is ze heel erg mee bezig."
"Ze probeert iets te doen waar haar man minder aandacht voor heeft en dat doen first lady's meestal."
Luister hier naar het gesprek in De Wereld Vandaag
De jobomschrijving van de first lady
First lady – of first gentleman - is dan ook een job zonder jobomschrijving. "Het is nergens vastgelegd. Het is een onverkozen ambt, je bent de 'echtgenoot van'. Je kan invloed uitoefenen, maar er is er geen toegekend in de grondwet of in een andere wet."
Sinds 1976 is de rol van first lady wel concreter. "Rosalynn Carter, de vrouw van president Jimmy Carter, richtte toen een kabinet op. En ze deed er ook iets mee: ze zette binnen en buiten Amerika bijvoorbeeld hele inentingscampagnes op poten. Het is dus niet omdat het geen harde politiek is dat het geen effect heeft op levens."
Het is dus niet omdat het geen harde politiek is dat het geen effect heeft op levens
Björn Soenens, Amerika-expert
Of Poetin gewicht zal geven aan de vraag van Melania is nog de vraag. Maar heel wat first lady's konden eerder al een duidelijke stempel drukken op het beleid van de president.
"Ze hebben meer macht dan je denkt en niet alleen om lintjes te knippen. Michelle Obama zei bijvoorbeeld dat ze in de rozentuin van het Witte Huis een groentetuin zou aanleggen en informatie zou promoten over gezonde voeding voor kinderen. Dat had invloed, dat is zoals een diplomatiek initiatief ondernemen. Hetzelfde met Jill Biden. Zij zette zich in voor onderwijs en gaf zelf les."
"Degene met de meeste macht was Edith Wilson", zegt Soenens. "Haar echtgenoot Woodrow Wilson was president tijdens de Eerste Wereldoorlog en kreeg in 1919 een beroerte. Normaal moet de vicepresident het dan overnemen. Maar Edith nam dan - onder de radar- de bestuurszaken over. "
Jacht op de Nobelprijs
Er zou ook nog een andere beweegreden achter Melania's brief kunnen zitten. "Je zou kunnen zeggen dat al dit een rol speelt in het mogelijke nomineren van Donald Trump voor de Nobelprijs voor de Vrede. Het geeft heel erg de boodschap dat ze opkomen voor de zwakkeren, voor de kinderen; dat ze vrede proberen te bewerkstelligen. En daar heeft ze haar man zeker geen pad in de korf gezet."
Elk initiatief dat Melania neemt zou goed overwogen en besproken zijn. "Tijdens de verkiezingen bracht ze bijvoorbeeld naar buiten dat ze voor het recht van abortus was, in tegenstelling tot haar man. Dat zou dan ook goed onderling besproken zijn geweest en men vermoedt dat Trump daardoor een heel pak kiezers heeft teruggewonnen. Dat was een heel slimme zet. Ze toonde onafhankelijkheid, maar wel in een vorm die gekanaliseerd was."
First lady's of first ladies?
We krijgen van veel lezers de opmerking dat het meervoud van first lady 'first ladies' zou zijn. In het Engels is dat effectief het geval. One lady, two ladies. Volgens Van Dale is het meervoud van lady in het Nederlands echter lady's, ook in het geval van meerdere first lady's.
