Van Churchill tot centrum van de wereldhandel: waarom de Antwerpse handelsbeurs decor is voor Europese Industrietop

De top van de Europese industrie verzamelt voor het 3e jaar op een rij in Antwerpen en dit jaar zakken zelfs Emmanuel Macron en Friedrich Merz af naar de Handelsbeurs. "Op deze manier zetten we onze rijke geschiedenis in Antwerpen nog eens in de verf", zegt stadsgids Tanguy Ottomer.

Aan die rijke geschiedenis heeft de Handelsbeurs heel wat bijgedragen. "De Antwerpse Handelsbeurs is de moeder van alle beursgebouwen wereldwijd", vertelt Ottomer. "Tijdens onze gouden 16e eeuw was het gebouw enkel toegankelijk voor leden van de handelbeursclub."

De oerversie van het gebouw zag het levenslicht in 1531 in een kleine zijstraat van de Meir. In die periode was Antwerpen dé handelsstad van Europa. De Handelsbeurs was dan ook de plek waar de fine fleur van handelaars, bankiers en ondernemers uit alle windstreken verzamelde om producten uit de toenmalig gekende wereld te verhandelen. Tot de val van Antwerpen in 1585.

Opvallend: de eerste Londense beurs die ook in de 16e eeuw gebouwd is, werd volledig neergepoot naar het model van die van Antwerpen.

Na eeuwen van verkommering, brand en andere invullingen, breekt er in 1853 een nieuwe periode aan voor de Handelsbeurs. Ze wordt in neogotische stijl gerenoveerd en overdekt met een koepel met moderne glas- en staaltechnieken. Of hoe vooruitgang en romantiek elkaar vinden naar het model van het Londense Crystal Palace. Eind 19e eeuw woedt er opnieuw een grote brand in het gebouw, al wordt de schade snel hersteld.

"Vanaf die periode in de 19e eeuw wanneer er een glazen dak op de beurs lag, werd het een belangrijke evenementenlocatie", weet Ottomer. Sindsdien passeren er regelmatig prominente figuren. "Alle Belgische koningen zijn er geweest, net zoals veel politieke leiders", zegt de stadsgids. "Winston Churchill is er zelfs geëerd na de Tweede Wereldoorlog."

Op een bepaald moment waren er zelfs te veel feesten in de Handelsbeurs. Daarom werd in 1908 de Antwerpse Stadsfeestzaal gebouwd. Ook die historische zaal brandde in 2000 volledig uit. Die brand zou gek genoeg het einde van de Handelsbeurs inluiden.

"De houten vloer van de Stadsfeestzaal had snel vuur gevat en ook in de Handelsbeurs lag een houten vloer. Voor de brandveiligheid heeft de stad dan de belachelijke beslissing genomen om het beursgebouw te sluiten", zegt Tanguy Ottomer.

Tot in 1997 bevond de Antwerpse effectenbeurs zich trouwens nog steeds op de Handelsbeurs en werden er aandelen en staatsobligaties verhandeld. 

Van 2004 tot 2019 stond de Handelsbeurs leeg. "15 jaar hebben we moeten leven met die desastreuze beslissing van de stad", aldus Ottomer. "Ze is nu wel volledig gerenoveerd en dat was nodig. Het regende er binnen en duiven deden er hun gevoeg. Gelukkig zijn er tientallen miljoenen in geïnvesteerd."

Het is voor Tanguy Ottomer dan ook niet meer dan logisch dat de Europese industrietop in de Handelsbeurs plaatsvindt. "We hebben met Bart De Wever (N-VA) eindelijk een premier die zijn geschiedenis kent. Zo tonen we aan de wereld hoe we omgaan met ons erfgoed."